Премиера на „Петтото годишно време“ во Велешкиот театар

Во сабота, на 12-ти јуни 2021 година, на големата сцена „Петре Прличко“ со почеток во 20 часот, а во рамките на свеченото затворање на „Рациновите средби“, Народниот Театар „Јордан Х.К.-Џинот“, Велес премиерно ќе ја изведе претставата „Петтото годишно време“ по текст на Сашо Димоски, во режија на Васил Зафирчев, а во изведба на балерината Олга Панго.

„Петтото годишно време“ е магистерска претстава по театарска режија на Васил Зафирчев, под менторство на проф. Дејан Пројковски на Факултетот за театарски уметности на Универзитетот „Еуропа прима“ во Скопје. Танцтеатарски моноперформанс кој ги истражува и имплементира авторските и уметничките постапки од постдрамскиот театар и танцтеатарот.

Сценографијата, видеото, илустрациите и рекламниот материјал за претставата се на Филип Коруновски. Костимографијата е на Раде Василев, а автор на аудиодизајнот и музиката е Сашко Костов.

„Петтото годишно време“ е претставата за една балерина на 73 години, сместена во старечки дом, која иако боледува од Алцхајмерова болест, грчевито се бори да ги евоцира и оживее најзначајните моменти, настани и случки од нејзиниот минат живот, со цел да стигне до нејзиниот вечен сценски момент, кој практично ќе значи и нејзина конечна физичка смрт.

Првата реприза на претставата е на 16-ти јуни, а на 24-ти јуни претставата ќе биде изведена и во рамките на фестивалот на монодрама во Битола.

Ексклузивно со Милица Стојанова: Јас не се двојам од театарот, јас упорно живеам со театарот

1 Август 2020

Македонската театарска дива Милица Стојанова, и сега на 88 години вели дека театарот ѝ е пред сè и над сè.

 „Не можам без него. Ако не можам да отидам да гледам претстава, јас прашувам за неа. И си ги повторувам текстовите на моите ролји, си ги говорам монолозите, дење, ноќе, пред да заспијам… Тоа значи дека не се делам од нив“, вели за весникот „ВЕЧЕР“ истакнатата македонска актерка која посочува дека актерската професија треба да има континуитет и не смее да прави големи паузи.

„Милица Стојанова е цела историја, една институција, една школа, во кои немаше празни одови, во кои се наоѓаше само место за вистинската и длабока актерска уметност“, ќе напише театарскиот критичар Иван Ивановски за познатата македонска театарска, филмска и телевизиска актерка која ексклузивно, во разговор, за весникот „ВЕЧЕР“ ја раскажа својата актерска приказна.

Во шесте децении плодна професионална актерска кариера Стојанова (88), има реализирано огромен број улоги меѓу кои: 36 ролји во МНТ, 61 улога во Драмски, околу 10 гостувања во други театри, 13 филмски улоги, околу 3.000 улоги во радиопрограми, 26 во ТВ-драми, 16 во телевизиски серии, 9 натсинхронизации на главни женски улоги во југословенски филмови.

Родена на 6 јуни 1932 во Крива Паланка, таа се запишува на Средната државна театарска школа во Скопје. „Во Крива Паланка не постоеше никаков театар, никакви информации за тоа што е уметност, барем за мене, која, тогаш бев во осмолетка. Ама во училишните приредби, кога дававме некои мали сценки, мене секогаш ме земаа да играм. Тие мали сцени ги дававме за учениците, но и една за градот, што претставуваше некаква театарска дејност. Се случило на тие претстави да ме забележи еден свештеник, поп Славчо, прекрасен човек кој беше и наш сосед. Во 1948 година, јас седам на главната улица во Крива Паланка и тој ми приоѓа со весник в рака и ми вели: ‘Милице, излезен е конкурс за Средна државна театарска школа во Скопје. Тебе местото ти е таму. Да му кажеш на чичко ти’. А, јас бев посвојче на баба, која живееше кај чичко ми, па и јас живеев таму. Замислете, свешетеникот мене ме насочи каде да одам… И му кажав на чичко ми, кој ми даде дозвола да одам, иако ни тој не знаеше каде, ниту, пак, јас знаев, но поп Славчо знаеше“, со овие зборови истакнатата македонска актерка Милица Стојанова го започнува разговорот за весникот „ВЕЧЕР“.

Се родила ѕвездата на театарот

Таа ни раскажа како за аудицијата во Скопје се подготвила сама и научила расказ, стихотворба, монолог и песна. „Ми објаснија како да стигнам во Скопје, и кога дојдов до Стариот театар, кој се урна за време на земјотресот, и кога го видов – нешто поубаво немав видено. Беше прекрасен. Ме пратија некаде горе, лутав по скалилата и ходниците, и по гласовите ги најдов луѓето кои беа на аудицијата. Сите тие беа повозрасни од мене, покрупни. И стојам така и чекам, а тие завршија и си отидоа. И кога влегов внатре, гледам многу луѓе и мислев дека се учители. А потоа дознав дека во жири-комисијата биле Илија Милчин, Илија Џувалековски, Петре Прличко, Тодор Николовски, Крум Стојанов, Стефан Гајдов и други врвни театарски уметници. ‘Што бараш ти малечко овде?’, ме прашуваат. Им велам, треба да полагам испит за театарска школа.’ ‘Ааа, си згрешила, твоите се утре’, ми велат. А јас да сум дошла ден порано. И се исплашив, не смеав да се вртам. ‘Јас морам да полагам, ако се вратам, никогаш повеќе нема да дојдам’, им реков. И ме примија да полагам.

