Златко Славенски / 1966 – 2019/

Посмртните останки на театарскиот и филмски режисер и професор на Факултетот за драмски уметности во Скопје, Златко Славенски ќе бидат изложени на 10.04.2019 година (среда), од 13 до 14 часот во капелата на Градските гробишта во Бутел, а потоа ќе биде погребот.

            Комеморацијата ќе се одржи на 11.04.2019. (четврток), во 12 часот на Факултетот за драмски уметности во Скопје.

Златко Славенски е роден на 08.08.1966 година, во Скопје, каде завршува основно и средно образование. Во 1986 година се запишува на редовни студии на Филолошкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, на катедрата за Општа и компаративна книжевност. Во потрага по задоволување на својата потреба да се занимава со режија, во 1988 година ги прекинува студиите и оди во Велика Британија, каде во Лондон се запишува на студии по филмска режија на познатата филмска школа London International Film School (LIFS).             Поради стопирање на државната стипендија (во почетната фаза на распадот на СФРЈ), во 1990 година го прекинува студирањето во Лондон и се враќа во Македонија, каде истата година се запишува на Факултетот за драмски уметности во Скопје, на отсекот за интермедијална режија, во класата на проф. Слободан Унковски и проф. Столе Попов, диполомирајќи во 1994 година. Исто така, паралелно продолжува со прекинатите студии од Општа и компаративна книжевност, каде дипломира во 1993 година.

            Во 1997 г. му отпочнува и академската кариера, вработувајќи се на Факултетот за  драмски уметности – Скопје,  како помлад асистент. Во 2016 година е избран во звање редовен професор.

            М-р Златко Славенски е режисер  на голем број театарски  проекти, па се до денес има реализирано повеќе јавно изведени театарски проекти како што се „Безљубни“, „Сината птица“; „Инфинити“ „Кафкаски круг со креда“, „Соларис“, „Супернова“, „Бесови“, „Визија“, „Времеплов“, „И коњите ги убиваат, зарем не?“, „Побрзи од светлината“, „Спиро Црне“, „Летот на пчела околу една калинка, неколку секунди пред будење“, „Троил и Кресида“, „Розенкранц и Гилдестерн се мртви“, „Амадеус“, „Злосторство и казна“, „Пречистување“, „Време за сонување“, „Казабалкан“, „Будење на пролетта“, „Пер Гинт“, „Собрани дела на Вилијам Шекспир“, „Папокот на светот“ и други.

            Во текот на својата кариера има добиено голем број награди: награда за најдобра претстава на Македонскиот театарски фестивал (МТФ) Војдан Чернодрински за претставата „Розенкранц и Гилдестерн се мртви“, награда на ревијата Екран за најдобра претстава „Амадеус“, награда на весникот Нова Македонија на МТФ Војдан Чернодрински за претставата Будење на пролетта, награда на весникот Нова Македонија за најдобра претстава на Фестивалот Охридско лето, за претставата Пер Гинт и многу други.

            Покрај ова, неговите претстави се изведуваа во театри низ целата држава, а како режисер, во неговиот опус има и бројни корпоративни видеа.

Автор е на книгата „0,1 – Краток вовед во бесконечноста“.

            До крајот на овој семестар, м-р Златко Славенски требаше да го одбрани докторскиот труд на тема „Адаптација на драма во филмско сценарио“ и да се стекне со звање Доктор по уметности.

Билјана Беличанец – Алексиќ

(25 јули 1973,  07. 04. 2019 Скопје)

Дипломира актерска игра на Факултетот за драмски уметности во Скопје (1994). Работи во Народен театар “Војдан Чернодрински” – Прилеп (1994-1997), а од 1997 година е во Драмски театар Скопје. Од 2013 година ја извршува функцијата градоначалник на Општина Кисела Вода.

