Во МНТ лани над 240 претстави и над 84.500 гледачи

Во Македонскиот народен театар лани се изведени повеќе од 240 претстави и настани, посетени од над 84.500 гледачи, соопшти денеска МНТ, оценувајќи дека успешно ја завршиле 2019 година.

На големата и малата сцена, потсетуваат, се реализираа пет премиерни изведби: „Макбет“ во режија на Нела Витошевиќ, „Мој термин“ на режисерот Синиша Евтимов, „Бесачи“ на бугарскиот режисер Јавор Грдев, „Најкратки драми на светот“ во режија на Трајче Ѓоргиев и „Отело“ во режија на Нина Николиќ.

– По повод 74. годишнината од првата премиера на сцената на Македонски народен театар – Скопје, на 3 април минатата година во фоајето на театарот, беше отворена изложбата насловена „Од текст до претстава: македонски драми на сцената на МНТ“. Изложбата е се уште активна и актуелна и секојдневно ја посетуваат голем број посетители, меѓу кои студентите и учениците на основните и средните училишта, наведува МНТ.

Освен големата посетеност од страна на домашната публика во МНТ, како што стои во соопштението, изведбите на претставите ги следеше и театарска публика надвор од државата.

МНТ реализираше поголем број гостувања меѓу кои се издвојуваат: „Разговори во четири очи“ која гостуваше на НИТ Фест, Шилпи театар во Катманду  и на Паралел фестивал, Театарот во Покхара – Непал; комедијата „Кец на десетка“ во месец октомври 2019 г. беше изведена на Меѓународниот фестивал на хуморот и сатирата „Ин Виница веритас“, кој се одржува во Домот на културата „Тошо Арсов“ во Виница; а во рамките на 54. издание на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, МНТ гостуваше со претставите „Макбет“ и „Силјан Штркот шанца“.

Претставата „Макбет“ од Вилијам Шекспир, а во режија на Нела Витошевиќ, пред прилепската публика се одигра на отворањето на фестивалот (во официјалната натпреварувачка програма), на 7-ми јуни 2019 година. На затворањето на фестивалот, на 15-ти јуни 2019 г., a во чест на наградените, каде „Макбет“ ги доби наградите за костимографија и сценографија, се одигра и претставата „Силјан Штркот шанца“, по текст на Дејан Дуковски, а во режија на Срѓан Јаниќијевиќ.

На 27-ми јуни, на големата сцена во МНТ, претставата „Макбет“ настапи и на 40. јубилејно издание на „Скопско лето“. Претставата „Галеб“ во месец јуни гостуваше на 27. издание на Интернационалниот театарски фестивал „Варненско лето“ во Варна и на 13. издание на платформата „Светскиот театар во Софија“  Софија, Р. Бугарија. Актуелната хит-претстава „Мој термин“ гостуваше  на 22. издание на Меѓународниот театарски фестивал „Денови на комедијата“ во Куманово, во месец октомври. 

„Еден месец на село“ на 1 ноември 2019 г. гостуваше на сцената на Црногорското народно позориште, Подгорица, Р. Црна Гора и беше изведена во ревиjалниот дел, а во рамки на затворањето на Биеналето на црногорските театри 2019 г. како и по повод прославата за Денот на Црногорскиот народен театар. Во рамките на билатералната соработка помеѓу Македонскиот народен театар и Народното позориште, Белград, Р. Србија, на 8 декември 2019 г. се реализираше и гостувањето на претставата „Животот е прекрасен“ каде МНТ од страна на директорката Ивана Вујиќ го прими Печатот од Народно позориште – Белград.

МНТ најавува дека гостувањата продолжуваат со уште едно патување во НР. Кина во следниот период.

На големата сцена во МНТ гостуваше „Будење“, во изведба на Guangdong Song & Dance Theater – Народна Република Кина, потоа „Зона Замфирова“, мјузикл на  Позориште на Теразијама, Р. Србија, Српско народно позориште од Нови Сад со претставата „Духот кој оди (Патот на Прометеј)“, поставена според текст на Дејан Дуковски во режија на Александар Поповски,  и претставата „Ноќ на боговите“ по текст на Миро Гавран, во режија на Марко Манојловиќ, а во изведба на Војин Ќетковиќ, Дејан Луткиќ и Небојша Илиќ како и традиционалниот  Јапонски „НО“ Театар Јамамото.

Прмиера „Плоштад на хероите“ за крај на годината во Драмски

 „Плоштад на хероите“ чиј автор е Томас Бернхард, во режија на Мирјана Медојевиќ.

Премиерата на оваа претставата е закажана за 25.12.2019 година (среда) од 19:00 часот.

