ПРЕМИЕРА НА ДРАМСКИ Колумбо – жртва на алчноста

Поморот на единката за сметка на колективната алчност, поводливост и глупост го видовме срочено во едночасовно театарско уживање…

Темата на завчерашната премиера на претставата “Кристофер Колумбо” што во Драмскиот театар, како дел од програмата на Скопско лето, ја режираше еминентниот Љубиша Георгивески, е робувањето на сонот како “колатерална штета” на алчноста и глупоста…

Глупоста во оваа тема и дилема авторски претставена од неповторливото перо на Мирослав Крлежа, не исправа пред денешницата дали светот, а во него и алчноста се поставени праволиниски или во тангента како што размислува и нашиот жив а мртов херој пред се поради својата желба да ги допре ѕвездите…

Поморот на единката за сметка на колективната алчност, поводливост и глупост го видовме срочено во едночасовно театарско уживање…

Херојот кој умира беше Рубенс Муратовски кој нарушениот ум и здравје и неостварениот допир со ѕвездите го изигра впечатливо онака како по својот физикус актерот треба да се предаде на сцената и театарскиот сон, а неговиот опозит непознатиот или Роберт Вељановски, ја конкретизираше сета перфидност на злото со до перфекција изнесен израз на (не)човек кому деструкцијата му е основа и постултна задача.

Превртливиот вице адмирал алијас АлександарСтепанулески неодоливо потсетуваше на мнозината Фаусти кои џаволот го прифаќаат и тоа во една од неговите најгрди варијанти-предавството…

Четвртиот сведок на неможноста да се допрат ѕвездите беше пријателот на Колумбо или Димитрија Доксески кој пак, својот доказ за верност ја стопи во алкохол, тоа актерот го пренесе верно и суптилно…

mkd-272011

Момците морнари кои беа зрели во играта помеѓу животот и Танатосот и чија желба е враќањето дома, но со замислена слава и богатство, беа мошне интересните и вредни актери-студенти од ЕСРА и ФДУ чија физичка сила беше извонредно пласично канализирана и од режисерскиот ракопис на Георгиевска, но и од прецизната кореографска рака на Кренаре Невзати-Кери.

Докажаниот режисерски раскош пред се со филозофска конотација на Љубиша Георгиевски уште еднаш не потсети дека ова што ни се случува е едно жално и болно секојдневие без разлика дали дејствува и оди по море копно, воздух или се игра со огин… Тоа е цената, како што ќе запише тој, бидејќи “светот е организиран хаос…”
Комплетната слика ја заокружија дизајнерскиот сценски и костимографски сенс на Мери Георгиевска и фрагментарната пловидба на музичкиот ракопис на Венко Серафимовски. (Б.Г.)

Ниту небото не е лимит

МАЈСТОРОТ И МАРГАРИТА – БЕЗГРАНИЧНА ТЕАТАРСКА ПРИКАЗНА

За прекрасното уживање со претставата Мајсторот и Маргарита што по Булгаков режисерски ја создаде Иван Поповски со извонредната екипа на МНТ

Има многу приказни во светот и на светот, има многу дејствија, сега и овде, има многу патишта, трошни и помалку трошни, но земски, а вистинска реткост се оние вонземските за кои и во кои ниту небото не е лимит!

Една од тие приказни ни пружи петчасовно уживање играјќи си со нашите, но и сите умови кои сакаат да си поиграат со темата: Универзалноста на Љубовта, која замислете би ги помирила сатаната и Бог! Неможно нели?!

Епа на сцената на Македонскиот народен театар и тоа стана Вистина, засега само театарска на невидливите темели на фикцијата, на патот кон фантастичното… Постулатите на магот Михаил Булгаков, кој луцидно си поигрува со секое “системско, здраворазумско” размислување, во кој фантастичното и фантазмагоричното е во служба само на единственото можно – заздравувањето во еден свет кој е далеку од нас, но сепак го има некаде, само за нас и треба да го најдеме… Се надградуваат со извонредно живиот поставен како голема слика, јазик, на режисерот Иван Поповски, мајсторот на театарската слика, но и перфекционистот кој буквално ништо не остава на случајот.