Селективна театрографија: Маргарет Флаерти (Заводникот од западниот свет, 1997); Сузана (Свадбата на Фигаро, 1998); Софија Јегоровна (Платонов, 1999); Клариса де Бисоњози (Арлекин – слуга на двајца господари, 1999); Кинегонда/ Газдарица на јавна куќа (Кандид во земјата на чудата, 2000); Ерика Брукнер (Мефисто, 2000); Маре (Тетовирани души, 2001); Мувата Ѕунѕарка (Како се станува цар, 2003); Дона Естрела(Што е тоа што ги тера жените навечер да трчаат по улиците на Мадрид, 2004); Наталија Ивановна (Три сестри, 2004); Ангустија (Домот на Бернарда Алба, 2004); Хелен (Жив чоек/ Everyman, 2004); Старицата (Демонот од Дебар Маало, 2006); Донка (Македонски рулет, 2007); Ана (Комшилук наопаку, 2007); Велика (Сите лица на Петре М. Андреевски, 2008); Кинегонда/ Малечката/ Службеничката (Кинегонда во Карлаленд, 2009); Управничката (Грев или шприцер, 2011); Сара (Генетика на кучињата, 2012); Ифигенија од Македонија (Архелаос или Еврипид се враќа дома, 2012); Ема (Љубовници, 2015). Крал Иби 2019/

Селективна филмографија: Мајки (2010); Од денес до утре (2010).

Награди: Награда Трајко Чоревски за најдобар млад актер за улогата на Медеја во претставата„ Медеја“ на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ (Прилеп, 1996); Награда за најдобар млад актер на Фестивалот Мали и експериментални сцени (МЕСС), за улогата на Ерика Брукнер во претставата „Мефисто“ (Сараево, 2000); Награда за најдобро актерско остварување за улогата на Кинегонда во претставата „Кинегонда во Карлаленд“ на МТФ „Војдан Чернодрински“ Прилеп (2009); Награда за најдобро актерско остварување за улогата на Сара во претставата Генетика на кучињата на МТФ „Војдан Чернодрински” (Прилеп, 2012).

Почина актерката Мушереф Прекиќ Лозана – Мишка

На ден 29.03.2019 (петок) на 85 години почина актерката Мушереф Прекиќ Лозана – Мишка (18.08.1933-29.03.2019), доајенката на македонскиот театар.

Таа во театарот на народностите во Скопје работеше во текот на целиот свој професионален живот, од 1955 до 1991 година, кога замина во пензија.

Улогите (над 100 различни улоги) во 40 годишниот работен стаж ги 
толкувала на сите јазици што се зборувале во државата (македонски, 
турски, албански, босански, српски и ромски јазик).

Во матичната куќа ги играла следните позначајни улоги: Стана, ќерката на Хаџи Тома („Коштана”, 1957); Дока („Зона Замфирова“, 1958); Назли, дадилката на Зејнеп (Алиш, 1958); Ката, жената на Хаџи Тома („Коштана“, 1965); Олси, мајката на Лу Ху („Изгубената принцеза“, 1966); Анѓа, жена му („Сомнително лице“, 1967); Каракуш („Налани“, 1967); Госпоѓа Ротермаер („Хај ди“, 1968); Мајката („Крвави свадби“, 1969); Ајше, вдовица („Цвеќарот Али“, 1970); Фатма, жената на Касим („Али баба и четириесет разбојници“, 1970); Исмет („Омер и Мерима“, 1971); Мајка Храброст („Мајка Храброст“, 1971); Пембе Ханума („Изгасната свеќа“, 1971); Мајката на Пинторовиќ („Хасанагиница“, 1979); Симка, жената на Агатон („Ужалена фамилија“, 1979); Г-ѓа Расколников („Злосторство и казна“, 1980); Зехра, мајката на Асие („Како да се спаси Асие“, 1996); Дока („Зона Замфирова, 1979); Емина („Лудата Емина“, 1984); Долорес 
(„Јерма“, 1986); Леди Магбет („Магбет“, 1988) Капларот („Кавкаски круг 
со креда“, 1989); Мајка („Јунус Емре“, 1991); Елиф („Мајка Елиф“, 1992); 
Алтана („Тетовирани души”, 1994); Мајката на Мехмет („Ќелавиот Мехмет“, 1994); Енона (Федра, 1997); Арна, мајка на Максим („Р.Р.Р.“, 1999) и многу други.