Полагав, а за таа сцена, Коле Чашуле, потоа цел живот ме мајтапеше за смкнатите чорапи кои ги имав така сама направено за да толкувам лик на смешно дете кое се кара со буквите. Ја испеав и ‘Калеш Анѓо’ и ги гледам се смеат и ми даваат знак да одам наназад. И потоа ми текна дека не сум ги кренала чорапите. Умрев од срам. Инаку, комисијата била за Белградската театарска академија и за тоа кои актери да бидат примени во Театарот во Скопје. Еден ми вика, ние тебе ќе те примиме, ама што ќе правиш во театарот. Подобро да си ја завршиш театарската школа, и јас се согласив. Подоцна дознав дека тоа е Илија Милчин. Тој е мојот ангел – чувар, тој е Бог за мене, тој ме насочуваше во сè. Потоа кога сум излегла оттаму, се расчу, кажале дека ѕвездата на театарот се родила. Во 1948 година се запишав во театарското школо, а во 1949 веднаш ми дадоа улога во театарот. Застанав на сцена со актерите на тогашниот театар, немаше многу текст, но играв… “, се присетува актерката на деновите од својата младост.

Играв со врвните актери на македонскиот театар

По завршувањето на втора година во училиштето, поради одредени ситуации го прекинува школувањето, и во 1950 г. И. Милчин и К. Стојанов ја вработуваат во Радиодрамата во Скопје. „Тогаш се оформи Радиодрама Скопје, и јас сум од почетокот таму, заедно со Драга Арсениевиќ и Оливера Филипова. Тоа траеше само една година и се расформира, но што сè не изиграв таа година вие не знаете, но јас знам. Милчин, ми рече да се вратам и да го завршам школото. И повторно комисија за да полагам приемен, а бидејќи немаше трета, јас повторно учев втора година. Завршив театарска школа и се спремав да си одам дома, во Крива Паланка, кога од Театарот ми рекоа да поднесам молба за актерка. Мене ме третирале како многу талентирана, ѕвезда која му треба на театарот. Инаку, јас веќе и на гостување имав одено со театарот, иако бев ученичка. Од целата таа последна генерација, МНТ одличил само мене и уште една актерка да нè прими, само ние се вработивме“, вели Стојанова која од 1953 до 1964 година настапува како дел од ансамблот на Драмата на МНТ.

„Јас уште како матурантка играв во претстава на МНТ, со Добрила Чавриќ и Илија Милчин во ‘Помладата сестра’ која гостуваше и во Белград. Тогаш имаше друг систем на растење на актерите, улоги без текст, а јас немаше претстава да не си измислам некое ликче, и така го играв, иако немав текст. Дисциплинирани беа актерите, иако без текст, така беше. Во МНТ играв со Мери Бошкова, Илија Милчин, Илија Џувалековски, Крум Стојанов, Тодор Николовски и многу други. Со тие играв на сцена, статирав, но тоа беше толку сериозно статирање, паѓаше во очи… А од Театарот следеле, кој како се развива. Се истакнував, бидејќи такво ми беше воспитувањето од баба ми. Си добив решение и играв мали ролји, го играв и Рака во ‘Госпоѓа министерка’, мали ама убави улоги, но постојано ме ангажираа…“, посочува Стојанова за почетоците на својата дејност во МНТ.

Македонската Лејди Макбет

Оваа македонска актерка учествува и во формирањето на Драмскиот театар во Скопје, а во оваа институција таа е од 1964 па сè до нејзиното пензионирање. Во Драмски има одиграно импозантен број улоги, над шеесет, и работено со режисери како Г. Морган, В. Цанков, Љ. Георгиевски, Б. Дановски, В. Милчин, Д. Станковски, С. Унковски… „Драмски не постоеше тогаш, но една група актери се договориja да отворат уште еден театар. Тодорка Кондова-Зафировска, Кирил Ќортошев, Крум Стојанов, Ацо Јовановски, Дарко Дамески…, како и Ристе Стефановски, кој беше директор. Бевме десет души. Есента дојдоа уште двајца. Ние сите го отворивме Драмски, но тој не се викаше така, туку Куклено-детски театар. Потоа стана Детски-драмски, и на крај Драмски. Цел град нè прифати, многу се работеше, до доцна во ноќта за да можеме да создадеме репертоар. Немавме ни сала. Така јас си почнав во Драмски, од ролја во ролја, после дојдоа и Лиле Вељанова, Чоре, Мето Јовановски и други“, се присетува Стојанова која во Драмски ќе останете запаметена по улогата Лејди Макбет во пиесата „Макбет“ на Шекспир во режија на Гарет Морган (1969).