Така, бевме сведоци на мноштво слики, но и фантастични колоритно обоени односи и карактери, кои ја создадоа извонредната вонвременска (не само) театарска слика насловена како “Мајсторот и Маргарита”. Во раката или палката Поповски бездруго имаше магионичарско стапче (а за тоа и буквално само навидум минимално потпомогнат и од вистински магионичар – гостинот од Италија илузионистот Гаетано Триџано) со кое ги помири доброто и злото, со кое Волант го призна постоењето на Бог, со кое “Мајсторот и Маргарита” се љубат таму некаде не таму каде што можеме да ги достигнеме, да ги видиме ами и почувствуваме, без ни да помислиме да им додеваме…

Во неговата приказна, како и во онаа на Булгаков, џелатот и жртвата танцувајќи по месецот си муабетат за бескрајот, настрана од земните глупости, стркалани глави, лажни пар, идиотски и скриени (не)морал и сето она што ние како земни суштества го носиме… А, материјалот на повеќедимензионалноста на оваа театарска претстава се секако живите, но и духовни суштества на сцената – Актерите. А за нив едно и единствено БРАВО!

Браво за Никола Ристановски и неговиот Волант, кој играта на Злото за Добро и интелигентниот нерв ги искористи до максимум за да ни покаже што и колку може едно актерско суштество да издржи и да биде верно и точно – макар и зло?! Аплаузи за неговата свита, перфидно магичниот Оливер Митковски, алијас Коровјев, секогаш прагматичниот во зло мачор Бегемот на извонредно живиот Петар Мирчевски, за Азазело на Ѓеорги Јолевски, кој сето свое акумулирано знаење и умеење го даде и предаде на овој лик, од гласот како алат, до целото свето битие, интелигенција вложувајќи ги во моќта за трансформација што фасцинираше…

На овој долг “список” на живи духовни чеда се надоврзуваат и Дејан Лилиќ и неговиот Мајстор, за кој умствената игра на работ помеѓу лудилото и љубовта е хумористично стварна, но и сурово реална, иако завршува таму некаде си високо… Се разбира, со неговата Маргарита на интересно и тивко канализираната Драгана Костадиновска, која атрибутите на нејзината хероина умешно ги користи да го покаже своето актерско умеење…

Во приказната за Џелатот и Жртвата ги имаме извонредно стамениот и дикциски прецизниот Јордан Симонов како Понтиј и Пилат, предаден со точност која ретко ја гледаме на нашите сцени, блажено тивкиот Стефан Вујсиќ како Ха-Ностри (алијас Исус Христос) во кој пленеше смиреноста и покрај неговата млада актерска душа и кој тихувањето го пренесе на нас со тајфунска енергија… Трансферираната енергија во фантастична експресија беше канализирана и од Александар Горгиевски, како Леви Матеј, во својата младешка енергија ја вплете својата професионална сериозност, збунетиот Бездомни или Сашко Коцев, кој својот комичен нерв фино и доследно го канализираше во ликот и играта помеѓу лудилото и стварноста помеѓу жицата на идиотизмот и реалноста…

Во лепезата епизодни остварувања кои ќе останат со извонреден печат се и оние на Емил Рубен како Докторот, Катина Иванова (Прасковја), Кирил Коруновски како Миша Белиоз, па Нино Леви со неколкуте свои ликови, Никола Ацески, кој пленеше со својата колоритност во талентот, Ана Стојановска, која ја изигра Хела, со самата своја појава, професионалната посветеност на Александар Микиќ и неговите креации во кои внесе интересна градба во она што се вели целокупна слика на претставата, а тука беа и доајените Снежана Конеска Руси, Томе Витанов, Стојна Костовски, Александар Ѓуровски кои со својата дисциплина ја надополнија приказната за да го остварат нашиот без здив…

Трајче Ѓеоргиев беше Лиходеев, Лазе Манасковски го оживеа секретарот на Пилат, а беше дел и од Воландовиот бал, а тука беа уште и 20-тина млади актери од ФДУ и ЕСРА, кои ги надополнуваа извонредните слики од Воладовиот бал, каде всушност Маргарина фаустовски се жртвуваше за својот љубен, како и “Теревенките” во Грибоедов, надополнети со умешните режисерски, филмски, стоп-кадри (уште едно мајсторство на режисерот Поповски), а заслужни се и за комплетната слика во Вариетето во кое Волант и дружината не маѓепсаа и нас во публиката…

Сето ова не ќе беше можно без фантастично колоритните и прецизно употребени и функционални костими на Марија Попучевска, како и сценографската моќ на Валентин Светозарев, се разбира надополнета со изборот на музика од класика до луцидност на режисерот Поповски, заедно со кореографските решенија и помош од младата актерка Нина Деан.

Како потписник на овие редови се радувам што бев сведок на едно раѓање на вонвременската љубов преку “Мајсторот и Маргарита” на МНТ.                                    Борче ГРОЗДАНОВ

Сега, може да се кладиме дека е хит!

