Во Струмица на новите театарски штици април 2019?!

 

Од Министерството за култура пак, доаѓаат информации дека во буџетот има пари за продолжување на изградбата. Оттаму велат дека продолжува изградбата на струмичкиот театар и дека моментно се работи во внатрешноста на објектот, поточно на делови од ентериерот

Во новиот театар во Струмица, чија изградба веќе подолг период е во застој, првите театарски претстави ќе можат да се очекуваат дури од април 2019 година?! Од информациите кои доаѓаат од градот под Царевите кули, застојот во градежните работи на новиот театар, кој се гради врз темелите на стариот објект кој во 80-тите години на минатиот век бил напуштен поради дотраеност а во два пожари и целосно уништен, се должи повеќе на банални и административни причини.

Според директорката на Завод и Музеј Струмица, Василка Георгиева, тие како институција, но и ресорното министерство не се причина за продолжување на роковите, туку тоа се изведувачот и надзорот.

Таа истакнува дека се вршат консултации помеѓу изведувачот и проектантот во Белград и надзорот во Скопје околу нејаснотиите во одредени позиции на изградбата, што пак е причина за надминување на роковите. Сепак, Георгиева посочува дека сето се случува да бидат заштитени интересите и објектот да биде изграден според сите прописи.

Во случајов според најновиот динамички план како што посочува Георгиева, изградбата треба да заврши до крајот на април 2019 година.

Од Министерството за култура пак, доаѓаат информации дека во буџетот има пари за продолжување на изградбата. Оттаму велат дека продолжува изградбата на струмичкиот театар и дека моментно се работи во внатрешноста на објектот, поточно на делови од ентериерот.
“Во изградбата на театарот има три договорни страни. Едната е Националната установа “Завод и музеј Струмица#, другата е изведувачот и третата е надзорот. Трите страни излегувале надвор од договорот и си правеле “привремени ситуации на привремени ситуации# и ја искомплицирале работата меѓу себе. Ние ги седнавме заедно, бидејќи факт е дека се доцни со изградбата. Најважно е што има обезбедено пари во буџетот и се надеваме дека изградбата ќе продолжи со утврдената динамика”, објаснуваат од Министерството за култура.

Камен темелникот на новиот театар во Струмица беше поставен во септември 2014 година од страна на претходната влада, по 20 годишната идеја за возобновување на театарот. Градежните работи тогаш заглавија на самиот почеток заради промената на основниот проект за изградба. Иако беше предвидено да се гради врз остатоците од стариот театар, по извршените испитувања, е одлучено да се гради врз нови темели, со задржување на истата квадратура и габарит на објектот како некогашниот.

Тогаш завршувањето на изградбата и пуштањето во употреба на објектот на театарот поради одредени тешкотии, (санација на два ѕида, заштита на археолошките наоди…) беше одложено за септември 2016 година, па за првата половина на 2017. Сепак, завесата на новиот театар сеуште не е подигната.

Ансамблот на Народниот театар “Антон Панов# во моментот функционира во Домот на културата во Струмица.

Фото: Југоинфо.мк

Театар Комедија – 2017 година сработено

  • 31.01.2017 „Трудна приказна“ -Благица Секулоска; Режија: Лидија Дедовиќ
  • 27 03.2017 „Сон на летната ноќ“- Вилијам Шекспир; Режија: Андреј Цветановски.
  • 09.2017 „Дони Дарк“, – Режија : Роберт Ристов
  • 07.10.2017 „Мечка“ –А.П.Чехов; Режија: Димче Николовски- Димса
  • 14.11.2017 „Бракот е брак“, – Режија: Теа Беговска
  • 27.12.2017 „Жена ми се вика Борис“ – Рафи Шарт; Режија Синиша Ефтимов

Народен театар 2017 Антон Панов – Стримица

 