„Од Англија дојде Гарет Морган, но ние дотогаш не сме имале аудиција, а јас со Тодорка Кондова-Зафировска и Нада Гешоска требаше да конкурираме за ликот на Лејди Макбет. Јас ја одиграв Касандра од ‘Тројанки’, сите три одигравме по еден монолог. А Морган седеше со Богомил Ѓузел кој преведуваше. Тој му рекол на Ѓузел: ‘Вие немате Лејди Макбет, една малку така-така, но тешко’. На која од нас три мислел, не дознавме. Но, како ја добив улогата… јас и Тодорка, инаку, ја игравме и Донка од ‘Бегалка’, си бевме алтернација. На една изведба, на која беше и Гарет, јас наместо Тодорка настапив во вториот чин. Се спремив, со шамијата, и кога почнав да го играм ликот, викнав: ‘Прости ми Ленче, јас сум крива…’ и се удирам по стомак. Морган не ме препознал од аудицијата и го прашал Ѓузел која сум. Ѓузел му рекол, па Касандра што ја играше на аудицијата. И тогаш Морган почнал да вика: ‘Имаме Лејди Макбет, имаме Лејди Макбет’. Тој се воодушевил од мојата трансформација. И иако директорот рекол Лејди Макбет да ја играат Тодорка или Нада, а јас да бидам алтернација, Гарет инсистирал да бидам јас. Им рекол: ‘Ако Милица не ја игра, си ја земам актовката и си одам за Лондон’. И јас ја играв Лејди Макбет. Бил воодушевен од последната сцена, а во холот одржа говор и ме пофали како актерка која може улогата на Лејди Макбет да ја игра рамо до рамо со секоја врвна европска актерка“, се потсетува нашата Лејди Макбет која со претставата гостувала и во Загреб и во Чешка, каде за оваа ролја добила и Ловоров венец на сцена.

Многу играв, немаше режисери кои не ме земаа…Бројни улоги толкува во драмите на Шекспир, Чехов, Молиер, Иљоски, Стефановски, Георгиевски, Нушиќ. „Околу седум претстави на Горан Стефановски – многу значајни улоги имам остварено во неговите драми, па Чехов во МНТ со ‘Вишновата градина’, а во Драмски – ‘Вујко Вања’, едно време играв два Чехова во исто време. Убаво задоволство. Многу играв, немаше режисери од Љубљана, Белград, Загреб, Софија, кои не ме земаа, како и речиси сите наши“, вели Стојанова.

Инаку, со Илија Милчин, со Крум Стојанов често играле сопружници на сцената, иако тие биле нејзини професори. „Тоа е голема чест“, вели Стојанова посочувајќи  дека сите ролји ѝ се драги оти ги играла со ист ентузијазам, со иста волја и ангажираност.

Но сепак може да издвои две улоги за кои смета дека добила најдобри критики- Беатриса во „Дејството на гама зраците врз сенишните невени“ на Пол Зиндел во режија на Наум Пановски од 1973 во Драмски и ролјата во „Алма Малер“ по текст на Сашо Димоски, во режија на Васил Зафирчев од 2015 во МНТ. „Тоа беа многу убави улоги, двете по значење ми се на исто место, а кога ги спомнувам се прашувам која да ја ставам на прво место. Инаку, на почеток не сакав да ја прифатам улогата во дипломската претстава на Пановски, зошто тогаш сакав да играм во драма на Чехов. Прво тешко почнав да ја играм ролјата на Беатриса. Страдав за Чехов, но постепено, си реков: ‘Па ова е прекрасен текст’. Таа ролја за мене беше најдобра – Беатриса, ја викавме Лудата Бети, голема ролја се направи, големи комплименти се дадоа. Тоа не е мала работа“, посочува Стојанова.

И за дуо драмата „Алма Малер“ во која таа настапува со Звездана Ангеловска вели дека била фантастична претстава. „На 84 години јас одиграв таква централна ролја, знаете ли што беше тоа… Публиката ми бацуваше рака, и мажи и жени, на тие години – таа ролја да ја одиграм…“

Во 1992 година Милица Стојанова се пензионира, но не запира да игра до пред само три-четири години кога остварила 60 години стаж. Од богатиот опус на улоги се сеќава и на една анегдота во Драмски во претставата „Партија реми“ во која игра со Илија Џувалековски: „На сцена бевме, ние и публиката. Убава претстава. Во една сцена јас му викам реми, а нему не му текнува што да рече, па само прави некои звуци, јас повторно реми, а тој пак исто. И потоа и мене не ми текнува што да кажам, и станав и се тргнав од масата, а тој мене: Каде? Мисли ќе го оставам сам на сцена, а јас нему му се дерам: Ќе се вратам. Јас тргнав кон суфлерката и таа ми кажа што треба тој на мене да ми каже: лајно. Јас му шепкам лајно, а тој не ме слуша. И јас му велам тогаш, пак ли ќе ми речете лајно? И тој извика лајно и ја преврте масата. И беше крај на сцената…“