Добитничка е на многубројни награди и признанија меѓу кои: награда за најдобро актерско остварување на МТФ „Војдан Чернодрински“ за улогата на Капларот во претставата „Кавкаски круг со креда“ (Прилеп, 1988), награда „Актер на годината“ на ревијата „Екран“ (Скопје, 1989), награда за животно дело на МТФ „Војдан Чернодрински“ (Прилеп, 1998), награда за животно дело “Златен дедал” – Европска филмска академија ЕСРА (Скопје, 2012) и награда “13 Ноември” на Град Скопје од областа уметноста – за посебен придонес во популаризацијата на театарската уметност во град Скопје (Скопје, 2016).

Погребот ќе се одржи на 30.03.2019 (сабота) во 15:30 часот на градските гробишта Бутел во Скопје, додека комеморацијата во организација на 
Албанскиот театар и Турскиот театар ќе се одржи на 02.04.2019 (вторник) во 12:00 часот во Театар Комедија во Скопје.

Почина актерот Славко Нинов (1945-2019)

Тажна вест

Со голема болка и жалење ве известуваме дека по кратко и тешко боледување на 74-годишна возраст почина актерот Славко Нинов (1945-2019). Целиот работен век од 1965 година до пензионирањето Славко Нинов го помина во Македонскиот народен театар, а во периодот од 1988 до 1993 година ја извршуваше функцијата директор на Драмата при МНТ.

Покрај улогите во 50-тина претстави на репертоарот на МНТ Славко Нинов ќе остане запаметен по извонредните интерпретации на стихови од македонските поети Петре М. Андреевски, Анте Поповски, Гане Тодоровски, Кочо Рацин, Блаже Конески, како и на делото „За Македонцките работи“ од Крсте Петков Мисирков. Неговиот глас ја пренесуваше возбудата од стиховите на бројни странски поети кои учествуваа на Струшките вечери на поезијата, а често беше присутен и на промоциите на делата од македонските автори. Тој беше и еден од основоположниците на културната манифестација „Поетска ноќ во Велестово“.

Првите улоги на сцената на Македонски народен театар Славко Нинов ги остварува во 1965 година во претставите „Дон Цезар од Базан“, „Македонска крвава свадба“, а потоа настапува и во „Ревизор“ (1966), „Случајот во Виши“, „Време од вашиот живот“, „Антигона“, „Сенка“ (1967). Во селективната театрографија ќе ги спомнеме и претставите „Мајка“ (1968), „Печалбари“, „Играта на наредникот Мазгрејв“ (1969), „Венецијанскиот трговец“ (1970), „Херкул и оборите на Авгиј“ (1971), „Животот на Галилеј“ (1972), „Ѕидот водата“, „Деца на сонцето“ (1973), „Потоп“ (1974), „Хемиските потписи на човечките организми во воздухот“ (1975), „Отепвачка“ (1976), „Студенти“ (1977), „Суд“ (1978), „Кенгурски скок“, „Лов на диви пајки“ (1979), „Автобиографија“, „Реферат“, „Беседа“, „Круг“, „Кандид“ (1980), „Молскавици“ (1981), „Граѓанинот благородник“ (1982), „Макавејските празници“ (1983), „Големиот брилијантен валцер“ (1986).

Покрај актерските улоги Нинов направил адаптација на претставата „Македонски монолог“ (1979), а ги преведувал текстовите за претставите „Зора на истокот“ (1991) и „Мартолозот“ (1992).

Учествувал во снимањето на филмовите „Ветар во кутиче кибрит“ (1970) и „Вител“ (1972). Учествуваше и во снимањето на познатата телевизиска серија „Волшебното самарче“ (1975). До крајот на својот живот остана посветен на правилната и вознесена интерпретација на стиховите од македонските поети.

Посмртните останки на Славко Нинов ќе бидат изложени во капелата на гробиштата Бутел на 26 јануари, во 12 часот, а погребот ќе биде во 13 часот.

Македонскиот народен театар сочувствува со болката и ја почитува желбата на семејството последното патување на актерот да не се одбележи со комеморација, што впрочем и беше желба на секогаш скромниот Славко Нинов.