ЧЕТИРИ ПРЕМИЕРИ, СИТЕ РЕАЛИЗИРАНИ

 Во 2017 година, НУЦК ,,Антон Панов“ Струмица-Народен театар беа финансиски поддржани од Министерството за култура следниите проекти:

1

  1. „Дванаесетта ноќ“ од Вилијам Шекспир во режија на Деан Дамјановски
  2. „Идиот“ по  Ф.М.Достоевски во режија на Горан Тренчовски
  3. „Царот Владислав“ од Борис Јанков во режија на Бранко Ставрев
  4. „Џон Габриел Боркман“ од Хенрик Ибзен во режија на Горан Тренчовски

Се реализираа  следните проекти поддржани од Министерството за култура и премиери:

  1. Хенрик Ибзен
    ЏОН ГАБРИЕЛ БОРКМАН
    (македонска праизведба)
    Улоги:
    Џон Габриел Боркман – КОЉО ЧЕРКЕЗОВ
    Гунхилд – ЈУЛИЈА МИЛКОВА
    Ерхард – ВАНЧО ВАСИЛЕВ
    Ела Рентхајм – ЈАСМИНА ВАСИЛЕВА
    Фани Вилтон – АНКИЦА БЕНИНОВА
    Вилхелм Фолдал – ИГОР ТОДОРОВ
    Фрида – Надица Трајкова
    Собарот – Стојан Стојанов
    Превод: Ленче Тосева
    Адаптација и режија: Горан ТРЕНЧОВСКИ
    Сценографија: Милена Пантелеева
    Костимографија: Ванчо Василев
    Композитор на музика: Марјан Неќак
    Дизајн на плакат (по мотиви на Мунк): Александар ФилевХенрик Ибзен (1828-1906) е најпознатиот норвешки автор на сите времиња, нарекуван уште и „таткото на новата реалистична драма“. Ибзен е еден од најпоставуваните автори на театарските сцени во светот. Тој е удостоен со многу европски и светски признанија и награди. Ја обележал епохата во светската драмска литература и театар на 19 и 20 век. Тој е Шекспир на модерното време. Ибзен, заедно со Чехов и Стриндберг, извршил силно влијание врз модерната и современата драматургија.Оваа пиеса на Ибзен, претпоследна, напишана во 1896 година, за прв пат се поставува во некој македонски театар. Работата врз пиесата во струмичкиот театар започна точно по сто и дваесет години од нејзиното создавање. Значи во исто време се работи за еден ибзеновски јубилеј. По малку „поттурната“, оставена настрана, речиси заборавена, пиесата „Џон Габриел Боркман“, поставена во современ контекст, значи можност за истражување на сложената и чудесна поетика на славниот Норвежанец. Откривање на нови зони на креативното во македонскиот театар.Џон Габриел Боркман, средовечен човек и поранешен директор, кој преку финансиски малверзации го има изгубено целиот имот, како и заштедата на своите клиенти, е осуден, посрамен и осиромашен. По издржувањето на затворската казна, со години не излегува од дома, надевајќи се дека еден ден пак ќе започне со бизнисот. Џон и неговата сопруга Гунхилд останале во брак формално и единствена заедничка точка на нивните отуѓени животи е синот Ерхард. Семејната клаустрофобија се разнишува со ненадејното доаѓање на Ела – сестра на Гунхилд, а некогашна љубов на Џон. Пресметката со минатото и сегашноста, како и судирот на интереси за неизвесната иднина испливуваат на површина токму вечерта кога Ела престојува кај Боркманови…

Премиерата беше на 02.02.2017 година.