Голема ѕвезда на македонскиот филм

Актерката, освен огромниот театарски опус, зад себе има и богата филмографија („Среќна Нова ’49“, „Јужна патека“, „Оловна бригада“, „Тетовирање“, „Исправи се, Делфина“, „Пред дождот“, „Прашина“, „Види ја ти неа“…). Има работено со режисерите С. Попов, М. Манчевски, К. Ценевски и други, а иако не настапила во главни, сепак има остварено значајни улоги. „Тоа се должи пред сè на положбата на жената во целата македонска кинематографија“, посочија од Друштвото на филмските работници кога во 2018 ѝ ја доделија наградата „Голема ѕвезда на македонскиот филм“ на ИФФК „Браќа Манаки“ во Битола. Покрај оваа награда таа е добитник и на повеќе високи признанија – Наградата „11 Октомври“ за ролја и за животно дело, Наградата „13 Ноември“, Стериината награда на Театарските игри во Нови Сад, како и на „Војдан Чернодрински“ во Прилеп за ролја и животно дело.

Таа го позајмува својот глас на речиси сите српски и хрватски актерки што се јавувале во македонските филмови. „Ги имам натсинхронизирано на македонски јазик сите екс југословенски актерки како Неда Спасоевиќ, Неда Арнериќ, Божидарка Фрајт и други. Во филмовите нив ги гледате, а јас ги играм, ги толкувам. Во ‘Македонска крвава свадба’ наместо Вера Чупиќ јас говорам. Не говорам туку јас им ги правам улогите. Тоа е голема дејност и затоа ми дадоа и филмска награда“, вели Стојанова.

Театарот – пред сè и над сè

И сега на 88 години, Милица Стојанова вели дека театарот ѝ е пред сè и над сè. „Театарот никој да не ми го земе! Но јас со ист жар ги работам и улогите во другите медиуми. И затоа има резултати“. На младите актери им порачува да ги гледаат претставите на своите колеги, бидејќи така се учи занаетот. „Така се доусовршува занаетот, така се учи како треба, а како не треба да се игра. За жал, тие не одат и не гледаат претстави“, додава актерката која вели дека со нејзината драга пријателка, актерката Љупка Џундева не пропуштале претстави. „Сè гледавме. И во Драмски и во МНТ, и гостувања, но, за жал, таа почина. Потоа одев, гледав – кога можев, сега помалку можам. Но, ме интересира, прашувам како поминала секоја претстава, некој актер. Сакам да гледам претстави, кога можам, но годините се веќе тука…“, посочува таа истакнувајќи дека не се дели од театарот. „Јас не се двојам од театарот, јас упорно живеам со театарот. Не можам без него. Ако не можам да отидам да гледам претстава, јас прашувам за неа. И си ги повторувам текстовите на моите ролји, си ги говорам монолозите, дење, ноќе, пред да заспијам… Тоа значи дека не се делам од нив.“

Запрашана што мисли за иднината на театарот и како пандемијата предизвикана од корона вирусот ќе влијае на театарската уметност, таа вели дека ова е професија која треба да има континуитет и не смее да има големи паузи. „Затоа што ролјата се губи. Ние сме сплотуваме со неа и ако ја нема долго време, она бега од нас, се губи. А ова сега што се случи, тоа за сите професии важи, особено за театарот. Публиката се оддалечува и губи навика да оди во театар. Но ништо нема без уметноста, особено без живата уметност“, завршува Милица Стојанова.

Подготвил: Наташа Илиевска-Таневски

Извор: vecer.pres

„Четири соби“ премиерно во Велешкиот театар

Прва премиера од сезоната 2021

„Да се почне одново “ Во четврток, 27.5.2021, со почеток во 20 часот, на големата сцена „Петре Прличко“ во Народниот театар „Јордан Хаџи Константинов -Џинот“, Велес,

премиерно ќе биде изведена претставата „Четири соби“ во режија и адаптација на Синиша Евтимов.

Претставата „Четири соби“ е работена според мотиви од сценариото наистоимениот култен филм од 1995 година. Станува збор за четири приказни кои се случуваат во една новогодишна ноќ, сместени во четири различни соби на еден хотел.

Костимографијата и сценографијата за претставата се на Александар Ношпал, музички соработник е Сашко Костов, а улогите ги толкуваат

Фаик Мефаилоски, Самоил Стојановски, Маја Љутков, Симона Димковска, Зорица П. Панчиќ, Кети Борисовска, Талија Настова, ЖаркоСпасовски, Исидор Јовановски и Благојчо Стојанов.