Вечна му слава!

Македонски народен театар

IN MEMORIAM Љупка Арсова Џундева (1934-2018)

Tивката дама, замина бурно !

Со голема болка и огромно жалење ја споделуваме веста за смртта на актерката Љупка Арсова Џундева (1934- 07.12.2018 ), тивката дама на македонското актерство.

Комеморацијата за актерката Љупка Арсова Џундева ќе се одржи на 11 декември (вторник), во 12 часот, на големата сцена во НУ Македонски народен театар.

Љупка Арсова Џундева секогаш со гордост истакнуваше дека припаѓа на втората генерација актери на некогашната Висока театарска школа, а со тоа е дел од создавањето на поновата историја на театарската уметност во Македонија. Нејзиниот ентузијазам и копнеж по театарската сцена, но и нежниот и милозвучен карактер, безвременска убавина, романтична појава и жесток став во негувањето на звучниот мајчин јазик ја направиле миленичка на театарските режисери, но и на широката театарска, филмска и телевизиска публика. Во Македонскиот народен театар работеше во текот на целиот свој професионален живот од 1951 до 1990 година, кога замина во пензија. Нејзината последна улога на сцената на МНТ се случи во 2015 година, како Марина во претставата „Вујко Вања“ од Чехов во режија на Зоја Бузалковска. Љупка знаеше да каже дека треба да се најде мирот и љубовта кон луѓето, и колку што е можно човек треба да му се радува на животот. „Ние сме многу малку гости на овој свет“, знаеше нашата Буба. „Човек треба да се научи прво да си ги прости своите грешки самиот на себе, а потоа да ги прости и на другите. Кога ќе простиш, ќе го најдеш својот мир и ќе се ослободиш“.

Џундева беше една од највредните актерки на која се потпираше голем дел од работата во театарот, а нејзините колеги ја сметаа за одговорна, сериозна, трудољубива, посветена, исполнителна, прецизна, срдечна, кооперативна и секогаш подготвена да ја прифати секоја актерска задача. Таа ја освојуваше публиката со својата светла озраченост, со сензуалниот глас и со прекрасната појава во целина. Припаѓа на генерацијата во која што работи со Вукан Диневски, Самоил Дуковски, Милица Стојанова, Кирчо Божинов, Ацо Јовановски, Дарко Дамевски, Драги Костовски.

Првиот вистински настап го има во пиесата „Нажалена фамилија“ (1951) во режија на Петре Прличко со улогата на Даница, потоа следат повеќе од 80 реализирани улоги меѓу кои: Анка во „Госпоѓа министерка“ (1953), Дивна во „Пепелашка“ (1953), Амелија во „Домот на Бернарда Алба“ (1956), Славка во „Д-р“ (1957), Стојанка во „Чорбаџи Теодос“ (1957), Маргот во „Дневникот на Ана Франк“ (1958), Силвија во „Игра на љубовта и случајот“ (1959), Коломба во „Волпоне“ (1961), Свршеничката во „Крвави свадби“ (1962), Коломба во „Коломба“ (1965), Ирина во „Матурска вечер“ (1966), Фосфорната жена во „Бања“, (1968), Розаура во „Венецијански близнаци“ (1968), Наталија Ивановна во „Три сестри“ (1970), Доилка во „Фарса за храбриот Науме“ (1971), Оливера Срезоска во „Ѕидот, водата“ (1973), Павлина во „Потоп“ (1974), Лиза Дроздова во „Бесови“ (1978), Ана Шукова во „Кенгурски скок“ (1979), Магда во „Габи“ (1982), Занаида во „Иванов“ (1984), Саветка во „Антица“ (1988), Аркадина во „Галеб“ (1990), Де Резмонд „Опасни врски“ (2002) и Марина во „Вујко Вања“ (2015).