Да се избере последниот текст на големиот модерен писател кој својот живот го посветил на уште поголеми теми – самоубиството и присуството на фашистички обрасци кај секој човек во неговата родна Австрија, со себе го носи бремето на историјата и
очекувањата; текст, кој предизвикал скандал пред 31 година, кога наместо да ја одбележи стогодишнината на Виенскиот Бургетер, за којшто бил и нарачан, тој ја одбележал педесетгодишнината од Аншлус и веселиот извик на толпата која го пречекува Хитлер на плоштадот „Херои“ во Виена. Текстот е како кромид, кој треба
внимателно да се излупи за од него да настане претстава во Северна Македонија, на Католички Божиќ во 2019 година во Драмскиот театар на улица Шекспир 15 во Скопје – далеку од Бургетер, каде што уште пред да се случи претставата предизвикала скандал и кулминирала со 45-минутно свиркање и ракоплескање за време на премиерата и со
смртта на авторот 3 месеци подоцна.
Исто како што Бернхард црпел инспирација од животот, од својот и на другите, така и претставата одговара на тие мотиви и од нив креира сценска фикција. Екстремното стилско повторување, типично за авторот, во процесот настана како преиспрашување на позициите на секој од нас, кај оној што ќе ја гледа или нема да ја гледа претставата.
Бернхард црпи од телото на секојдневниот човек, за да може да му постави огледало во кое се гледа и се смее на самиот себе, невино и искрено како дете, кое се криви и се смее на одразот и сопствената претстава. На тегобноста која што обично ја носат класичните дела и се приближивме со леснотија. Темите кои најчесто се преоптоварени
со табуа или замаглени од интелектуални дебати ги направивме достапни за сите. Или можеби не, театарот е и место за избор, да се отвори или да не се отвора, да се дозволи или да не се дозволи, да се истражува или да се избега?
Смеа, хумор – еден од ретките моменти каде егото се повлекува, отстапувајќи простор за креирање и отстапувајќи му простор на театарот како неповторлив настан. Претставата се обидува да го разбуди театарот што извира од двајцата кои се клучни за него – актерот и гледачот – и нивниот компромис да си допуштат, да си играат. Комедијата на апсурд која е присутна во сите текстови на Бернхард, раѓа tip ludensa, органска претстава која се создава со токму таквиот гледач секој пат кога е пред него поставена.

Нина Зупанчич, драматург

ПЛОШТАДОТ НА ХЕРОИТЕ
по мотиви од драмата на Томас Бернхард

Во претставата играат:
Наталија Теодосиева
Ина Пунтар
Гордана Ендровска
Стефан Вујисиќ
Златко Митрески
Симона Димковска

Автори на текстот на претставата се учесниците во процесот
Режија: Мирјана Медојевиќ
Драматургија: Нина Зупанчич и Викторија Рангелова
Композиција и избор на музика: Ина Пунтар
Преведувачка на тектот на Томас Бернхард: Елизабета Линднер
Простор: Симона Димковска, Златко Митрески и Мирјана Медојевиќ
Костими: учесниците во процесот
Асистентка на режија и драматургија: Драгана Гунин
Дизајн на светло: Златко Митрески и Мирјана Медојевиќ
Инспициент на претставата: Жарко Намичев

Во претставата се спомнуваат:
Александар Степанулески
Викторија Анѓушева
Ана Костовска
Дамјан Цветановски
Јасмина Василева
Владимир Петровиќ
Викторија Рангелова
Жарко Намичев
Андриј Жолдак
Андраш Урбан
Оливер Фрњиќ
Дејан Мијач
Македонски народен театер
Гробишта Бутел, Скопје
Гробиште Гринцинг, Виена
Посебна благодарност на: Параскева Теодосиева, Вања Лазарова, Горан Стефановски,
Ристо Стефановски, Aлександар Сариевски, Глен Гулд

“мораш целосно да ги отвориш завесите
за да влезе свеж воздух”
Томас Бернхард, Плоштад на хероите

Перформанс за делото на големиот македонскиот актер: Се потсетивме на Митевата вечна игра…

“…Да, беше Иљо М. лик кој го одбележа, лик кој иако драматично-наративен, прозаичен, произлезен од перото на Митко Маџунков, а и од режисерската палка на Бранко Ставрев,… сепак се спои со Мите преку метафизиката на сонот-живот заедно со боемијата… и пред се како симбол на Митевата вечна игра…“

Токму во спомен на познатиот македонски актер Мите Грозданов (1943 – 2018)  преку перформанс „Мите, сцена – живот“ одигран викендов во Кинотека на Македонија, неговите пријатели, колеги и роднини, во една интимна и емотивна атмосфера, се потсетија  на сето она што тој направи и остави зад себе… Се навратија на ликот и делото, со ‘пловење’ низ спомените. А за Мите и неговиот опус постојат бројни спомени кои засекогаш остануваат да зборуваат за еден голем актер.