 

  1. ДВАНАЕСЕТТА НОЌ
    (Спроти Водици)Од Вилијам ШекспирПревод – Драги Михајловски
    Режија – Деан Дамјановски
    Сценографија – Кирил Василев
    Костимографија – Елена Дончева
    Асистенти на костимографија – Илинка Горичова и
    АнаМарија Митриќеска Кал`чева
    Музика – Сашко КостовИграа:
    Орсино, војводата на Илирија – Горан Ников
    Оливија, грофица – Оливера Аризанова
    Виола/Цезарио – Јулија Милкова
    Себастијан, нејзин брат близнак – Ванчо Василев
    Малволио, настојник кај Оливија – Бранко Бенинов
    Сер Тоби Ждригачот, роднина на Оливија – Васил Михаил
    Сер Ендру Тресиобраз, другар на Сер Тоби – Игор Тодоров
    Фабијан, Слуга – Стојан Велков
    Кловнот (Фест) – Коста Ангов
    Марија, дворјанка на Оливија – Анкица Бенинова
    Капетан, на потонат брод, пријател на Виола – Ацо Гогов
    Антонио, друг капетан, пријател на Себастијан – Ванчо Крстевски
    Валентин/Стражар/Свештеник– Кире Ѓорѓиев

Комедијата „Дванаесетта ноќ“, или како што стои во препевот на Драги Михајловски „Спроти Водици“ е според многумина, најдобрата комедија на Шекспир, полна ведрина, оптимизам, радост, љубов кон животот како најголемо од сите уметнички дела. Во неа најмногу нашол одраз тој ренесансен дух под чие влијание бил и големиот Бард. „Спроти Водици“ се однесува на дванаесеттата ноќ после Божиќ која се нарекува Богојавление или ден на пирување на кој, многу често, слугите се маскирале во нивните господари, жените во мажи или обратно. Повеста за празничниот обред и карневалскиот пресврт е културната основа на заплетот во драмата заснован врз играта на промената на полот.
Во духот на ова карневалско мешање на „високото“ со „ниското“, на „продуховеното“ со „приземното“, на „уметничкото“ со „народното“ е и нашата постановка на оваа комедија на Шекспир. Од ренесансно богатата визура на сцената и костимите, до веселата музика (често изведувана и во живо), сите елементи на претставата се мешаат во еден заеднички колаж полн со колор, звуци и форми. Комедијата „Спроти Водици“ претставува своевиден „карневалски пир“ во слава на Човекот и Животот, а јас не можам да се сетам за подобро место каде тој би можел да биде поставен отколку на сцената на театарот во Струмица, театар со кој соработувам веќе трет пат и во кој секогаш со радост се враќам.

Премиерата беше на 01.06.2017 година.

 

ЦАРОТ ВЛАДИСЛАВ

АВТОР: БОРИС ЈАНКОВ
РЕЖИЈА И СЦЕНОГРАФИЈА: БРАНКО СТАВРЕВ
КОСТИМОГРАФИЈА: ЕЛЕНА ДОНЧЕВА
ДИЗАЈН НА СВЕТЛО: ДИМЧЕ СПАСЕСКИ И НИКОЛА ИЛКОВ

НАСТАПУВААТ:
СТОЈАН ВЕЛКОВ-ТРН………………………….ЦАРОТ ВЛАДИСЛАВ
ОЛИВЕРА АРИЗАНОВА…………………………ЦАРИЦАТА МАРИЈА
КОСТА АНГОВ……………………………………….ЦАРОТ ГАВРИЛ
АНГЕЛИНА ТРЕНЧЕВА АНГЕЛОВА……..ЦАРИЦАТА ИРЕНА
БРАНКО БЕНИНОВ……………………………….ПАТРИЈАРХОТ ДАВИД
ВАЧО МЕЛЕВ………………………………………….ЕПИСКОПОТ ДАНАИЛ
ВАНЧО КРСТЕВСКИ……………………………..ВОЈВОДАТА БОГДАН
КИРЕ ЃОРГИЕВ…………………………………….ИСПОСНИКОТ СТЕФАН
ДУШАН КОСТОВ……………………………………ЦАРОТ ВАСИЛИЈ II
ТИНКА РИСТЕСКА………………………………..МАЃЕСНИЧКА
АНКИЦА БЕНИНОВА…………………………….КНЕГИЊАТА КОСАРА
АЛЕН НАНОВ…………………………………………КНЕЗОТ ВЛАДИМИР
ТОМЕ МЕНТИНОВ…………………………………ДРВАР
ВАСЕ ХРИСТОВ…………………………………….ТАПАНАРОТ

