Мите Грозданов ќе ме расцепеше на две со сабјата

 

Реминисценција: Марин Бабиќ Гермов:

Кога станува збор за најинтересните случувања и „приказни“ од театарскиот живот во Македонија, една ќе остане засекогаш запаметена, на која деновиве се потсети, и ексклузивно ја споделува со читателите на нашиот портал, македонскиот театарски бард Марин Бабиќ Гермов.

Човекот- енциклопедија, кој поминал се и сешто, видел што се не, доживеал нешта ко за повеќе животи, сепак, во еден здив раскажува како за малку ќе му летнела главата, од острата сабја на Мите Грозданов, и дека и ден денес таа „сцена“ не може да ја извади од глава..

Еве за што станува збор:

-Беше тоа во минатиот век, не паметам која година, ама знам дека беше во време на златните години на детскомладинската сцена во Драмски. По „Чук, чук Стојанче“, „Баш Челик“, „Џон Пиплфокс“ дојде на ред и Шекспир. Авторите не ги знам ама се сеќавам дека беа маж и жена и се викаше „Шекспир во приказни“.

Коле Ангеловски, режисер на сите претходни претстави, ги одбра „Сонот на летната ноќ“

Во „Сонот…“ го играв ѕидот ( се смее), а во „Макбет“ го играв Макдаф, крвниот непријател на Макбет, кој го играше Мите Грозданов, а тој тогаш пукаше од сила и енергија.

Имено, во претставата имавме сцена на мечување. Јас бев супериорен во мечувањето, бидејќи на Академија професор ми беше учителот на Романови. Арно ама, кога ни ги донесоа сабјите се извадив од памет. Ги донесе Ванчо (Петрушевски), донесе и една цепаница и само ја спушти сабјата врз цепаницата и таа се преполови и ни рече: „Еве да си знаете што држите в раце!“.

Јас ја зедов едната и раката ќе ми отпаднеше од тоа колку беше тешка, а Мите, тој ха ха ха ха,, немаше гајлле. Ја зеде со една рака и почна да ја витла на сите страни. Вежбав секој ден по неколку часа, плус и на пробите, за да можам да се справам со сабјата бидејќи победникот требаше да бидам јас. И… И, успеав. Направивме кореографија и ја доведовме сцената со мечувањето толку верно, речиси до совршенство. Дојде денот кога требаше да гостуваме на детскиот фествал во Шибеник. Тоа беше светски фестивал. Дојде денот, дојде претставата, почнавме да ја играме, дојде сцената на мечувањето. Под нас мермер, ние витламе со сабјите, со врвовите го закачуваме мермерот, искри летаа, ја почувствував публиката како тоне во седиштата. И се си течеше супер се до моментот кога Мите погрешно ја постави сабјата и јас напаѓајќи му ја превиткав и се најдовме во небрано. Мите присебно ми рече покажувајки со рака- еден момен!… и со нога ја исправи сабјата и наместо да продолжиме таму кај што застанавме, односно јас да напаѓам, тргна Мите да мава, сфати дека ја утнал, го фати паника и со уште поголема силина почна да мава со сабјата. Благодарение на Академијата спасив глава, а бев готов, иако не беше така во претставата, да легнам и да кажам дека се предавам. Дади, Мешко, Ванчо, Гоце…….сфатија дека ѓаолот ја однесол шегата дотрчаа на сцена го фатија Мите и така јас успеав да го победам!

Валентина Ѓоргиевска Парго

Чикашките дамски сплетки со македонска димензија

ТЕАТАР

За мјузиклот “Чикаго”, лиценцирана светска продукција, за првпат кај нас, во МНТ – Скопје

Борче ГРОЗДАНОВ

Понекогаш она што се чини недостапно, недостижно или, пак, видливо саму преку електронските трансмитери може да стане и опипливо и видливо, во живо, наше и кај нас, ако за тоа се има волја, добра мисла и имагинација за естетското, убавото…

Сето ова, надополнето со неверојатна енергија, стана можно (дај боже и секојдневие?!) преку мјузиклот “Чикаго”, кој ни го овозможија и пружија МНТ, Наташа Поплавска, и шеесетината актери на сцената кои навистина се потрудија да ни овозможат уживање.