„Во спомен на Мите Грозданов на сцената говореа неговите пријатели: Зорица Панчиќ, Соња Каранџуловска, Весна Стојановска Николовска, Јани Бојаџи, Будимир Лазов, Раде Наумчески, Горан Анчевски и Стојан Пачоов. Тие го чествуваа неговото дело, нè прошетаа низ Театар. Филм. Поезија“…

Опусот на Мите Грозданов вклучува десет долгометражни филмови на големото платно, уште најмалку толку ТВ-филмови, триесетина ТВ-серии за деца и возрасни, педесетина филмски и ТВ-синхронизации, дваесетина ТВ-драми, 9 монодрами и околу 400 радио-проекти: радиодрами, поетски читања, наративни изблици преку читање или прераскажување книги, бајки, настани…

превземено
https://www.vecer.press/

Професионалните театри со помалку претстави и посетители отколку аматерските

За 5,9 проценти е намален вкупниот број изведени претстави во професионалните театри во сезоната 2018/2019  во однос на претходната 2017/2018. За 3,8 отсто е намален и бројот на посетители, а просечно ги имало 214 на една претстава, објави денеска Државниот завод за статистика.

Според податоците на ДЗС, во професионалните театри за деца и млади имало 10 проценти помалку изведени претстави и 17,6 отсто помалку посетители во 2018/2019 за разлика од 2017/2018.

Аматерските театри, пак, прикажале за 74,1 проценти повеќе претстави, а имале за 92,7 отсто повеќе посетители.

Споредено во двете сезони, зголемување има и на бројот на концерти и на посетители на Филхармонијата, а намалување е забележано на бројот на самостојните приредби (концерти) и бројот на посетителите кај професионалниот ансамбл на народни игри и песни.

превземено www.vecer.press,

Во Кинотека на Македонија: Перформанс за делото на македонскиот актер Мите Грозданов

Мите Грозданов ( 2008 год)

Во Кинотека на Македонија, на 14 декември, во 18 часот ќе се одржи вечер посветена на познатиот македонски актер Мите Грозданов (1943 – 2018) со перформансот „Мите, сцена – живот“.

„Во спомен на Мите Грозданов ќе се потсетиме на сето она што направи и остави зад себе… со навраќање на ликот и делото, со ‘пловење’ низ спомените. На сцената ќе говорат неговите пријатели: Зорица Панчиќ, Соња Каранџуловска, Весна Стојановска Николовска, Јани Бојаџи, Будимир Лазовски, Раде Наумчески, Горан Анчевски, кои ќе го чествуваат неговото дело, ќе нè прошетаат низ Театар. Филм. Поезија“, ќе посочи неговиот син и театарски критичар Борче Грозданов.

Опусот на Мите Грозданов вклучува десет долгометражни филмови на големото платно, уште најмалку толку ТВ-филмови, триесетина ТВ-серии за деца и возрасни, педесетина филмски и ТВ-синхронизации, дваесетина ТВ-драми, 9 монодрами и околу 400 радио-проекти: радиодрами, поетски читања, наративни изблици преку читање или прераскажување книги, бајки, настани…

превземено:
https://www.vecer.press/

11.Декември премиера „Касета“ – младинска претстава во ТДМ

„Касета“ говори за тинејџерката Тува, која не може да најде заеднички јазик со својот татко, за кој има мислење дека е многу здодевен и ништо не разбира.
Еден ден, не знаејќи што да прави, доаѓа до идеа да се качи на таванот од куќата каде што живеат, со цел да си ги најде старите играчки од детство. Помеѓу правливите стари предмети пронаоѓа една стара музичка касета на која пишува само „Горбар“.
До касетата наоѓа и касетофон за кој се чуди за што служи. По неколку безуспешни обиди, таа успева правилно да ја стави касетата во касетофонот. Откако ќе притисте „Play“ неочекувано за неа, почнува да свири една мошне експресивна метал музика. Тува, зачудена од самиот вид на музиката но и од чувството што го предизвикува кај неа, доаѓа до заклучок дека тоа е најдобрата музика која некогаш ја слушнала.
Таа, целата се обзема со оваа касета, но сепак ја мачи прашањето за натписот,но исто така и кој е автор на оваа музика. Тува решава да истражува за нив. Чекор по чекор, почнува да открива еден сосема нов свет за неа. Ќе го открие светот на метал музиката и андерграунд сцената. На крајот од нејзиното истражување , откако запознава многу несекојдневни личности и патува по разни предели, доаѓа до неочекувано сознание дека всушност легендата во металскиот свет , фронтменот и уметничкиот гуру на ,, Горбар” е нејзиниот татко. Токму тој, за кого таа мислеше дека е здодевен, старомоден и дека ништо не разбира од модерното време во кое тие живеат. Изненадувањата не завршуваат тука.
По смртта на нејзината мајка која умира при породувањето со неа, татко ѝ, со цел да ѝ се посвети целосно на Тува, бил приморан да го напушти музичкиот свет. Сето ова за неа е ново откритие при што татко ѝ од обичен губитник , станува главен херој.
Претставата има повеќе важни аспекти за младата публика. Од една страна открива цел еден музички свет, но истовремено од друга страна, се фокусира на семејните односи. Сето ова се прави на начин кој е мошне интересен за младите, односно тинејџерите, кои додека откриваат нови светови за нив, ги запоставуваат односите со нивните родители сметајќи ги нив како здодевни.
Режија: Бесфорт Идризи
Автор: Денис Магнусон
Играат: Мики Анчевски, Наташа Петровиќ, Симона Спировска, Винета Дамческа, Мартин Јоранодски, Ненад Митевски.
Сценографија:
Енес Деари
Костимографија:
Роза Трајческа Ристовска
Композитор:
Игор Василев