За добра приказна и театар се потребни една мала сцена, бравурозни актери, инвентивен режисер, добар текст… за да се распостели една приказна, која е забавна, но и воедно ги поставува темите и дилемите за раскинатите нишки, прељубата, потрага по патот на маргиналците…

Една мала сцена, гледалиште – кутивче, тројца расположени актери, инвентивен режисер, добар текст… Ова се основните компоненти за добра забава, но и сериозна театарска претстава! Тоа го видовме завчеравечер на премиерата на “Не се клади на Енглези”, работена по текст на Владимир Ѓурѓевиќ, со бравурозните Сашко Коцев, Александар Микиќ и Оливер Митковски. Тие заедно со режисерот Синиша Евтимов, ни покажаа дека доколку се сака понекогаш театарот може да биде “ѓаволски” лесна работа! Маалските другари Паун (Коцев), Буле (Микиќ) и Пикси (Митковски), чекајќи на “добитно” ливче да заврши натпреварот, стануваат (не)свесни дека всушност, играта завршува или привршува во нивните животи… Значи, оваа пиеса не е само забава која жаргонски и прикладно ја сместил Микиќ во наши услови, туку тоа е слика како една (не)обична спортска игра може да стави крај или да започне нови животни дилеми…
Сето тоа вклопено на малата, но функционална сцена, која прикажува дневна соба ни понуди забава, смеење, но и нож в грб и подголтнување и навестување на солза… Така, добитното ливче е искинато, животните нишки раскинати, прељубата долговечно секојдневие, а изгубените маргиналци продолжуваат во потрагата по својот пат… Тројцата актери кои и по природа се импулсивни и енергични ја “истурија” својата енергија на сцена, ползувајќи го инвентивниот минималистички мизансцен на Евтимов, подреден на вербалното во пиесата, ни понудија нешто што навистина можеме “да се кладиме дека ќе е хит!”… За сите оние (а ги има многу) на кои обложувањето (никако на Енглези!) им е забава, но понекогаш и начин на живот, МНТ како поддршка на овие дечки, во нивната приватна авантура, на малата сцена воедно, отворена со нив, им нуди (не)секојдневна, животна забава! Одете, вреди да ја погледате!

Гревот и шприцерот возат и по две децении

 

Кога се решавате на чекор за реминисценција или ревидирање на еден успешен театарски чин и кога претендирате тој повторно да стане хит и да ги полни салоните, тогаш бездруго треба да имате предвид дека тоа прејудицира, пред се различност во визијата за тоа како тој нов театарски чин би требало да изгледа. Во случајот со римејкот на “Грев или шприцер” во Драмски можеме да кажеме дека се работи за успешен обид. Но, мора да се признае поради силината и впечатливоста што ја остави постановката на Димитар Станковски со речиси ненадминливиот, за жал сега веќе покоен Ненад Стојановски со Силвија Стојановска, Ванчо Петрушевски, Јовица Михајловски, Гоце Тодоровски, Благој Чоревски… и останатата плејада од премиерата во 1992 година, не беше лесно консументот кој веќе ја има перцепирано таа претстава да се “извлече” од “филмот” од пред две децении… Сепак, честитки заслужува режисерот на ова, ново видување Деан Дамјановски, кој со минималистички средства и видливо стрплива работа со актерите успева да ги “избрише” ликовите од претходната постановка и да понуди една нова иако базирана на стари темели, урбана приказна. Во тој контекст тој нуди уште еден интересен момент, нудејќи театар во театар со комично интересниот момент на интерпретација на “Бегалка” на англиски јазик, што ја играат Беба, Мими и Џанго, инаку ликови од нашава денешна приказна… Успешната инсценација не би успеала без актерите: Драган Спасов Дац успева да ги развие внатрешните емотивни пориви на Шприцер и од еден гротесктно комичен лик да се развие во човек, татко и сопруг, кој полека но сигурно го губи тлото под нозете…; Билјана Беличанец Алескиќ суверено владее со сцената остварувајќи ја точната и потребна трансформација на Цвета, предавајќи го емотивниот патос прецизен психофизички израз на ликот; Интересно остварување нуди и Зоран Љутков, кој е специфичен, додавајќи малку повеќе луцидност на сериозноста и комплексноста на неговиот лик и токму затоа е поразличен од својот претходник Ванчо Петрушевски;