Приказната, онаа чикашка, за Рокси, Велма, Били, Ејмос, Мама Мортон… отсега е и наша, па така најиграниот бродвејски мјузикл на сите времиња кој ја одбележа четврта деценија од неговата прва постановка “прелета” од преку барата до кај нас, на Балканот во Македонија, неговото “китче мирисно”.

Пленеше зачудувачки добрата, екстремно точна координација на танцот со дијалогот, на сонгот со раскажаната приказна… За ова, покрај режисерот Поплавска која успешно ги развезува, ги поставува, но и ги држи сите сценски конци во раце, заслужни се и извонредно препејаните сонгови на Маја Павловска, кореографите Олга Панго и Ирена Лозинска, “џез учителката” Марија Димитријевиќ и Наташа Илевска, која го “помакедончи” Чикаго.

Ова е во контекст на приказната, во која се вплетени уметничките перформанси на Јелена Јованова (Рокси), Арна Шијак (Велма), Тања Кочовска-Павловска (Мама Мортон), Жарко Димоски – Били Флин, Ивица Димитријевиќ – Ејмос Харт и уште педесетина творци кои се “виновни# за насмеаните лица по дво и полчасовното уживање.

Јованова и Шијак своите веќе докажани таленти, освен во дијалошката форма ги потвруваат и во кабаретско-музичките точки било тоа да го чинат индивидуално или во двојка, или во група. Истото важи и за Жарко Димоски, кој за потписникот на овие редови е вистинско откровение, пред се, по својата универзалност и за Ивица Димитријевиќ, кој едноставно со знаење владее со (не само) кабаретската сцена. За музичките и актерски способности Тања Павловска – Кочовска алијас Мама Мортон се пишувало и говорело многу, но во Чикаго таа пленеше и со својата актерска луцидност, за што несебично беше наградена и со аплауз на “отворена сцена”.

Својата работа одлично ја завршија и церемонијал мајсторот Алекс Ѓеорѓиев, кој мошне умешно не водеше низ приказната, како и новинарката Мери Саншајн – Биљана Драгичевиќ – Пројковска како и Александар Михајловски со неговите функционално вклопени епизодни ликови, а и “дамите убијци# Биљана Јовановска, Тина Трпкоска, Нина Деан и Ана Стојановска беа вистинити ликови од Чикаго пред девет децении…

Би било неправедно да не се споменат и четириесетината млади творци од МОБ-хорот и балетот, како и инспиративниот оркестар од ФМУ под диригенство на Бисера Чадловска, која заедно со хор мајсторот Јасмина Ѓорѓеска и ја заокружија музичката слика која заедно со костимографските решенија на Александар Ношпал, а и сценските решенија – дизајнот на Емил Петров, го чинат големото колоритно театарско огледало, овојпат, блескаво!

По сево ова останува впечатокот дека Чикаго во МНТ не само што ве кани, ами и ве предизвикува да го видите!

Александар Чамински

 

Александар Чамински ( 1957 година Скопје )

Чичкото од „Бушава Азбука“ на кој најмнгу му се радуваа децата па и возрасните во осумдесетитте години, од минатиот век.… Тоа е Александар Чамински, познатиот македонски актер, некогаш вработен во Македонскиот народен театар – 1984 година. Чамински денес живее во Словенија, во Словен Градец. Шесет годишниот Чамински е оженет во Словенија и работи како директор на театарското Студио A.
Филмографија:
1985: Јазол ( Споредна улога, )
1991: Тетовирање ( Главна улога, )
1993: Светло сиво / Ѓавол во срцето ( Главна улога, )
1993: Светло сиво / Прекрасен свет ( Главна улога, )
1993: Светло сиво / Птицата Урубу и девица ( Главна улога, )
2006: Тајната книга ( Споредна улога, )
„ Трст виа Скопје “, Чомбе
„ Втората смена “, Управителот
„ Тајната книга “ Таксистот

 

 

Годишна програма: Народен театар Штип – 2016 година.