На филмското платно учествува во првиот македонски филм „Фросина“ (1952), а има остварено главни улоги во „Мирно лето“ (1961) и „Време живот“ (1999), „Златната петорка“ (2016) и споредни улоги во „Македонска крвава свадба“ (1967), „Оловна бригада“ (1980) и „Џипси меџик“ (1997). Игра и во ТВ филмовите „Пустина“ (1967), „Стотиот чекор“ (1968), „Лудиот и калуѓерицата“ (1968), „Свеќник“ (1969), „Итрата вдовица“ (1969), „Слики на дрво“ (1970), „Балада за орканата“ (1970), „Пречек“ (1971), „Делба“ (1971), „Двојка“ (1970), „Светлини и бои“ (1997), „Мулти левел“ (2000), „Мост“ (2006) и ТВ сериите „Волшебниот воз“ (1969), „Волшебното самарче“ (1975), „Трето доба“ (1987), „Погрешно време“ (2000), „Наше маало“ (1999-2004).

За својот обемен актерски ангажман Љупка Џундева има добиено голем број на награди и признанија меѓу кои и наградата на Град Скопје „13 Ноември“ (1983), наградата за животно дело на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп (2000), наградата „11 Октомври“ за животно дело (2000), награда за артистичко остварување доделено од Југословенската радио телевизија, Орден на трудот со златен венец и Орден на трудот со сребрен венец. Џундева е првиот лауреат на јубилејното 10-то издание на интернационалниот филмски фестивал „Астерфест“ во Струмица, добитник на почесното признание на „Астерфест“ и Тивериополската филмска алијанса за посебен придонес во филмската и драмската уметност.

Вечна ѝ слава!

  IN MEMORIAM Милена ДРАВИЌ – Убавицата си појде при Ѕверот

 

   АКТЕРКА НА ВЕКОТ

/5. 10.1940 – 14.10.2018/ не напушти на 78 години

Големата српска актерка Милена Дравиќ почина во Клиничко-болничкиот центар Бежаниска коса. Милена беше таму на лекување, беше во лоша здравствена состојба во последните неколку дена, лекарите се обидоа сè, но немаше спас. Пред две и пол години таа остана без сопругот Драган Николиќ и оттогаш се бореше со болеста. Ова лето гостуваше во Пула, Херцег Нови и Палиќ, каде што беше промовирана монографијата за неа. Таа е една од најголемите актерки што ги имала Србија и Југославија.

Милена Дравиќ е родена на 5 октомври 1940 година во Белград.

Љубов што трае

 14 април 2005

 МАКЕДОНИЈА Е НЕОДМИНЛИВ ДЕЛ ОД МОЈОТ ЖИВОТ. И МАКЕДОНИЈА БЕШЕ МОЈА ТАТКОВИНА, ЗЕМЈА НА МОЕТО РАЃАЊЕ, НА МОЈАТА МЛАДОСТ И СОЗРЕВАЊЕ. КАЈ ВАС И ПОНАТАМУ ЈА ИМАМ СВОЈАТА ПУБЛИКА КОЈА СЕ РАДУВА НА ОНА ШТО ГО РАБОТАМ, ВЕЛИ МИЛЕНА ДРАВИЌ ГОЛЕМАТА АКТЕРКА ОТКРИВА И ЕДНА “ТАЈНА” ОД ЗАЕДНИЧКОТО ЖИВЕЕЊЕ СО ДРАГАН НИКОЛИЌ: МОЈАТА ДОВЕРБА ВО ЧОВЕЧКИТЕ И УМЕТНИЧКИТЕ КВАЛИТЕТИ НА МОЈОТ СОПРУГ И ОБРАТНО, СE`, ВСУШНОСТ, СИЛАТА СО КОЈА УСПЕВАМЕ ДА БИДЕМЕ НАД СЛАБОСТИТЕ И ТЕШКОТИИТЕ

 

Се почна пред точно пет децении, кога несудената балерина која на сцената стапнала уште на 4-годишна возраст, го сними првиот филм – “Вратата останува отворена”. Оттогаш за Милена Дравиќ, актерката на векот според публиката во Србија и Црна Гора, има снимено 92 филма, 150 телевизиски серии и одиграно многу улоги во театар. Добитник е на сите можни признанија во својата земја и надвор од неа. Чест гостин е на Кан, Венеција и на други престижни фестивали. За неа, како за ретко кој, подеднакво позитивно се врзува публиката, но и критиката. Од првите стекнува популарност и обожавање, од другите пофалби и награди. Со овие атрибути, несомнено, Милена Дравиќ е едно од најзначајните имиња во уметничката фела кај нашиот северен сосед. Во Македонија била многупати. Неодамна ни гостуваше со претставата “Бокешки Д-мол” на Културниот центар од Тиват. И повторно беше примена со подеднаква љубов и топлина. Како никогаш и да не се разделила од својата македонска публика.