Премиера „Најкратки драми на светот“ на 25 овој месец малата сцена / МНТ

Во Македонскиот народен театар во тек се подготовките за новата претстава „Најкратки драми на светот“  во режија на Трајче Ѓоргиев.
Според драматургот на претставата Дарко Јан Спасов „Најкратки драми на светот“ како наслов на оваа театарска претстава е позајмен од истоимената збирка кратки пиеси издадена пред точно 20 години и е приредена од театрологот Јован Ќирилов. Од изборот на четириесеттина пиеси од исто толку автори, издвоени се единаесет кои со својата драматуршки фрагментирана форма градат една заокружена сценска слика – калеидоскоп низ кој се прави пресек на театарот од првата и дел од втората половина на претходниот век а чии врзивни елементи се тоталитаризмот, недоразбирањето, тегобноста, зачуденоста, времето како не(с)фатлива категорија, општата состојбата на апсурд. Секоја од овие пиеси „минијатури“ на Муза Павлова, Чехов, Хајнер Милер, Каринти, Фридман и др. автори, од својата „неконцизна“ основа го повикуваат хуморот како спас од вртлогот на безизлезноста и гротеската што неретко е опачина на слободата.

Во претставата играат: Снежана Коневски – Руси, Габриела Петрушевска, Марија Новак, Нино Леви и Кире Ѓоревски.Сценографското решение е на Трајче Ѓоргиев и Татјана Блажевска – Христовска, костимограф е Роза Трајческа – Ристовска, а изборот на музиката се на режисерот и драматургот.
Премиерата е закажана на 25 – ти ноември на малата сцена во МНТ со почеток во 20 часот, а првата реприза е на 29 – ти ноември. Билетите за премиерата и следната изведба се пуштени во продажба преку онлајн системот и на билетарницата во МНТ.

TЕАТАРОТ КАКО МАСОВНА И ЕЛИТНА КУЛТУРА

 

Тихомир Стојановски

4, ТЕАТАРОТ КАКО НАРОДНА КУЛТУРА

(масовност)

– глава трета –

Несомнено терминот народна култура е воведен и устоличен во секојдневната и научната терминологија како култура која произлегува од него, од народот, од самиот народ. И кога ќе се спомене народната култура првата асоцијација се ората и песните, народните носии и адетите кои се изведуваат при семејните и верските прослави. Секако и народното творештво, во случајот на македонската народна култура, собрано од преродбениците, како и од чужденци, намерници, кои оралната народна култура ја собрале во пишан документ и записи, фала му на бога, достапни и денес. Достапни до нас како приказни, сценарија, драми, поуки.

Велми, ако подобро размислиме ќе увидиме дека всушност и не е можна култура без народ. Таа поминала низ него како искуство низ вековите и се прилагодила на современието, така се случува одредени адети, песни, обичаи да исчезнуваат, да се преобразуваат, да преминуваат од една религиска конфигурација во друга: од претхристијанство во христијанство или поточно од олимпската религија – античко-македонско во христијанско, од христијанство во ислам и секако понатаму, до современието, до она што се случува денес како процес на масовност и глобализација, нели како што велат упатените дека “светот е едно глобално село”. Што нé веде до масовноста како феномен, до масовната култура која ја споделуваме сите ние неосетно, како и самиот живот, она што го живееме, на кажаното сега и овде, кажно по театарски и она што “живее” со нас како масовна потрошувачка култура.