 

 

Народен театар Штип оваа година се “судеше” “маратонски” за да се издигне од “дното” поради едно “писмо”. 🙂 Вака во една реченица би можело да се направи ретроспективаta на работата на штипскиот театар во 2016 година.
Првата премиера во 2016 година беше на претставата “Суд” од Коле Чашуле, во режија на младиот штипјанец Дамјан Читкушев. Сместен во едно нестабилно тло, во простор полн симболики, постои еден СУД во кој силно ПИШТИ неправдата. Во овој суд, впрочем како и секаде, најголемата опасност е таму каде навидум ја нема. Тоа е претстава за македонскиот синдром на предавство, осовремена и ставена во една сурова рамка на крвопролевање.
Втората премиера “Љубовен маратон” е работена по мотиви од текстови на Нил Сајмон во режија на Никола Ристов. Тоа е една урнебесна комедија која го слика современиот начин на живот. Приказна за монотонијата на животот, обидот за неверство за да се прекине таа монотонија и на крајот славење на животот, зашто како што вели главниот лик во претставата: “Обожавам да живеам! Во животот има проблеми, но да живееш е најдоброто нешто што го измислиле до сега…!”
Маестралниот Дејан Пројковски ја постави третата премиера на штипскиот театар, претставата “На дното” од Максим Горки. Тој во одлично одбраниот, совршено адекватен простор ПОД големата сцена на домот на културата “Ацо Шопов” го наслика и, како на филмско платно, го оживеа горкиевото ДНО. Ги соголи до кожа жителите на пансионот кои со сите сили се трудат да се подигнат од калта на дното во кое се наоѓаат. Дали и колку успеваат во тоа останува на публиката да види и да процени.
Последната премиера во 2016 година на Народен театар Штип беше “Лазаревото писмо и писание” работена по мотиви од расказот “Лазаревото писмо” на Живко Чинго, а во режија на Љупчо Ѓоргиевски. Приказна за едно “време – невреме, море не невреме туку нелуѓе, речи го како шчо ет”. Приказна за состојбата во Македонија од пред педесетина и повеќе години, а која, од збор до збор, може да се пренесе во денешницава. Приказна за нашиот синдром на самоуништување преку шпионирање и предавство, борба за власт со газење преку се’, ставена во еден безвременски контекст.
Во ова навраќање на работата на штипскиот народен театар морам да ги спомнам и гостувањата на истиот надвор од границите на нашата држава.
Во Вараждин, Хрватска, ја игравме претставата “Отворач за конзерви” во режија на хрватскиот актер и режисер Стојан Матавуљ. Гостувањето беше остварено благодарение на одличната соработка на нашиот театар со македонско-хрватското здружение од Македонија “Либертас”.
Детската претстава “Јан Бибијан” во режија на Дарко Ковачевски учествуваше на меѓународниот театарски фестивал ТАНАНИК Благоевград 2016 – Бугарија.
На интернационалниот алтернативен фестивал ФИАТ 2016 во Подгорица, Црна Гора, учествувавме со претставата “На дното” на Дејан Пројковски. Со голема гордост можеме да се пофалиме дека од овој фестивал се вративме со двете најголеми награди: претставата “На дното” освои гран при за најдобра претстава, а “маестро” Дејан Пројковски ја освои наградата за најдобра режија. ДА НИ СЕ МНОЖАТ. 🙂
На крајот од оваа релативно успешна 2016 година за нашиот театар, да си посакам една желба: Следната 2017 година да ни биде со повеќе премиери и претстави, со повеќе поблиски и подалечни гостувања и, зошто да не, со повеќе награди и признанија.
И сосема на крај, на сите пријатели на ГОЛЕМОТО СЕМЕЈСТВО ТЕАТАРЧЕ им посакувам интересна и успешна 2017 година.
Имајте убава година 🙂.
Габриела Коцева Тулиев

Годишна програма на Театар „Џинот“ Велес за 2016 година

 

 