Во „Царот Владислав“ Борис Јанков не ги измислува личностите и настаните, туку ги наоѓа во средновековната историја, и од нив создава сопствена уметничка слика и поглед на свет.
Ползувајќи ги искуствата на античката и на елизабетинската крвава драматургијa, тој се обидува на современата македонска драма да и’ додаде релевантни значења од кои може да се гради актуелен театар. Неговите трауматизирани и монструозни херои се затекнати во жестока борба за власт, без бирање средства кои ја оправдуваат нивната мрачна цел.
Во процесот на преточување на стихуваната драма во претстава, направена е адаптација со изземање на одреден број лица, со што е постигнато згуснување на драмското дејство, пред се со закрепнување на ликовите кои се базични носители на дејството.
Нашата патувачка театарска трупа мноштвото амбиенти ги заменува со празен сценски простор за да го потсили индивидуалниот и колективниот (хорски) актерски израз и динамичниот тек на играта.
Некој, некаде, некогаш беше изјавил дека историјата се повторува како фарса. „Царот Владислав“ е повод уметнички да истражиме дали таа фамозна сентенца е жива вистина или мртва лага.
Се’ започна од мислата за претстава врз урнатините на Цареви кули над Струмица за да заврши во Самоиловата тврдина во Охрид и во античките театри, во Хераклеја, Стоби и Скупи.
Бранко Ставрев

Една трупа актери решава да ја одигра пиесата “Царот Владислав.” Кога театарот упатува на самиот себе преку театрализација:ние сме актери, а ова што го правиме е театар. Единствено што е потребно се актерското тело и глас. И празниот простор. Од друга страна, преку цикличното свое повторување – борбата за власт – Историјата, особено денес, не може да се претстави поинаку освен како театар. Претставата “Царот Владислав” на некој начин е отпретување на стариот театарски оган наспроти пепелта на медиумското и интернетско многугласие. Доказ за незаменливоста на театарскиот творечки чин.
Ацо Гогов

Драмата “Царот Владислав”, драмата за човекот кој преку своја волја е донесен на тронот за да го уништи богомилството, а всушност се уништува самиот себеси и царството на неговиот народ, не е само текст што дава убава можност за сценска реализација, туку текст што може да се чита како успешна литература…
Блаже Миневски

Паралелно со мотивот за превласт, во драмата е обработена и темата за појавата на богомилството и крвавиот прогон на приврзениците на оваа религиозно социјално движење.

Иван Василевски

„Царот Владислав“ импонира како со свежината на јазикот така и по вешто изнијансираните психофизички карактеристики на ликовите.
Иван Котев

„Царот Владислав“ не е само драма со историска прототекст кој дозволува читање низ призмата на настан кој оставил длабока трага во македонската историја, оваа драма е монолит длабоко вкопан во темелот на македонската опстојба, простум исправен, очи во очи со невремињата минати, сегашни и идни.
Ана Витанова -Рингачева
Премиерата беше на 23.11.2017 година.

Фјодор М. Достоевски
ИДИОТ
Режија: Горан Тренчовски

Улоги:

МИШКИН – Игор Тодоров
РОГОЖИН – Кољо Черкезов
НАСТАСЈА – Јулија Милкова

Сценографија: Милена Пантелеева
Костимографија: Ванчо Василев
Музика: Марјан Неќак
Сценски движења: Асја Иванова
Дизајн на светло: Димче Спасевски, Никола Илков
Плакат: Александар Филев
Драматизација, превод и адаптација (според верзијата на Анджеј Вајда):
Ацо Гогов, Никола Сарајлија, Горан Тренчовски