Премиера – 25.07 „Бог на масакрот „ Турски театар

Затвораме сезона на 25.07. Четврток во 20ч Турски театар ( во Театар Комедија )
Премиера”Бог на масакрот”

Автор: Јасмина РЕЗА

Режија: Билге ЕМИН

Сценографија: Татјана БЛАЖЕВСКА ХРИСТОСКА  

Костимографија: Марија ПУПУЧЕВСКА

Асистент на режија: Џенап САМЕТ

Улогите ги толкуваат:

Сузан АКБЕЛГЕ

Џенап САМЕТ

Филиз АХМЕТ

Селпин КЕРИМ

Тркалезна маса со екипата на „На отворено“

НУ Театар Комедија – Скопје

„На отворено“ од Славомир Мрожек
Драматизација –Дарко Јан Спасов
Режија: Андреј Цветановски
Играат: Атанас Атанасовски, Валентин Костадиновски – Тино, Сергеј Димовски, Тони Денковски.

Од тркалезната маса на критиката за претставата „На отворено“, работена како адаптација на текстот „На отворено море“, од Славомир Мрожек, во режија на Андреј Цветановски

Ана Стојаноска, театролог, водител на тркалезната маса:
-Следејќи го сето тоа што се случува на Фестивалот, некако логично беше да дојдеме до Мрожек, во целата оваа фестивалска приказна, која започна со „Магбет“, преку „Бакхи“, „Животинска фарма “… Затоа. што целиот тој свет на егзистенционализмот во театарот, односно поставеноста на луѓето во одредена ситуација, без да бидат самите прашани, дали сакаат да бидат во таа ситуација или не, логично води кон апсурд, т.е. кон она што Мрожек самиот го дефинира како црна комедија. Ова што го видовме има елементи и на драматизација. Овде, драматургот Дарко Јан Спасов вметнал одредени делови кои се типична актуелизација, која публиката ја препозна и ја коментираше и реагираше на тие коментари. Сценографијата на Сергеј Светозарев беше поставена и функционално, искористена во текот на целата претстава. Од поставеноста горе и долу, до искористувањето на целиот простор кој им беше даден на актерите и на нивната игра.

Димитар Ѓорѓиевски, актер во Прилепскиот театар:
-Сакам да ги пофалам актерите кои феноменално одиграа. Особено во миговите на претставување на гледот.За пофалба е концентрацијата, да се издржи претставата. Исто така, многу ми се допадна драматургијата. Пофалби и до Дарко, до режисерот, и до актерите. Сметам дека многу умешно беа вметнати состојбите во политиката кај нас, па и пошироко може да речам, зашто, горе- долу, проблемите се секаде исти поради тоа што политиката е секаде лоша. Се почувствува дека тие не се од Мрожек, но некако  „си пливаше“ едно со друго, така што, „возеше“ убаво. Имаше наивни моменти за кои сме можеби премногу навикнати да ги гледаме. На пример, менито го видовме по четврти пат деновиве на Фествалот. И ние го имаме во нашата претстава, во битолската го користеа, кај Шекспир, (во „Магбет“ на МНТ м.з.) . Актуелно е, ама кога се повторува три-четири пати веќе звучи премногу. Накратко, убаво актуелизирано, а сценографијата е, исто така, феноменална, музиката, исто така, освен „Ода на радоста“, е многу добра. Така што, браво! Ви честитам и продолжете така!

Игор Трпчески, актер во Прилепскиот театар:
-Се согласувам со тоа што го кажа Димитар Ѓорѓиевски –Диме, со таа разлика што, на пример, мене ми беше пренатрупана сценографијата. Доволен ќе беше само долниот дел. Ми пречеше затвореноста со мрежата. Но, актуелизацијата навистина произлезе од текстот и од состојбите кои ги има, а ги дава авторот. Во принцип, единствено ми беше спорно на крајот.  И според текст е отворено  Нели некогаш треба да се даде одговор. Што понатаму? Што направивме ? Или, до каде сме, во тој контекст. Тој дел не ми беше јасен. Но, особено во поглед на актерската игра, соработката, трансформациите и комуникацијата помеѓу актерите, задоволството и хуморот кој беше извлечен. Јас ги гледав повеќето претстави на Фестивалот, ама не доживеав хумор. Не верувам дека овде зависи од профилот на театарот кој се вика „Комедија“, туку од играта, од радоста и од тоа до каде сте стигнале. Зашто, ова е сериозен драмски текст, сериозен апсурден текст кој го донесовте на вистински начин. Се разбира, има и простор за дебатирање, од аспект на знамето. Тоа ми беше премногу. Некои елементи ми беа премногу. Сметам дека можеше со помалку елементи да се добие истиот ефект, а за да биде претставата почиста. Ова ми е прва претстава што ја гледам од режисерот Андреј Цветановски.