Премиерната изведба на претставата ќе биде според сите здравствени протоколи, а првата реприза е закажана во сабота, 29.5.2021, сопочеток во 20 часот

ПРЕТСТАВАТА „МОЛИТВА ПО ДОСТОЕВСКИ“ ПРЕМИЕРНО ВО БИТОЛСКИОТ ТЕАТАР

На големата театарска сцена „Благој Стефановски-Баге“, во Битола, вчерa премиерно беше изведена претставата „Молитва по Достоевски“ што ја подготви Валентин Светозарев.

Станува збор за колаж од избрани делови на дела од Достоевски, почнувајќи од првиот роман „Бедни луѓе“, опис на амбиент од избраните дела, како и еден настан во Катарга, Сибир, најави во пресрет на премиерата, Светозарев.

– Нашата претстава почнува со денот кога треба да бидат стрелани членови на движењето Петрашевци, но тие се помилувани со прогонство во Сибир. Во нашата приказна сите се на едно место Катарга, каде им дозволуваат да направат еден концерт. Тоа што публиката ќе го гледа е тој концерт, истакна Светозарев.

Во претстава „Молитва по Достоевски“ ќе настапат актерите Огнен Дранговски и Катерина Аневска Дранговска, а музичкиот дел инспириран од делата на Висоцки и Окуџава го подготви и ќе го изведат членовите на групата „Фолтин“.

Со претставата Театарот се вклучува кон одбележувањето на 200 години од раѓањето на Фјодор Михајлович Достоевски, руски романсиер, писател и новинар, кој како што е познато е роден на 11 ноември 1821 година во Москва, а умрел на 9 февруари 1881 година во Санкт Петербург.

ДОСТАГА НА САМИОТ ВРВ НА НАЈВИСОКАТА ВЛАСТ

75 години Драмски театар Скопје —- 1975

75 години Драмски театар Скопје1975

ДОСТАГА НА САМИОТ ВРВ НА НАЈВИСОКАТА ВЛАСТА

втор: Коле Чашуле

Режисер: Љубиша Георгиевски

Сценограф: Бранко КостовскиКостимограф: Рада Петрова МалкиќИзбор на музика: Андреј БељанКореограф: Татјана ПетковскаИграат: Крум Стојанов (Ел Илустрисимо), Благој Чоревски (Навахита Велос), Љиљана Георгиевска (Доња Марија), Тодорка Кондова-Зафировска (Госпоѓата Министер), Јон Исаја (Линарес), Снежана Стамеска (Изабелита), Стево Спасовски (Папа Док), Диме Илиев (Алексис), Виолета Шапковска (Аѓутантот), Симе Илиев (Прв репортер), Иван Петрушевски (Втор репортер), Димитар Зози (Прв новинар) и Гоце Тодоровски (Втор новинар) Техничка екипа: Томе Моловски, Радмила Златковиќ, Илија ВелевскиПремиера: 28.12.1975Вечерна сцена„Две артистички нумери во овој проект оставија извонреден впечаток. Тоа се остварувањата на протагонистите на главните улоги – Крум Стојанов и Благој Чоревски, кои несомнено спаѓаат во редот на највозбудливото видено не само во Драмскиот театар, туку и во македонската глума воопшто. Неверојатна психолошка концентрација и стабилност, фасцинантна физичка подготвеност и виртуазна глумачка техника, чудесна пластичност иу згуснатост во актерската игра – ова се само еден дел од квалитетите на глумата на споменатите двајца артисти.“Иван Ивановски (Драмски театар Скопје: 1946-1986)

Соња Каранџуловска напиша за Кирил

ПСАЛТИРОВ КИРИЛ -Соња Каранџуловска

ПСАЛТИРОВ КИРИЛ, Кире мојот колега, другар, пријател заминал… Зарем поминал еден животен век меѓу нас? Па до вчера, само, бевме студенти во класата на Илија Милчин кој не собра од сите факултети во Високата Музичка Школа – Оддел за драмски актери за да ни ги усмери животите кон Театарот. До вчера игравме заедно. До вчера заедно бевме на сцена на сите државни прослави на Асноми, Илиндени, Рацинови… Рецитали… Промоции на книги… Седници на Општината каде се подржувавме ама и жестоко каравме… До вчера, само до вчера, игравме во претстави, најчесто маж и жена, па ти милуваше да правиш шега-жена ми е ама не сме спиеле заедно… Само до вчера одевме на журки.. на кафиња кај или со моите пријателки, кај тебе.. До вчера само седевме во театарскиот бифе… Вчера, само, ти давав залутани стари театарски фотографии и пиевме кафе под боровите во мојот дом… Вчера славевме јубилеј од Академијата наша само без Колозов, Гоце Влахов и Љупчо Петрушевски.., до вчера само, само до вчера… Јас да не сум го побркала времево?… Ама вчера објавија на ТВ дека си заминал… На следниот јубилеј ќе бидеме без тебе до мене……….а кој знае… Збогум другар… ПАТУВАЈ ВО МИР

72-ка Струмички театар

На 1 мај 1949 година ќе се случи легендарната изведба на „Бегалка“ од Васил Иљоски во режија на Димитар Колчаков.