Во рамките на Годишната програма на Театар „Џинот“ Велес за 2016 година, поддржана од Министерството за култура на Р. Македонија, беа реализирани 3 нови театарски продукции.
По повод Светскиот ден на театарот, 27ми март, беше реализирана премиерната изведба на првата театарска продукција „Старицата од Калкута“, работена според текст на израелскиот автор Ханок Левин, во режија на Софија Ристевска Петрушева.
Втората театарска продукција беше холандската драмска класика „Добрата надеж“ на Херман Хеијерманс, во режија на Александар Ивановски, чија премиерна изведба беше реализирана во месец септември.
Третата продукција Театар „Џинот“ Велес ја посвети на својата најмлада публика со постановката на тетарската претстава за деца „Мачорот во чизми“, работена според познатата приказна на Шарл Перо, во драматизација на Катерина Момева, а во режија на Деан Дамјановски, чија премира беше во месец октомври.
Последната продукција од Годишната програма на театарот е праизведбата на второрангираниот драмски текст од Конкурсот за отворање на новата театарска зграда „Ана Комнена“ на драмскиот автор Сашо Димоски, во режија на Васил Зафирчев и Ненад Витанов, чија премиерна изведба е предвидена до крајот на месец јануари 2017 година.
На редовниот репертоар на Театарот беа изведени вкупно 69 претстави со вкупна посетеност на публиката од 15.275 гледачи.
Покрај тековните изведби на претставите од редовниот репертоар, Театарот имаше и повеќе успешни гостувања и фестивалски настапи.
Претставата „Спанаќ со пржени компири“ гостуваше во Театарот во Штип и во Центарот за култура во Кочани. „Класен непријател“ гостуваше во Драмскиот театар во Скопје, во Центрите за култура во Виница и Кочани, а беше изведена и во неофицијалната програма на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп. „Ноќите во бел сатен“ гостуваше во Центарот за култура во Радовиш. „Федра“ настапи на театарскиот фестивал „Та-ра-ра-бумбиа“ во Благоевград, Бугарија. “Старицата од Калкута“ беше изведена во официјалната програма на МТФ “Војдан Чернодрински” и на „Скопско лето“.
На сцената на Театарот годинава беа реализирани и 87 настани на институции, организации, здруженија и поединци од областа на културата и уметноста, со вкупна посетеност на публиката од 13.449 гледачи.
Во делот на драмската програма, на сцената на театарот гостуваа: Интимен театар од Битола со „Будење на пролетта“, ФАД „Стоби“ со премиерните изведби на „Медеја“ и „Жени од подземјето“, Штипскиот театар со „Хотел ни на небо ни на земја“, Театарот „Бора Станковиќ“ од Врање со „Три сестри“, Театарот од Ниш со „Жорж Данден“, Турскиот театар со „Слуга на двајца господари“, Македонскиот народен театар со „Прекината одисеја“, монодрамата „Јане Сандански“ на актерот Петар Темелковски, Театарот „Скрб и утеха“ со „Некрстени денови“, како и испитната претстава на студентите од „ЕСРА“ од класата на проф.Мето Јовановски.
Во делот на музичката и музичко-сценската дејност беше реализрана дел од официјалната програма на Интернационалниот танцов фестивал „Танцфест“ и премиерите на Скопје Танцов Театар, гостуваше Балетот на МОБ со балетската претсава за деца „Трите Прасиња“, Танцовата компанија „Ларондина“, а беа реалиизрани и концертите на Националниот ансамбл за народни песни и игри на Македонија „Танец“, „Фолтин“, пејачките хорови од Македонија и Хрватска, КУД „Керамичар“ и Музичкото училиште од Велес.
Во делот на филмската програма на сцената на Театарот се реализираа Фестивалот на новиот германски филм, Фестивалот на дебитантски филм „Киненова“, Фестивалот на планински филм „Ехо“, а во соработка со Агенцијата за филм и повеќе филмски проекции на домашни и странски филмски остварувања.
На сцената на театарот се одржаа и годишните изданија на Интернационалниот фестивалот на античка драма „Стоби“, Фестивалот на изведбени уметности „Импакт“, како и дел од програмата на поетската манифестација „Рацинови средби“.
Во текот на 2016 година во Театар „Џинот“ Велес биле реализирани вкупно 156 настани со вкупна посетеност на публиката од 28.724 гледачи.
Театар „ЈХК-Џинот“, Велес Уметнички директор Васил Зафирчев

НАГРАДАТА ЗА ПУБЛИЦИСТИКА за 2016 година

  Тони ДИМКОВ и  Аљуш КАМБЕРИ

Наградата „Мито Хаџивасилев­ Јасмин“ за новинарство врачена денес

Во Собранието на Република Македонија денеска беше врачена државната награда „Мито Хаџивасилев­Јасмин“ за 2016 година, на годинашните лауреати Аљуш Камбери ­ за публицистика и на Тони Димков ­ за новинарство.

Тони Димков има 25­годишна новинарска кариера остварена во повеќе печатени, дневни и периодични списанија и електронски медиуми. Професионалното искуство го изградил работејќи во Македонската телевизија од 1995 до 2004 година. Во две и полдецениската работа има подготвено повеќе од 500 ТВ­-прилози, педесетина ТВ­-емисии и стотици интервјуа и текстови од областа на културата и уметноста.