Тодор Кузманов, театарски критичар на Македонското радио:
-Ми пречеше што претставата насловена „ На отворено“, се одвива многу во затворено.  Која е логичната причина што тоа овде баш и заличи и доби сценографијата на оваа сцена? Таа само по себе е мала и помала не може да биде. И што е причината да мораме да се туткаме на тие седишта, горе? Сметам дека треба да биде отворена, ако веќе си „На отворено“ . Гледај да се шириш, а не да стеснуваш. Мрожек е генијален автор. И пристапот кон него е многу обрзувачки, во смисла дека треба да се профилира и режисерски и драматуршки и актерски , но со профилација која значи сензибилност, суптилност и разни други изразни сретстава. Комедијата е игра на ситуации, на мигови, на пресврти. Во театарот не е важно што ќе кажеш на сцената, вели правилото, туку мигот на исчекувањето. Публиката треба да биде наведена, да исчекува што ќе каже актерот. Самото зборување е техникалија, како и самата содржина. Актерската уметност оди во правец да се создадат сите услови за да се исчекува што ќе се каже. И во таа смисла, сите случувања на сцената може да бидат посуптилни, за да  бидат посилни. Викање и брзање на сцената не се препорачливи нешта за дигестивниот систем. Тоа е оружје на слабите актери, режисери и драматурзи. Интересен податок е дека „На морската шир“, како што е вистинскиот наслов на оваа пиеса, е напишана 1960 година. А, веќе 1963 година во Велес, на Младинската сцена ја имала својата изведба, што е феномен сам по себе. Реакција на актуелната ситуација и на актуелните европски и светски театарски движења. Кире Василев бил режисер на таа постановка. А, дебелиот бродоломник бил Боре Ангеловски и за неа добил републичка и сојузна награда во Хвар. Мрожек во нашиот театарски контекст е присутен и преку постановките на „Карол“, „Забава“,  „Емигранти“, „Полицајци“ во Велес. Постои извесен историјат на постановки на овој автор кај нас . А, за актерите јас веќе еднаш се изразив дека се максимално добри, но има дел каде треба посуптилен пренос на пресвртите и ситуациите, а недостасува и малку поголен нагласок на театарот на апсурдот. Тоа е таква апсурна ситуација, се радува дека ќе биде изеден, а Дебелиот го замолчува, велејќи му, молчи, зарем не гледаш дека е среќен? Ќе му ја расипеш среќата. Сепак, ова е инсценација која заслужува внимание и добро е што се најде во оваа селекција на Катарина Коцевска. Значи, актерите се добри и добро играат. За Атанас и за Тино веќе кажав дека тие се искусни и потврдени како првенци на театарот Комедија, но особено го поздравувам учеството во претставата на Сергеј и на Тони, како актери од помладата генерација кои се младите надежи на македонското глумиште.

Лидија Митоска Ѓорѓиевска, драматург во НТ Прилеп:
Сакам само да го споделам моето доживување како одговор на вашето гледање на сценографијата и таа притеснетост, наша, и на актерите. Како што кажавте, потесно не можеше ниту да биде. Точно, бевме некомотни и беше неугодно и мислама дека само во прилог на претставата тоа ми функционираше. Точно е дека насловот е „На отворено“ или на отворено море, но тоа беше само привид, како што се виде на крајот. Јас ја почувствував таа наша нелагодност и нелагодноста на актерите, заедничка, недостататок на комоција и чувство дека сите ќе бидеме изедени. Нели, прво се јадат тие, меѓусебе, привидно, фактички ние сме тие што се за јадење на менито. Барем мене во тој контекст ми функционираше ова што е претставата на мала сцена. Инаку, сакам да ви честитам, многу добра актерска игра, многу добра драматургија на претставата, според мене и сценографијата исто, сѐ ми функционираше беспрекорно, мислам дека сте направиле една комплетна претстава и ви благодарам.