Јана Стојановска носи една свежа, енергична, разиграна, но и силно емотивна Беба и преку точно изнесените амплитуди во нејзиниот лик покажува дека е актерка која има што да покаже; интересна Мими изградува и Маја Вељковиќ иако ненападно, но преку суптилни минималистички средства; младиот Мартин Јовановски со оглед на тоа дека ова му е прв “поголем залак” на професионалната сцена, сосема добро со сето свое (не)искуство добро се снаоѓа и владее со ликот на Џанго; Сашо Тасевски пак користејќи го својот сензибилитет и физикус кој токму наликува на ликот на Јоцо Бугар се гледа дека со посветеност и пристап кон улогата успева да понуди забележителна индивидуалност, двоејќи се од својот “двојник” од претходната претстава Јовица Михајловски; Роберт Велјановски наизглед неубедливо и напати прележерно поминува низ ликот и сцената, но во секој случај успева да ги долови внатрешно индивидуалните емотивни аспекти на не многу разговорливиот лик на Перо Тренерот; интересна епизода остварува и Билјана Драгичевиќ Пројковска, нудејќи кратко но слатко задоволство преку искарикираниот лик на Уравничката…

Како дополна на овој актерски и режисерски впечаток се врзуваат и музичкото ткиво кое го гради Венко Серафимов (тој е автор и на музиката од првата постановка), ненатрупаната но функционална сцена на Филип Јовановски, денешно асоцијативните костими на Билјана Каран и видеото како ненаметлива но и тоа како потребна визуелна надополна на дејствието на Филип Дамјановски.

307760_249031861811878_1567489691_n

Борче ГРОЗДАНОВ

Сите си имаме свои Глембаев(ск)и

“Генетика на кучињата”
13 април 2012
Распродажба на блуд, ниски страсти, пеплосани спомени, што како никогаш ненајадени мршојади кружат врз вистината, а таа е болна, гадна, гладна, убиствена… Се случувала некогаш и некаде, секогаш и секаде, сега, тука и овде… Квазиграндиозноста на убиствените мозоци, на империјата Глембаеви е сеприсутно… Среброљубието е само одраз на искривеното огледало на самољубието и моќта. Неизнајдената маска, која упорно се наметнува врз болката на изгубениот, глупав, немоќен, неук син, за кого таткото е само човечка вреќа пари… И како што обично бива во овие наши балкански приказни, не може и не смее да се заврши на добро. Колку и е да е целата приказна зрела, макар и искарикирана за среќен крај или светски кажано хепи-енд, нема место! Тој тука, сега, овде, па ни во Драмскиот не беше присутен, иако шоуто продолжи…
Во светот на нашите Глембаеви мошне умешно и вешто со голема гротескна филозофија, црн хумор, но и сенс за трилер ситуација и драма, не внесе одличниот Венко Андоновски, кој уште еднаш се потврди како врвен мајстор на нашата (и не само наша) драматика…

Дескрипцијата на словото на Андоновски овојпат од Дејан Пројковски херметички не затвора во сјајот и бедата на азното, отсјајот на плексигласот, Големиот портрет на мајката, но во исто време и на дијамантскиот лустер, кој за изгубените души е сонцето… Обемното писмо на Андоновски преку Господа Глембаевски преточено во “Генетика на кучињата”, ефектно, понекогаш и намерно подавајќи си со суетите до болка ни нуди поетична, но потресна приказна за потрагата кој сме, што сме, од каде сме, до каде сме…

Актерскиот тим на Генетиката… го има столбот Драган Спасов Дац, кој е одличен при внатрешно емотивните турбуленции, но и здравоста на психодраматичната состојба на Игнат… во својата прецизност и точност, иако креира многу психички кршлив лик, од лудило до пијанство, од дрога до разум, составен од алузии и илузии на (не)логика, исто така одлична беше и Билјана Беличанец Алексиќ како Сара… Нивна поддршка е бездруго Леоне или Дејан Лилиќ, кој исто така умешно “жонглира” со емотивната состојба на својот лик, градејќи една сублиматна целина, притоа користејќи ги сите негови веќе добро познати регистри на актерска моќ… Сличното важи и за Јелена Жугиќ, особено при вербалниот дискурс и алчната логика на Ренате, која вешто користејќи ги досегашните искуства гради еден приемчив лик. Би биле неправедни ако не го споменеме Роберт Вељановски, кој го играше на сцена својот истоименик многу концизно и точно, не расфрлајќи се со гестикулации и одвишни вербални амплитуди… Својот лик од надменост до глупост со помалку или повеќе изнијансирана, но не и канализирана енергија го гради младиот Филип Трајковиќ, играјќи го Максим. Пречесниот на Рубенс Муратовски беше фино дозиран, особено сликајќи ги перфидните умствени перформанси… На целосната актерска градба се придодава гротескно карикираниот лик на Петер Милер, што без поголем напор го гради Зоран Љутков… Тука е придодадено искуството на Крсте Јовановски и Гордана Ендровска, чии ликови (Алберт и Слугинката) оставаат зрел актерски печат, како и впечатливите “епизоди” на Темјан или Игор Ангелов, како предводник (како веќе дипломиран) на оние кои доаѓаат Никола Ацески (Славен), Драгана Левенска (Евушка) и Жарко Димовски (полицаец, болничар).