Неговиот долгогодишен новинарски опус резултираше со трудот „Зборот остава траги“ во кој се собрани интервјуа на значајни личности од клтурата.

mkd-299649_cr

„Денешното признание го сметаме и како чин на поттикнување уште повеќе да ја возвишиме нашата љубов кон новинарската професија. Вистинскиот новинар знае да ги надмине сите предизвици, а со тоа новинарскиот збор и новинарската мисла да остави белег на едно време и простор“, рече Камбери.

Лилјана Грџо Дамовска, претставник на Одборот за доделување на наградата за 2016­та, рече дека таа им се врачува на двајца исклучителни професионалци новинарим кои, рече таа, аргументирано можат да бидат и синоним на новинарството какво што тоа е по дефиниција.

„Во ова време кога работите во многу сфери, па и во новинарството, се излезени од дефиницијата и како да се сака да се каже дека новинарството не било во криза туку дека ова е само некаков процес на негово редефинирање, ќе потсетам на нешто на што нè обврзува овој 21 декември, наградата Мито Хаџивасилев Јасмин, а тоа е професионалност и одговорност“, истакна Дамовска.

Драма

Книжевност
Основни облици
Роман · Поема · Драма
Расказ · Новела
Родови
Епика · Лирика · Драма
Романса · Сатира
Трагедија · Комедија
Трагикомедија
Извори
Изведба (претстава· Книга
Форми
Проза · Стих
Историја и списоци
Општ преглед на книжевноста
Индекс на поими
Историја · Современа историја
Книги · Писатели
Книжевни награди · Награди за поезија
Дискусија
Критика · Теорија · Списанија

Драма е посебна форма на фикција наменета за изведување.[1] Поимот доаѓа од грчки збор што значи „дејствие“ (Старогрчки: δρᾶμα, драма), кој пак е изведен од глаголот „прави“ (Старогрчки: δράω, дран). Драмата е во тесна врска со театарот, односно се изведува на сцена пред публика, што подразбира продукциска соработка и колективен облик на прием.[2] Класичната атинска трагедија Цар Едип (околу 429 пред н.е.) од Софокле и ренесансната трагедија Хамлет (1601) од Вилијам Шекспир се сметаат за ремек-дела на уметничката драма.[3]

Како литературно дело, драмата е наменета за сценска изведба. Структурата на текстот е дијалошка што воедно значи дека огласувањето на ликовите не е проследено со раскажување, односно, од некое стојалиште на раскажувачот. Драмата прикажува, а не раскажува. Кон текстот на дијалог се јавуваат дидаскалиите или понатамошниот текст со кој авторот најчесто дава упатства за тоа како треба сценски да изгледа изведбата на дијалогот.

Двете маски поврзани со драмата ја претставуваат традиционалната видовна разлика помеѓу комедијата и трагедијата. Тие се симболи на старогрчките музи, Талија и Мелпомена. Талија е музата на комедијата (насмеаното лице), додека Мелпомена е музата на трагедијата (тажното лице). Иако се смета како дел од самата поетика, самиот драмски род е во контраст со епиката и лириката уште од Аристотеловата Поетика (околу 335 пред н.е.)—најраното дело на драмската теорија.[4]

Користењето на поимот „драма“ за именување на одреден вид на претстава датира од XIX. век. Во овој поглед „драма“ се однесува на претстава која не е ниту комедија ниту трагедија, како на пример, Тереза Ракен (1873) на Емил Зола или Чеховата Иванов (1887). Поради ова филмската и телевизиската индустрија, како и филмските науки го имаат присвоено поимот „драма“ како жанр во нивното поле.[5]Радио драма“ пак е посебен драмски вид кој е напишан посебно за емитување на радио, наменет за слушање, а не за гледање.[6]

Честопати драмата се комбинира со музика и танц: драмскиот дел од операта целосно се пее; мјузиклите вклучуваат говорен дијалог и песни; а некои облици на драмата постојано се придружувани од музика (како на пример, мелодрамата и јапонската Но).[7] Во одредени периоди од историјата (античките римски и модерните романтични) драмите биле пишувани за да бидат читани наместо изведувани.[8] Кај импровизацијата, драмата не постои пред самата изведба; изведувачите изведуваат драмски текст спонтано пред публиката.[9]