Сашо Димоски, театролог, драматург и драмски автор:
Сакам да ја споредам оваа претстава по однос на една слика на Жерико -„Сплавот на бродот Медуза“. Мислам дека оттука поаѓа целата оваа приказна, на отворено море луѓето се оставени сами на себе, да се изедат, да се спасат оние кои ќе го преживеат канибализмот на сопствениот поредок. Во таа смисла и по однос на начинот на кој функционираат костимографијата и сценографијата, ќе се навратам на сликата на Жерико: на тој брод „Медуза“ се наоѓале благородници. Ние имаме четворица млади господа кои, де факто, се семантизирани благородноици во нашето време и го имаме тој распаднат брод или сплав, односно, остаток од некаква целина, на која се ловат меѓусебе, барајќи жртва за едниот или повеќето од нив да преживеат. Јас овде сакам да ја нагласам актерската игра. Сметам дека најмаркантен дел во целата претстава е актерската игра која во корелација со сценографијата и со костимографијата и, секако, режисерскиот и драматуршкиот ракопис на претставата, направиле една целина во која гледам една претстава во полна кондиција. И сметам дека би сакал да го нагласам ликот кој го толкува Сергеј. Сметам дека според она што јас го почувствував и може да го интерпретирам во таа претстава, тој е централна оска околу која се врти целата претстава и моите честитки за Сергеј Димовски во оваа прилика. По однос на режисерскиот ракопис имам мал проблем со темпото во претставата. Мислам дека на моменти треба да се поработи, да се стегне на одредени места, а по однос на драматуршките интервенции, ми се допаѓаа оваа директност која се однесува на нашето време, времето во кое ние живееме, особено она што се однесува на децата кои ја чекаат својата иднина, доколку ја дочекаат и не умрат од глад. Театар Комедија, ви благодарам за вечерашнава претстава.

Иван Додовски, професор по критичка теорија на Универзитетот Американ Колеџ Скопје, театролог:
Човекот е она што го јаде. Оваа претстава почнува со првата теза на Фоербах која, како што знаете, е основата на најважните прокупации на Маркс и на сѐ што произлегува во модерната филозофија и нашата размисла: како да го спасиме човекот од самиот човек. Метафората за канибализмот има своја долга историја во драмската литература и, воопшто, во литературата, во книжевноста, но, на тоа не би се навраќал. Но, прашањето е – како таа прва теза наоѓа своја драматизција во текот на оваа претстава, сѐ до самиот крај, бидејќи се очигледни интервенциите, додадените делови и современите референци што се исплетени во театарскиот семиозис на оваа претстава. Почетокот беше интересен во таа смисла, особено продолжи како една игра на марионети кои се движени од сили надвор од кругот што ние го гледаме, во кои на некој начин и самите сме заробени. Но, за жал, таа нишка се загуби. Во таа смисла, извесните современи референци се претворија во баналност и тоа е она за што јас имам најголема дилема во врска со претставата. Во таквата ситуација, се разбира, актерите се оставени на отворено море мора да се снаоѓаат. Првичниот пристап на контролиран црн хумор, на фарса, не е изигран докрај во оваа претстава. Не знам како тоа било на премиерата или, можеби, во некои други услови и овдешните услови создале потреба некои моменти да бидат преигрувани, но тоа за мене беше очигледно вечерва. И на крајот, сѐ завршува со тоа мени кое оди како фон на директните коментари на гладот во светот, на некој начин враќање на првата теза, но, за мене, кругот не е затворен. Мислам дека едно стивнување, контролата на актерската енергија е неопходна, пункција, особено во оние моменти кога апсурдноста треба да дојде до израз. Како што се движиме кон крајот, не треба да се разиграме, туку да се стегнеме, за да дојде поентата на јадењето. И покрај тоа што ние бевме заробени во онаа мрежа на сценографијата, јас лично, не доживеав дека сите ние сме заробени во глобалниот систем на канибализмот во кој живееме. Ви благодарам.

Андреј Цветановски, режисер:
Генерално, чувството кога ја создававме оваа претстава, беше да го создадеме тој не-комфорт, таа нелагодност на луѓето кои ќе дојдат да ја гледаат, зашто целото ова беше замислено како едно реално шоу во кое само се менуваат. Игрите за да се стигне до конечниот победник или губитник на тоа реално шоу и всушност да видиме дека не се тие ниту победници, ниту губитници, туку ние сме тие кои губиме од нивните игри. Само сакам да кажам дека ние имавме прекрасен процес, јас многу убаво си поминав со овие четворица актери и со соработниците, зашто, за многу кратко време, многу компактно, многу брзо и убаво се разбиравме помеѓу себе и затоа мислам дека овие четворица актери кои вечерва играа тука, беа максимално во ефектот и во потребниот елемент за да ја донесат оваа приказна. Тоа е само мое субјективно мислење.