Тој датум се зема како датум на официјалното формирање на Струмичкиот театар иако подготовките за негово формирање се малку порано, кон крајот на 1948 година, кога од Градскиот народен одбор се донесени Одлуката за формирање и Дозволата за изградба на театарска зграда. Тоа е првиот професионален театар формиран во Источна Македонија. Да се зборува за седумдесет и две години професионален театар во Струмица, тоа значи да се биде способен да се замисли, како внатрешна слика во нас, сето она што некогаш било театарски живот. Ако малку се напрегнеме, ќе видиме како артистот Александар Думов по пробите, на младите, сѐ уште недокажани актери им закажува средба во Градската кафеана „Кафе“, каде, со употреба на дрвени моливи во боја го презентира својот „метод“ на подобро разбирање на драмскиот текст. Ќе ги видиме театарските патешествија со театарското автобусче „Гаучо“, па и патувањето дури до Травник. Сенката на артистката Веска Вртева. Комичните случки со Панчо Босиљанов. Пробите во Граматиковото кавене кај Јаворот. Ќе ги видиме младите артисти и артистки, убави, небаре симнати од филмско платно, малку возбудени пред премиерата на „Бегалка“ во една мајска ноќ во далечната 1949 година. Ќе видиме многу нешта кои, дамнешни а вистинити, се дел од историјата на нашиот театар, а сега наликуваат на заборавени скапоцени соништа. Ќе ги видиме, најпосле, артистите и артистките од последната, новомилениумска генерација која своите почетоци ги имаше на почетоците на новиот век. Нивните занеси и недоумици. Кризи и уметнички вознесувања! Оваа 2021 година, кога се навршуваат седумдесет и две години од постоењето на Струмичкиот театар, стануваме свесни дека театарот е место каде се пали огнот преку кој општеството го доживува своето прочистување, својата катарза. Мртовечкиот театар кој молчи за тревогите на нашето време, не е театар, туку имитација. Токму и затоа обврска на сегашниот театарски ансамбл е да биде тој оган, таа преобразба кон новото и подоброто, и во естетска и во општествена смисла. Поклонувајќи им се со почит на сите оние кои во овие 72 години макар една ноќ пробдеале под театарскиот покрив, сеедно дали како уметници или како публика, не ни преостанува ништо друго освен да го држиме тој оган запален. Нека ни е честит јубилејот: 72 години Народен театар „Антон Панов“ – Струмица!

75 ГОДИНИ ДРАМСКИ ТЕАТАР!

21 април 1946 – 21 април 2021 година

НЕКА НИ Е СРЕЌЕН РОДЕНДЕНОТ!

75-иот роденден за жал не можеме да го наречеме среќен и да го прославиме на начин како што му доликува на Драмски: со сите актери на сцена, со цела техника, со полн салон, со аплауз.

Но, со надеж и верба дека оваа празнотија во театарот е привремена, ние работиме и чекаме нашата енергија, талент и магија да ги споделиме со оние на кои им е наменет театарот – публиката!

75 години овој театар живее и го чува духот на сите големи актерски имиња кои го полнеле храмот на уметноста со смеа, солзи, аплаузи.

Денес е роденден на Драмски.

Му посакуваме сите следни родендени да бидат прославени со цел ансамбл, со полн салон, СО ЉУБОВ.

Катарина Коцевска Хаџи Василева



Култната македонска драма повторно актуелна: „Диво месо“ на Горан Стефановски на белградската театарска сцена

За режисерот Јагош Марковиќ, Горан Стефановски е неверојатен. „Ова го напишал пред 40 години, а се чини како сега да е пишувано. Овој капитализам, таа нехуманост на големиот механизам кој ги јаде луѓето… Не ми е гајле за нас… Мислам на младите луѓе, на овие деца, како тие ќе…“, вели режисерот, кој за претставата „Диво месо“ која ќе има премиера на 24 април, ја направил и адаптацијата, сценографијата и изборот на музиката

Драмата „Диво месо“ на македонскиот драмски писател Горан Стефановски, која одамна ги надмина локалните граници, очигледно не губи од својата актуелност и по толку многу години откако е напишана (1979), па воопшто не зачудува фактот што и во денешно време режисерите во регионот решаваат ова култно дело да го постават на театарската сцена. Токму на Големата сцена „Оливера и Раде Марковиќ“ на Београдско драмско позориште, на 24 април премиерно ќе биде изведена претставата „Диво месо“ од Стефановски во режија на Јагош Марковиќ.

Во претставата ќе настапат Јово Максиќ, Сандра Бугарски, Лука Грбиќ, Марко Тодоровиќ, Александар Вучковиќ, Андријана Ѓорѓевиќ, Љубинка Клариќ, Вања Ненадиќ, Павле Пекиќ, Емир Чатовиќ, Милан Чучиловиќ и Јана Милосављевиќ. Костимограф е Марија Марковиќ Милојев, а за сценскиот говор задолжена е д-р Лилјана Мркиќ Поповиќ.