Тато и Јас

 

 

 

Маријан Чакмакоски – Катерина Чакмакоска Клинческа

 

Театарот и јас, љубов на прв поглед. Уште како мала кога ме носеа да ги гледам детските претстави, се сеќавам како нешто ми играше во душичката. Покрај татко ми, се разбира. ја имав можноста буквално да пораснам со театарот. Јас немав опција за друга професија, едноставно знаев: – или тоа или ништо! На седум години играв џуџе во “ Јунаците од бајките” и така продолжи се. Следуваа многу аматерски престави и одлуката за запишување на Факултет за Драмски Уметности. Се разбија ја имав целосната слобода да одберам што сакам да бидам.
На почетокот татко ми проба да ме предупреди колку сериозна одлука е да се занимавам со оваа професија што е нормално за ротител. И ете бидна и тоа. Завршив на ФДУ. Веќе четири години професионално сум дел од Народен Театар “Војдан Чернодрински”. Татко ми е најобјективен критичар. Никогаш не е пристрасен, а јас сум пресреќна поради тоа. Има остро око и за се му верувам. Сега сме колеги и играме заедно. Тотално сме различни како актеrски сензибилитети и така треба да биде.
Самата сакам да напредувам да растам како актер а тато секогаш ми бил и ќе ми биде поддршка. Тоа е мој пример за професионалност, посветеност, на крајот на краиштата пример за родител. Му благодарам за се. Всушност ја имаме најубавата професија на светот, искрено го мислам тоа. А дали би сакала моите деца да се занимаваат со ова? Зошто да не! Ако тоа биде нивни избор.

Тартиф – Молиер

Тартиф  
Tartif.jpg

изданието на Детска радост
Автор Молиер
Земја Франција
Жанр(ови) комедија

Тартиф (француски: Le Tartuffe ou L’Imposteur) е драма (од жанрот комедија) на Молиер.

Ликови во драмата

Во драмата се појавуваат следниве ликови:[1]

  • Госпоѓата Пернел, мајката на Оргон
  • Оргон
  • Елмира, неговата жена
  • Дамис, неговиот син
  • Маријана, неговата ќерка
  • Валер, свршеникот на Маријана
  • Клеант, шурата на Оргон
  • Тартиф, лицемерен богомолец
  • Дорина, придружничката на Маријана
  • Г-н Лоајал, судски извршител
  • Полицаец
  • Флипота, слугинката на г-ѓа Пернел

Содржина

Дејството на драмата се одвива во Париз.

Прв чин download-plakata-tart

Во домот на благородникот Оргон се доселил побожниот човек Тартиф, кого Оргон и неговата мајка, г-ѓата Пернел го возвишуваат, додека сите други членови на семејството го напаѓаат, нарекувајќи го измамник. Кога Оргон се враќа дома, неговиот шура Клеант се обидува да го убеди во лицемерието на Тартиф, но Оргон е заслепен од неговата побожност. Клеант го прашува Оргон за плановите во врска со мажачката на неговата ќерка Маријана, а Оргон дава неодреден одговор.[2]

Втор чин 6a6ffa9262851-560cb5d606097

Оргон ѝ ја соопштува на Маријана својата одлука да ја омажи за Тартиф, наместо за свршеникот Валер. Маријана му се покорува, додека нејзината придружничка Дорина остро му се спротивставува на Оргон, а потоа ја прекорува Маријана за нејзината послушност кон татко ѝ. Слушајќи ги тие вести, Валер ја посетува Маријана и меѓу нив доаѓа до кавга, но Дорина успева некако да ги смири.[3]

Трет чин images

Тартиф ѝ изјавува љубов на Елмира, сопругата на Оргон, но таа го одбива. Љубовната изјава на Тартиф ја слуша и синот на Оргон, Дамис, кој му кажува на Оргон. Тартиф го признава својот грев, но Оргон го обвинува својот син за клевета и го брка од домот. Тартиф лицемерно му соопштува на Оргон дека ќе ја напушти куќата, но Оргон го моли да остане и му соопштува дека ќе му го препише имотот.[4]