Валентин Костадиновски – Тино, актер:
Toa што претставата е на мала сцена, тоа е проект кој треба да ја разработи малата сцена на Театар Комедија, значи има позадина. Во театарот сега имаме две претстави на мала сцена, тоа е идејата, да зажавиее малата сцена и единствената причини зошто е на мала сцена, е во врска со просторот, дека беше тесно. Претстава,  која е направена од сопствената сметка на Театар Комедија. Некој го спомна темпото. Ние наметнуваме едно брзо темпо и навикнати сме на некое брзо темпо, не сакам да го наречам темпо на камедија зашто не постои, ама сме навикнати на брзо темпо. Во оваа претстава темпото не е такво, не е на некое задоволително ниво, тоа е затоа што режисерот и ние константно се трудевме. Кога, тамам, мислиме дека има решение и ќе стигнеме до нешто, се враќаме на првото темпо, по четири идеи се враќаме како на почеток. Тоа е – нема решение, пак се враќаме на истото, само разликата е дека секој пат сме сѐ погладни и погладни. …..За мене е чудно, различно од другите претстави. Реално шоу, тоа го кажа режисерот. Поентата е дека ние воопшто не се јадеме, ви правиме филм дека ќе се изедеме, она што нам ни го прават политичарите, глумат дека се караат, а утре пијат кафе заедно, а ние ќе се заколеме брат со брат. Што се донесува до хуморот, исто така, ние се трудиме секоја претстава да ни биде различна, бидејќи комедијата не подразбира само водвиљ, се обидуваме да вметнеме апсурд и пробуваме да бидеме различен тип на комедија. Во врска со забелешката дека на крај треба да се олабавува, наместо да се стегнува, јас како Средниот, од позицијата на лик зборувам, мислам дека работата се затегнува поради гладта, поради ништо друго и тоа е единственото нешто кое градира, гладта градира. И мене, како глумец и како порив на сцената, секогаш и кога ја правевме, дека треба да биде стегната како репликата: „Ало шти вие е, ќе умреме за јадење!“ Моето глумечко чувство е дека треба да те стега, како што те стега стомакот кога си гладен, сѐ повеќе и повеќе“.

Сергеј Димовски, актер:
Ова е млада претставата. Под тоа подразбирам дека има доживеано само неколку изведби и апсурдот е една многу комплексна работа за играње, пред сѐ, апсурдот, е еден друг тип на хумор каде ти не треба да измислуваш финта на веќе напишаната финта, или да измислуваш начин на веќе постоечкиот начин за тоа да профункционира, затоа што сметам, дека таму сѐ е напишано така што само треба да го погодиш точниот начин, да ја поставите сцената и тоа да профункционира. Не треба да преигруваш работи. Да, вечерва можеби преигрувавме работи, како што кажа некој пред малку, поради тоа што кај нас во театарот на малата сцена е некако подомашно, публиката е уште поблиску до нас, сосема до мрежите и ние се стремевме во оваа прества да воведеме еден тип на филмска игра во театар. Можеби. Се разбира дека има места кои ги нагласуваме, а ги нагласуваме само поради тоа што треба да ги нагласиме и ние сметаме дека треба да се нагласат тие места и сметам дека оваа претстава ќе биде сѐ подобра со тоа како што ќе ја играме. Зашто ние сме актери, а актерот учи додека е жив.

Сашо Ристовски, директор на Театар Комедија – Скопје:
Навистина ми е драго, и е за поздравување е, дека еве после претставите имаме разговори, имаме различни мислења, имаме, пред сѐ, дебата за театарскиот производ. Јас како и во Театар Комедија, хиерархиски поставен, инаку сме си блиски, кога беше моментот, кога очекувавме сите театари да започнеме и дали да започнеме, оваа екипа застана цврсто дека сака да почне. Јас дадов потврда, и ако ја сработивме без нула денари од Министерството за култура и многу ми е драго, морам да признаам, бев скептичен и на крајот, дали ќе успееме во сето тоа, бидејќи, како што рече Андреј, беше брз процес. Успеавме, на премиерата и на секоја изведба. Јас сум горд на ова претстава. Сум горд, што во Театар Комедија се развива малата сцена, камерната сцена, сум горд на сите овде, на сите вработени во Театарот и вечерва сум горд, многу ви благодарам ,на сите што бевте храбри во моментот кога многумина чекаа да бидат храбри. Благодарност за актерскиот тим Атанас и Тино кои се водечките актери во Театар Комедија, но сакам да им се заблагодарам и на Сергеј и Тони, кои храбро влегоа во овој процерс и во сите процеси во Театар Комедија. Ви благодарам многу и вам што давате поддршка и што сте храбри, продолжуваме понатаму со здружени сили, мислењето е мислење, публиката го кажува своето, критичарите своето мислење и добро е што е различно.

Сашо Димоски, театролог, драматург и драмски автор:
Македонскиот јазик има свој правоговор кој е нормиран и мој апел е до сите актери дека тој мора да се почитува како таков. Јас имам страшен проблем кога  слушам дијалект таму каде не му е место. Апел, и генерално, тоа е до сите актери. Благодарам.

Претставата „На отворено“ од Театар Комедија – Скопје, публиката ја оцени со 3,38.

Сотир Трајков, Елизабета Ангелеска Атанасоска
Фото: Оливер Ангелески