„ИДИОТ“ е драмски игропис за кризата на духовниот идентитет.
Една необична ноќ Кнезот МИШКИН се наоѓа на својата попатна станица, во домот на РОГОЖИН. Соперниците неуморно беседат за својата заедничка љубов и пасија – НАСТАСЈА Филиповна…
Во низата фрагментарни сцени „во живо“, се преплетуваат и неколку ретроспекции и визии. Во таа жестока атмосфера на вербално-телесен „двобој“ има места и за искрени искушенија и длабоки пречистувања. Претставата на метатеатарски начин допира суштински проблеми и дилеми кои ја опседнуваат кревката човечка индивидуа од минатото до денес.
Меѓу другото, се обидуваме да одговориме на неколку клучни егзистенцијални прашања: „Дали постои чесност?“; „Каде сме, каде одиме?“; „Колку вреди да се застане во одбрана на убавината?“; „До каде може да стигне лудилото?“
И во тие драматично возбудливи мигови, кога на Едниот, атеистот, му се случува поматување на умот, сведочиме за постапките на Другиот, следбеникот на Христос…
LUMEN COELI, SANCTA ROSA!
Во име на Вашата и наша сценска правдољубивост и во знак на 150-годишнината од првата објава на ова ремек-дело на генијалниот Достоевски.

Горан Тренчовски
Ноември/декември, Санкт Петербург – Скопје – Струмица

Премиерата беше на 09.12.2017 година.

 Во сопствена продукција направивме две претстави и тоа:

 ВТОРО ПРИШЕСТВИЕ

Драматургија: Васил Михаил и духовите на С.Мрожек, К.Рацин, Н.Вапцаров и Светото Писмо

Режија: Васил Михаил
Сценографија: Никола Пијанманов
Костимографија: Елена Дончева
Музика: Горан Алиќ
Плакат: Марјан Ѕин

Во улогите:
Ангелина Тренчева Ангелова
Оливера Аризанова и
Игор Тодоров

Благодарност до Борјан Тилевски за инспирацијата.

Што е слободата? Замка или клуч? Кафез или крилја? Материјално или духовно? Двете заедно? Како?
Да бидеш во сегашноста, врзан со минатото, копнеејќи по иднината е сложена задача. Да знаеш што и како, а да не го правиш е големо страдање.
Колку долго ќе издржиме во чекање на спасението?
Додека чекаме фарсата, гротеската, пародијата, сатирата и смеењето се најдобра опција за нас, осамената цивилизација во универзумот. Да чекаме ли?
Да гледаме театар и да се смееме, да плачеме, да се наежиме, да се издигнеме над животот во животот. Да емигрираме дома. Да си го направиме светот дома. Да си правиме театар по дома. Да се сакаме и мразиме. Да се разобличиме и да се смееме до последен здив, оти знаеме дека еден светол ден секако ќе бидеме спасени.
април 2017, Струмица Васил Михаил

Премиерата беше на 22.04.2017 година.

ПИНОКИО

Режија: Драгана Таневска
Драматургија: Ацо Гогов
Сценографија: Драгана Таневска
Костимографија: Ванчо Василев

Играат:
Пинокио: Ванчо Василев
Штурецот Сезнајко: Анкица Бенинова
Џепето: Ванчо Крстевски
Лисецот Итрец: Коста Ангов
Мачорот Базилио: Игор Тодоров
Добрата Самовила: Јулија Милкова
Фитил/ Директор на циркусот: Стојан Велков Трн