Како што е познато, Горан Стефановски (кој почина во Велика Британија во 2018 година) дејството на драмата го сметува во пресрет на Втората светска војна, а во фокусот на приказната е распадот на едно семејство, кое е условено од различните сфаќања на сите негови членови, додека идејата е да го сфатиме значењето на семејството, коренот, домот, татковината.

„Во претставата на Београдско драмско позориште е претставен семејниот раскол преку кој се прикажуваат различните погледи на свет, традиционалниот и моралниот, канцерогеното неразбирање и исклучивоста, како и околностите што ја обликуваат не само фашистичката идеологија, туку и широко распространетиот и прифатен мејнстрим неолиберален концепт кој одамна го воведе соверемниот  данок во крв на новата доба“, пренесува Блиц. Во преплетувањето на актерските преиспитувања, пак, се претставува длабока и слоевита сценска приказна за семејството: судбината на три синови, снаата, сакатиот татко, животот на лудата мајка, на оние кои ги опкружуваат, вклучително и на странскиот работодавач, кој во име на некаков напредок и за наводно нивно добро, ќе им ја сруши и куќата…

Инаку, претставата ја имаше својата праизведба во 1979 година во Скопје, а оттогаш имаше неколку продукции на сцените на поранешна Југославија, односно денешниот регион, разни театарски критичари и театролози ја нарекоа драма на векот.

Горан Стефановски

„Првите две децении на 21 век даваат нова перспектива на гледање на оваа драма. Неолибералната идеологија пристигна во нашиот разурнат, дезориентиран и крвав дом (ако домот го доживуваме како просторот во кој живееме). Таа пристигна да, во соработка со владеачката номенклатура, со безусловен диктат за материјален вишок на благосостојба – во чие име треба да се урне секој систем на вредности, а во чиј бит е среќата, и со тоа што е сè подалеку од обичниот човек –  нè направи приврзаници на сè и сешто, дури и чудовишта, ако е потребно. И кога е во човекот, во нас, тогаш е и во општеството. Па, кој може, ќе успее да одолее…“, ќе посочи Татјана Њежиќ.

За режисерот Јагош Марковиќ, пак, Горан Стефановски е неверојатен. „Ова го напишал пред 40 години, а се чини како сега да е пишувано. Овој капитализам, таа нехуманост на големиот механизам кој ги јаде луѓето… Не ми е гајле за нас… Мислам на младите луѓе, на овие деца, како тие ќе…“, дополнува режисерот, кој за претставата ја направил и адаптацијата, сценографијата и изборот на музиката.

Запрашан за идејата и мотивот со кои тргнал да ја подготвува претставата Марковиќ вели: „Со желба во претставата да се долови, а текстот го нуди тоа и не само тоа, овој крај на постојниот свет, апокалипсата на сè што е човечко и неизбежното доаѓање на тоа нешто што мора да дојде… тоа новото… Но почекајте, прво сè ќе се руши, а еве тука е, се руши сè од ден во ден…“. И додава: „Многу работи во оваа драма инспирираат, интригираат, многу… не може да се каже во неколку реченици, можеби да се каже во добар концепт, но добар концепт не е претстава. Претставата е многу повеќе од тоа… го знае тоа публиката многу добро“.

И секако, актуелноста на оваа култна драма на еден од најистакнатите македонски автори се огледува и во моќните реплики на ликовите Димитрија и Марија. Димитрија: „Ќе има војна“, Марија: „Доста беше и ваков мир”. (Н.И.Т.)

превземено https://www.vecer.press/

[Разговор] Илина Чоревска: Сфаќаме дека нешто ни недостасува дури откако ќе го изгубиме, така е и со театарот

„Театарот е една од највиталните уметности, тој има можност да се менува, но никако да згасне, тоа не смееме да го дозволиме. Не сум од оние кои сметаат дека по секоја цена одредени изрази на уметност треба да се нарекуваат театар, зашто тука недостасува основата на која се темели театарот – катарзата. А таа се постигнува само лице во лице на изведувачот и публиката“, вели во разговор за весникот ВЕЧЕР Илина Чоревска, уметнички раководител на Народниот театар Битола

„И коњите ги убиваат, зар не?“ во режија на Мартин Кочовски е претставата со која Народниот театар Битола ја заокружи пандемиската 2020 година. Премиерно ја изведовте онлајн, на 30 декември лани и со поголема актерска екипа на сцената. Можете ли да нè запознаете со темата и пораката на претставата и кои беа предизвиците со кои се соочивте додека ја подготвувате, со оглед на фактот дека во Македонија во тој период беснееше вториот корона бран?