Веќе препознатливиот ракопис на Пројковски на сцената го реализира Владо Ѓорески Рафик, дополнет со музичките премини и нијанси од Горан Трајковски, со верно и успешно презентираните костими на Благој Мицевски.

004

 

gk

Борче Грозданов

“Нашиот клас” , режија Владимир Милчин, игра одлична актерска екипа на Театарот за деца и младинци

Кон “Нашиот клас”, автор Тадеуш Слобоѓанек, режија Владимир Милчин, игра одлична актерска екипа на Театарот за деца и младинци

Да се навлезе во погромот на душата и човештвото, отсликувајќи една слика на безизлез, но во исто време и истрајност како нашата трева – коштрева, пиреј, но тоа да се случи далеку од нас, а сепак толку блиску по душа и да се отслика театарот е бездруго тешка работа. На таа тешка задача се нафатил авторот од Полска, Тадеуш Слобоѓанек, кој градејќи една потресна историски вистинита приказна за едно мало полско гратче во кое својот го убива својот, во кое нашиот рака под рака со нацизмот го гази нашиот…

Таа вистинска веристичка слика со зборови исцртана од авторот на сценското платно ја досликува режисерот Владимир Милчин и прекрасните десетмина актери на Театарот за деца и младинци. На потписникот на режијата мора да му се честита на извонредно исцртаната сценичност и за се што се случува внатре, а на актерите честитки што навистина ја послаа својата душа на сцената…

Но да почнеме од почеток: Се се одвива во “Нашиот клас” на Дора, Зоха, Рахилка, подоцна Маријана, Владек, Хенјек, Аврам, Рисјек, Менехен, Јакуп Кац и Зигмунт, во кој детските соништа се претвораат во кошмар. Во тој кошмар извонредно се снаоѓаат младата Наташа Петровиќ (Дора), која сиот свој актерски изблик во бранови ни го пласира и не допира до болка, Симона Спировска (Зоха), која пак со својата интровертна смиреност ја покажува сета трагедија на својата душа, Емра Куртишова која преку својот лик (Рахилка/Маријана) ја слика (не)сигурноста и во болката, но и во љубовта, како морална предодреденост… Низата од извонредни актерски креации ја продолжуваат искусните Драган Довлев, Владимир Лазовски и Предраг Павловски, кои своето искуство и знаење им го даваат на Владек, Хенјек и Аврам, првиот со исцртувањето на глупоста претворена во добрина, вториот преку перфидноста го слика погромот, пред се оној душевниот, а третиот плени со смиреност, интровертна сигурност и умешно и зрело предавање на прецизната реплика… Тука се и младите и енергични Мики Анчевски (Рисјек), Мартин Јорданоски (Менехен), Бојан Кирковски (Јакуп Кац) и Ненад Митевски (Зигмунд), кои сите заедно ја доигруваат и си поигруваат со судбината на (не)еврејските души, секој засебно, давајќи една извонредно канализирана енергија, но и на моменти прикажувајќи невидена енергичност и експлозивност, за да преку секој свој израз уште еднаш не опоменат дека без душа си ништо… Мики своите полуглупави дилеми ги разрешува со насилство, за што е насилно казнет, Мартин мудроста ја заменува со одмазда, за да загине брзо, како што го прави тоа во животот, Бојан ја отсликува душата на религиозноста, во случајот еврејска, смиреноста и љубовта кон другиот, а Ненад ни дава опис на една бездушност, но и многу тага при покајанието…. И за ова има уште многу да се пишува, уште многу да се зборува. Но сигурно е едно дека “Нашиот клас” во режија на Владимир Милчин, а од Тадеуш Слобоѓанек бездруго мора да се види! Тоа ви го гарантираат и авторот на некој од сонговите, Марјан Неќак, сценографијата на Крсте Џидров, кои ја отсликуваат сета сериозност и темнина на приказната убавите веристички “школски” костими на Марија Пупучевска и изборот на останатата музика на режисерот Милчин…

Не оставија без здив будејќи го напати тажното дете во нас, бидејќи секој од нив си отиде и од животот и од сцената со своето – наше дете.

Браво!

Борче ГРОЗДАНОВ