Еве, веќе речиси сто и четириесет години по неговото создавање, ликот на Пинокио продолжува да биде интересен и возбудлив за најмладата публика – децата. Карло Колоди создал дело кое преставува комбинација помеѓу авторската сказна и авантуристичкиот роман. Пинокио, дрвената марионетка, е соочена со дилемата: Дали да се избере слободата преку влегувањето во авантура? Или да се биде како сите деца кои, внесени во секојдневниот процес на посетување училиште, воопшто не ја познаваат авантурата? И, најпосле, каде е овде вистинската слобода? Дали во авантурата која открива еден превртен свет на морални вредности? Или, пак, училишното секојдневие е вистинската слобода затоа што, пред се, носи знаење и спознание за доброто и злото? Овие прашања добиваат поинаква димензија ако се знае дека во основата на приказната на Колоди лежи ритуалот на иницијација, кој нужно подразбира напуштање на сопствениот дом, доживување на најразлични искушенија и опасности и, конечно, среќен крај преку освојување на сопствениот идентитет. Поставувањето на сцена на ова класично дело на литературата за деца е водено од идејата широко да се отвори светот на имагинацијата и детската игра, но, истовремено, дискретно да бидат нагласени наравоучението и поуката: секое дете, макар колку и да е слично со другите деца, е свет за себе, посебна индивидуа, и само како такво, преку лична акција може да дојде до својот идентитет.
Ацо Гогов, драматург

Премиерата беше на 17.12.2017 година.

НТ „Антон Панов“ Струмица во периодот од 1 јануари до 31 декември 2017 година, учествуваше на Фестивали во странство и во државата со претставите:

-„Џон Габриел Боркман“ на 52 МТФ „Војдан Чернодрински“ (14.06.2017).

-„Дванаесетта ноќ“ на 5 Интернационален Шекспир Фестивал Битола (30.06.2017) и Денови на комедија во Куманово (16.10.2017).

-„Каминот“ на Меѓународниот фестивал „Била Зора“ Свети Николе (05.04.2017).

-„Таа“ гостување во „Завод за рехабилитација Бања Банско“ с. Банско (17.03.2017).

-„Каминот“ и Таа“ на Фестивал на гостувачки театри „Анталија градски театар“ Р. Турција (25.03 и 24.03. 2017);

-„Каминот“ на Фестивалот Mostra internacional-Denia Valencia во Шпанија. Добивме „Специјална награда“ за целосна изведба (08.06.2017) и

Мурлин Мурло“ на Фестивал „Кољада плејс“ Екатеринбург, Русија (22.06.2017).

Пинокио“ во Ново Село две претстави(25.12.2017).

Нашиот театар за прв пат отиде во Заводот за рехабилитација Бања Банско да одигра претстава за штитениците во оваа Установа кои неможат да посетат театарски претстави.

Одигравме една претстава и за затворениците од КПД од Струмица кое го правиме традиционално веќе 5 години и сме еднинствени во државата што затвореници посетуват театар.

Одиграни се 76 претстави(репризи) и публика 14 845.

Традиционално гостуваа Театар за деца и младинци со претставата „Лакомата меца“ на 20.02.2017 година во чест на актерот Игор Маџиров, МНТ со „Не се клади на енгелези“ и Сашко Коцев со стенд ап.

Раководител на сектор:                НУЦК“Антон Панов“

Драган Маџиров                             

 

Премиера на „Среќна Нова година“ – 2018 за почеток на оваа театарска година со Турскиот театар од Скопје

 

Турски театар-Скопје ја најави премиерата на претставата „Среќна Нова година“ по мотиви на Данил Хармс и Дејвид Ајвс, а во режија на Бојан Трифуновски. Премиерата ќе се одржи во четврток, а улогите ги толкуваат:

Фунда Ибрахим,

Несрин Таир,

Зубејде Али,

Емине Халил,

Селпин Керим,

Џенап Самет,

Неат Али,

Аксел Мехмет,

Един Јакуповиќ

Берхеда Решит.

 

„Уметник кој истражува зошто светот сака да се самоуништува, создава ментален простор во кој слободно размислува и твори. Таа негова ментална соба има пијано и во неа тој комуницира со своите предци и наследници, обидувајќи се да одгатне што не тера да работиме против себе. Во неговиот замислен свет, во константна состојба на 5 до 12, пред нова година, десет масони преку јазикот на Хармс и на Ајвс создаваат атмосфера за интроспекција и самосоочување“, соопшти режисерот Бојан Трифуновски.