Неповторливо искуство само по себе е комбинацијата на проект како романот „И коњите ги убиваат, зар не?“, Мартин Кочовски како режисер, бендот „Фолтин“ како изведувачи на музиката во живо и Народен театар Битола како продуцент и екипа, а реализацијата во пандемија – некакво ниво на позитивна лудост. Иако премиерата беше онлајн, ние 12 актери заедно со „Фолтин“ на сцената работевме секојдневно како и во нормални услови. Започнавме тестирани на вирусот и сите негативни, многу од сцените кои првобитно беа поставени мораа да се прережираат заради близок контакт, но многу и останаа, требаше да се организира и снимањето… важно е дека на крај завршивме без ниту еден заразен, со еден голем проект кој едвај чекаме да го види публиката од партерот, бидејќи оваа претстава впрочем како и сите претстави на Кочовски има повеќе нивоа и пораки и за да може правилно да се протолкува и целосно да се дегустира потребно е да се сретнеме во живо.

Народниот театар Битола годинава ја започна и со премиера на претставата „Ноќта кога ја убив месечината“ во режија на Марјан Ѓорѓиевски. Можете ли за читателите на нашиот весник да ни кажете нешто повеќе за неа.

„Кога ја убив месечината“ е еден фантастичен, модерен текст напишан од актерот Лорен ван Велтер, тоа е дуодрама работена по „Мостот’’ која зборува за осаменоста, баналноста на животот, безизлезноста… Двајца самоубијци од различни сталежи се среќаваат една вечер на еден мост и барајќи ја смислата на животот стануваат партнери во смртта, токму во моментот кога решаваат дека сепак вреди да се живее. Оваа претстава е работена по иницијатива на двајцата наши актери Александар Копања и Марјан Ѓорѓиевски и е целосно реализирана од самостојни средства, така што го искориствме почетокот на годината на најдобар можен начин.

Претставата беше на репертоар во февруари и март. Како сте задоволни од посетеноста со публика, особено заради пандемијата?

Публиката беше ограничена по зададените протоколи на 36 луѓе и интересно е дека речиси за сите изведби се бараше карта повеќе. Тоа значи дека на публиката и бил потребен театар што мене особено ме радува. Знаете, ние луѓето сфаќаме дека нешто ни недостасува дури откако ќе го изгубиме, веројатно така е и со театарот, зашто не паметам никогаш толку многу да се зборувало за театар и кога ќе се почне одново со секојдневен репертоар, колку сега кога го нема.

Битолскиот театар Големата сцена ја именуваше по прерано починатиот Благој Стефановски – Баге, долгогодишен директор на Театарот и поранешен министер за култура. Какви беа реакциите на битолската јавност?

Благој Стефановски- Баге е еден неизоставен дел од растењето на НТБ, тој е човекот кој повеќе од 20 години го водел, негувал, издигнал… Во време на неговото директорување се направени едни од најзначајните претстави за историјата на македонскиот театар воошто, успеал да донесе режисери од сите страни на светот кои преку вратата на Битолски потоа режирале и на другите сцени низ нашата земја. За жал прерано си замина, а сигурна сум имаше уште многу да даде, така што именувањето на големата сцена во негова чест е само мал гест и афирмација на сето она што го направил за театарот во Македонија.

Дали и како годинава го замислувате реализирањето на Битола Шекспир фестивалот?

Имаме доста идеи кои уште минатата година се наметнаа како природен тек на нештата задно со почетокот на пандемијата, но лани сепак решивме да не го одржиме осмото по ред издание. Иако по број имавме многу заинтересирани апликанти, фестивалот е интернационален и на крај решивме дека би било убаво да успееме да го задржиме тој карактер. Се надевам дека барем втората половина од оваа година ќе ни овозможи да ги отвориме вратите. Интересно е дека со Битола Шекспир фестивалот се поврзуваат и денови исполнети со добра забава во нашиот град, па на многу млади луѓе им недостигаат и фестивалот и дружбите. Што всушност е и задача на културата – да спојува!

Од сите уметности, театарската е една од најмногу погодените од пандемијата. Што мислите која е иднината на театарот, и кога навистина публиката ќе почне да се враќа во театрите?

Театарот е една од највиталните уметности, тој има можност да се менува, но никако да згасне, тоа не смееме да го дозволиме. Не сум од оние кои сметаат дека по секоја цена одредени изрази на уметност треба да се нарекуваат театар, зашто тука недостасува основата на која се темели театарот – катарзата. А таа се постигнува само лице во лице на изведувачот и публиката. Затоа е посебна секоја изведба на претстава. Исправени сме пред голем предизвик, но понекогаш во ред  е и да се застане за да се измерат следните чекори, а и да се направи ретроспектива на она што сме го сработиле, зашто од дистанца подобро се гледа. Ако бидеме доволно паметни мислам дека театарот по пандемијата ќе се врати многу посилен одошто беше. Сметам дека во иднина и “ние од ова време’’, ќе си послужиме како инспирација како треба или не треба да се живее и твори. Се надевам ќе можеме доволно искрено и сликовито да се претставиме.

Наташа Илиевска-Таневски

певземено од https://www.vecer.press/