Четврти чин shoe

Клеант го обвинува Тартиф за лицемерното однесување. Оргон јавно ја соопштува својата одлука да ја омажи Маријана за Тартиф, а Елмира го замолува да се скрие во собата и самиот да го слушне додворувањето на Тартиф. Подоцна, таа го повикува Тартиф во својата соба, а Оргон се крие под масата. Кога Тартиф ќе посака да води љубов со Елмира, Оргон го брка од својот дом, но Тартиф му се заканува, изјавувајќи дека тој е сопственик на куќата.[5]

Петти чин varga-gabor-farkas-plakat-03-1000

Во домот на Оргон доаѓа судски извршител, кој му дава рок од еден ден за да се исели. Положбата на Оргон е влошена уште повеќе, бидејќи претходно тој му дал на Тартиф некои документи кои докажуваат дека Оргон му помогнал на еден свој пријател да побегне од одмаздата на кралот. Тартиф, пак, тие документи му ги предал на кралот. Во куќата доаѓа Валер, кој веќе организирал како Оргон безбедно да се засолни. Но, токму тогаш, во куќата доаѓа Тартиф со еден полицаец, кој треба да го уапси Оргон. Додека Тартиф задоволно ги трие рацете, полицаецот го апси него, бидејќи кралот дознал за неговите злобни постапки. Истовремено, поради претходните заслуги, кралот му го простува гревот на Оргон. Благодарниот Оргон ја прогласува својата одлука да ја омажи Маријана за Валер.[6]

За ликот Тартиф p1_tartuffe

Првата црта со која се одликува Тартиф е сложената тактика со која се служи при измамата на луѓето што му требаат. Лицемерството, интригата, способноста брзо да ги открие слабите страни на човечката душа, се средствата со кои се служи Тартиф.

Втората карактеристика е тоа што нема измама и лага кои Тартиф не би можел да ги оправда со повисока цел. Тој го прима подарокот (куќата на Оргон) единствено од страв дека имотот може да падне во лоши раце, и дека нема да биде употребен како што треба. Дури и кога доаѓа за да го истера Оргон од неговата сопствена куќа, тој себеси се нарекува „осветник на небото“. Оваа карактеристика е толку вкоренета во душата на Тартиф, што тој кога го прививкува Господ изгледа искрен.

Третата црта на Тартиф се одвратните карактеристики на неговата душа во моментот кога ја трга маската и се покажува каков е, а тој е лаком, ненаситен, а најмногу развратник, што претставува остра спротивност на она што самиот го зборува. Во додворувањето кон Елмира, Тартиф покажува необичен цинизам. Но, можеби најважна особина на Тартиф е тоа што тој има врски насекаде, и во дворот и во административните кругови. Тој брзо го наоѓа полицискиот службеник кога му затребал, и лесно може да дојде до кралот. Лесно може своето лично прашање да го претвори во општо државно прашање. И во моментот кога станува против Оргон, тој се претвора во ревносен шпион.

Како и бројни други големи дела, „Тартиф“ може да биде сфатен на повеќе начини. Уште со првобитниот наслов „Тартиф или лажливец“ Молиер сакал да се одбрани од нападите на католиците, нагласувајќи дека ги исмејува само лицемерите, а не и вистинските верници. И во самото дело има стихови што ја потврдуваат таа теза. Сепак, постојат и мислења дека на тој начин авторот само сакал вешто да се одбрани од потенцијалните напади на непријателите. Навистина, членовите на моќната организација „Света причеста“ истакнувале дека неговата критика се однесува на сите побожни луѓе. Во секој случај, личноста на Тартиф е толку силно прикажана што на режисерите и на глумците им дозволува широки можности за интерпретација. Исто така, темата воопшто не е локална, туку универзална бидејќи, покрај луѓето кои цврсто веруваат во одредени идеи, секогаш ќе постојат и лицемери. Вештината на Молиер во ова дело се состои не само во прикажувањето на главниот лик, туку и во извонредната постепеност на дејството која што делумно е расипана со брзоплетиот и неверојатен расплет.[7]

ВРАЧЕНИ ВЕЧЕРОВИТЕ ЗЛАТНИ МАСКИ

Петте Грации играа како Едно

Тие во “Крпен живот” функционираа беспрекорно точно, и заедно, но и во моментите кога се надополнуваа, без разлика во кој сегмент го бојат женскиот карактер на македонската традиционална жена. Тие беа фантастични и кога се лутеа, и кога озборуваа, и кога милуваа, и кога сакаа, и кога беа тепани, и кога беа љубени…, рече нашиот новинар и театарски критичар Борче Грозданов на доделувањето на традиционалната награда