 

 

ЖИВОТ НАДВОР ОД СЦЕНАТА

 

Се наметнува прашањето зошто Маџунков им дава таква судбина на своите ликови? Измиени од својата фолклорност, тие се, и всушност не може да не бидат, пример на отфрлањето на ликот во современата драма, т.е. неговото убивање. Оттаму е нормална нивната позиција да се враќаат од смртта во живот. За да ја разбереме таа ситуација, потребно е да го познаваме отфрлањето на ликот во современата драма.

Отфрлањето на ликот почнува уште од времето на Пирандело. Жан-Лук Нанси ја оформува идејата дека „театарскиот лик не постои“ и дека тој е само „локално згуснување на дејството, кое станува чин низ исказ и како исказ“. Ликот со тоа е веќе надвор од сцената. Други, како Дени Гену, ја прогласуваат смртта на драмскиот лик, со поставувањето на прашања од типот „Треба ли да се создава ликот, како ништо да се нема случено, како да се нема случено кризата на ликот, дали со тоа веќе е свршено? Дали воопшто веќе се создаваат ликови, дури и кога авторот мисли дека тоа го прави, дури и кога става име кон некоја улога? Но, ликот, иако одамна осуден на пропаѓање, не престанува да се раѓа одново пред нашите очи, како феникс, пресоздаван од век во век. Така, кризата на ликот, станува знак и услов за неговата виталност, во текот на промената на самиот свет. Тука се судираат две поетики, едната радикална, на Гену, каде тој, како театарски човек, чувствува сега и овде, дека во поглед на драмскиот лик, потребно е да се почне сè одново и другата, на Роберт Абирашед, заснована на поумерено стојалиште, на историчар и естетичар, кој размислува на долги патеки. Гену се залага за укинување на ликовите за да може да се обедиинат гледачот и глумецот. Кај Аристотел, ликот е целосно подреден на фабулата, на приказната, на дејството, и тој се зема предвид само како „лице кое дејствува“ (prattôn). Тоа лице кое дејствува во античката трагедија има пропорции кои на големо ги надминуваат пропорциите на човековата личност. Кога Еврипид го исфрла Дионис од сцената, се

појавува индивидуата, сфатена како психолошки ентитет и суштество на разумот, на што Ниче силно се противи во „Раѓањето на трагедијата“. На драмските писатели, од тогаш им е дадено правото на индивидуализираниот лик да гледаат како на вишок лик, а на поетичарот му е задача да испита како во разните видови на модерното и современо писмо, се ваја тој лик со вишок, за да се преобрази во лик со недостаток, во нешто што е помалку од лик.

Кога во последната, досега необјавена драма на Митко Маџунков, „Кончиња“ („Три“ Скопје, 2017), Режисерката го прашува Писателот „Ако она што ни е важно се случува тука, на сцената, дали постои живот надвор од сцената, или ова е сè?“- дали таа всушност е загрижена дека тој живот навистина не постои или пак се радува покрај тоа што тој не постои? Се чини, Режисерката е поставена во ситуацијата на Хамлет, во која поради нејзината неодлучност и несигурност, но наместо да си го постави тука вистинското прашање „да се биде или не“, таа едноставно Е и во исто време НЕ Е. Да биде загатката уште поинтересна, Писателот на ова нејзино прашање одговара со прашањето: „А публиката?“. Дали со тоа тие се растопуваат како лик, или само се тематизираат? Најверојатно и двете. Едно од клучните места на современата драма и на драмите на Маџунков, е кризата на ликот.