– Овие пет Грации што ги видовме вечерва, Златната маска што традиционално ја доделува Редакцијата ВЕЧЕР ја заслужија со својата колективна игра како Едно. Затоа и го заслужија ова признание што го доделуваме за најдобра женска ролја, овојпат, за колективна игра во рамките на театарскиот дел на Охридско лето. Тие во “Крпен живот” на НТ Војдан Чернодринскии од Прилеп, функционираа беспрекорно точно, и заедно, но и во моментите кога се надополнуваа, без разлика во кој сегмент го бојат женскиот карактер на македонската традиционална жена. Тие беа фантастични и кога се лутеа, и кога озборуваа, и кога милуваа, и кога сакаа, и кога беа тепани, и кога беа љубени… Затоа со право Златната маска за оваа 2009 година оди во рацете на петте Грации: Марија Спиркоска-Илиески, Катарина Чакмакоска, Даниела Стојковска, Наташа Наумоска и Јасмина Мицоска – Станкоска, рече нашиот претставник, новинарот и театарски критичар Борче Грозданов, врачувајќи им го одличјето и образложувајќи ја одлуката на нашата Редакција во живописниот и речиси автентичен амбиент, на отворено, во Хавзипашините конаци во Скопје, во рамките на Карпошовото лето.

Овој амбиент речиси и соодветствуваше на оној од Заливот на коските во Охрид и мариовското село Витолиште, од каде е всушност црпен животот на оваа претстава и од перото на авторот Стале Попов.

Публиката која го преполни просторот во Конаците во текот на целата претстава здушно ги прими актерите и актерките лауреатки и не ги штедеше аплаузите на отворена сцена.

ДОДЕЛЕНА ВЕЧЕРОВАТА ЗЛАТНАТА МАСКА ЗА НАЈДОБРА МАШКА УЛОГА

Дранговски: Аљоша ми донесе голема радост

Тој ликот преку кој се одвиваат сите премрежја и драми, пред се во психолошка смисла во романот и претставата “Браќа Карамазови” го одигра со фантастични интровертни и екстровертни трансформации, оддавајќи ја и смиреноста и тагата, но и растроеноста со неверојатна точност.

5dea6135-31ba-40ef-be3c-fe6b7ac5cd06_cx0_cy6_cw0_w987_r1_s_r1

Актерот Огнен Дранговски, на матичната сцена на Битолскиот театар завчеравечер ја доби во своите раце, заслужената награда – Златната маска на Редакција ВЕЧЕР. Тој ова традиционално признание на нашата Редакција го заслужи за улогата на Алексеј – Аљоша Карамазов во претставата “Браќа Карамазови” во режија на Дејан Пројковски.

Тој ликот на Аљоша, преку кој се одвиваат сите премрежија и драми, пред се во психолошка смисла во романот и претставата “Браќа Карамазови” го одигра со фантастични интровертни и екстровертни трансформации оддавајќи ја и смиреноста и тагата, но и растроеноста со неверојатна точност. Ова е само дел од перформансите што тој ги искористи градејќи го својот лик. На завчерашното доделување со Златната маска в раце, возбудениот Дранговски кусо рече:
– Му благодарам на режисерот Дејан Пројковски и неговата идеја за создавање на оваа претстава, иако морам да признаам дека бев по малку скептик, како и благодарност до целата екипа (уште 14 актери во поделата на Пројковски – н.з.), за поддршката и заемната енергија која ја даваат на сцена. Аљоша ми донесе голема радост…

Според Борче Грозданов, претставникот на редакција Вечер “со оваа изведба на претставата, на Битолскиот театар, уште еднаш се потврди исправноста на одлуката Златната маска да ја добие Огнен Дранговски.

Да потсетиме, освен оваа награда за Најдобра машка ролја од драмскиот дел на Охридско лето, за Најдобра женска креација беше прогласена онаа на петте актерки – Грации во претставата “Крпен живот” на Прилепскиот театар, доделена за нивната колективна актерска игра.

По ова доделување на отворањето на новата сезона (од октомври) следува уште едно, она за најдобра машка улога на актерот Оливер Дранговски за улогата на Алексеј Карамазов во претставата Браќа Карамазовии а ќе му биде врачена на матичната сцена на Битолскиот театар.