Дали Режисерката и Писателот се помалку од ликови? Дали тие се јавуваат како ликови без супстанција, како привиденија, сеништа? Во основа „Кончиња“ може да се разгледува и како конверзациона драма меѓу два лика, кои се прашуваат за сè, и разговараат за сè, па дури и за вистинските прашања. И покрај тоа, таа може да се чита и како симболичка и поетска драма! Правејќи ја таа дистанца од себе, јавувајќи се и како рефлексивни ликови, уште повеќе создавајќи ја таа дистанца од себе, Режисерката и Писателот стануваат посматрачи на самите себе, и коментатори на својот живот. Рефлексивниот лик, односно, ликот кој се сеќава и е означен како посматрач, како „рефлексивен“ или како „рецитатор“ не престанува да бидува драмски лик и во себе го обединува објективниот поглед и субјетктивното страдање. Според Сонди, тоа е „епски субјект“, т.е. фигура- точка на посматрање, раскажувачка фигура под чиј поглед може да се гради модерната драма. Тоа ја вади на површина двојноста на ликот, кој истовремено е и драмски и епски, внатрешен и надворешен, некој кој страда и кој посматра. Во драмата на животот, ликовите стануваат сведоци на своето (не)постоење. Тоа „произведување“ на личноста во сведок, значи дел од неа кој е човек, да стане не-човек, и така се случува расцеп во личноста. Првиот симптом на безличноста на ликот, оној кој го означува преминот во лик без

особеност е чувството дека човек им е туѓ на другите, а и сам на себе. Ликот без особености е суштински трансперсонален. Тоа е лик во различни периоди од животот, и од тој дисконтинуитет се раѓа ликот без особености, тврди Саразак.

Такви се ликовите на Маџунков: туѓи сами на себе, но парадоксално, и во таа отуѓеност бираат една етичка позиција, која Митко Маџунков, ќе ја искористи како лајтмотив во сите драми: „чудо големо“. Таа синтагма покрај етичка станува и естетска позиција: не постои нешто што може да ги изненади ликовите на Маџунков; та тие и самата смрт не ја „фермаат“, и кон сè се однесуваат како веќе да го поминале, одживеале, проживеале: нив ништо не ги плаши освен самиот страв. Преку неа, се искажува цел еден светоглед кој не ѝ припаѓа само на сцената, туку на светот. Затоа тие ликови, а ние препознаени во нив, без никаков проблем можеме да ја доживееме и да ја препознаеме својата смрт како нов живот. Чудо големо: ако не сме ние, ќе бидеме некои други…

Затоа, одговорот на прашањето „Постои ли живот надвор од сцената?“ не може да биде еднозначен. Драмските ликови, животот надвор од сцената си го обезбедуваат макар со своето присуство во книгата. Тие повторно оживуваат со секое повторно препрочитување или поставување како игра, како ролја. Драмскиот лик го обединува во себе и глумецот и гледачот, во класична смисла. Со тоа веќе тој има двоен живот. Кога луѓето и народите излегуваат надвор од сцената, тоа го прават засекогаш, и нивното враќање на сцената, секогаш ќе биде прифаќано, како враќање од мртвите, а живи мртовци никој не сака да гледа. Надвор од сцената, стравот од животот е поголем дури и од стравот од смртта.

Крај

Трајче Бјадов

Нова книга „Улица Диши длабоко“ – Игор Џамазов

 

Bи ја најавуваме промоцијата на новата книга на Игор Џамазов, „Улица Диши длабоко“. Овој пат големиот Џамбазов ќе го читаме во стихови, надополнети со анегдоти за секоја од неговите песни.

„Улица Диши длабоко“ е збирка од најпознатите песни напишани или изведени од Игор Џамбазов. Покрај незаборавните блуз-стихови, тука се и забавните описи за инспирацијата и процесот на нивното настанување, како и општествените (не)прилики, интимните исповеди и сите негови (не)згоди и пороци.

Промоцијата ќе се одржи во ресторанот „Вип база“ („3-та Македонска бригада“, во склоп на Американ колеџ), во среда, 27.12.2017 г., во 19 часот.