Очигледно, Вие ни значите нешто. Што Вам ви значи Македонија?

– Македонија и времето поминато во неа се неодминлив дел од мојот живот. И Македонија беше моја татковина, земја на моето раѓање, мојата младост и созревање. Каде и да одев – во Пула, Венеција, Кан, Лондон или Париз, јас како уметник, меѓу другите, и неа ја претставував како дел од нашата тогашна татковина, Југославија. Никогаш тој дел од мојот живот нема да биде заборавен. И денес го имам тоа чувство, пред се, затоа што секогаш кога ќе дојдам овде се чувствувам како добредојден гостин. Кај вас и понатаму ја имам својата публика, која ме цени и се радува на она што го работам.

Што е поголема магија, камерата или сцената?

– Магија се и сцената и камерата. Обете ја бараат вистината. Ако како актер успееш потполно да им се посветиш, и да се сродиш со ликот кој го толкуваш, тоа значи дека си ја постигнал вистината. А, најголемата магија се состои во тоа публиката да ти поверува.

Алхемијата – живот ве спои со човек од вашиот ков, речиси исто толку признат и познат. Колку знае (или не) таа набиена енергија понекогаш и да попречи?

– Мојата и кариерата на Драган течеа паралелно. И тој и јас работевме и работиме на сите три медиуми – филмот, телевизијата, театарот. Навистина, ретко бевме партнери. Мене лично поради тоа ми е неизмерно жал. Секако дека темпото на работа и живот носи со себе и убави и тешки моменти за обајцата. Сепак, сметам дека успеавме таквите ситуации да ги надминеме. Како што рековте, ние сме луѓе од ист ков, со исти погледи на свет и имаме заеднички круг на пријатели. Мојата доверба во човечките и уметничките квалитети на мојот сопруг и обратно, се, всушност, силата со која успеваме да бидеме над слабостите и тешкотиите.

Вие сте една од првите која ја помина хрватската граница, во уметничка смисла. Кажете ни нешто повеќе за тоа искуство?

– Со претставата “Лари Томпсон или трагедијата на една младост” од Душан Ковачевиќ со театарот “Звездара” и се претставивме на загрепската публика пред три и пол години. Игравме три ноќи по ред во преполна сала и на крајот бевме испратени со овации. Беше тоа нешто повеќе од игра. Тоа беше настан и за нас и за публиката. Нешто подоцна, со “Бокешки Д-мол” во два наврати гостувавме во Пула, Риека и Загреб. Успехот и чувството беше слично како претходното. Тоа говори дека границите, особено во уметноста, се глупост.

По пет децении креативна работа и огромна творечка патека оставена зад себе, дали чувствувате дека има нешто што би сакале да одиграте, нешто што е Ваш неостварен сон и дали сте блиску до негово остварување?

– Сакам да одиграм улога на филм која ќе ме исполни со радост и задоволство. Кога подобро ќе размислам, тоа отсекогаш ми била креативна желба-двигател. Во оваа смисла не сум сигурна дали сонот веќе го имам остварено.

Борче Грозданов

 

 

 

 

 

 

 

Љупчо КОНСТАНТИНОВ (1946), композитор

Љупчо КОНСТАНТИНОВ

Љупчо Константинов е роден на 11 декември 1946 во Охрид. Дипломирал на Музичка академија во Белград.

МАЈСТОР НА СЦЕНСКАТА МУЗИКА

Љупчо Константинов со своето долгогодишно искуство и фанатична посветеност во потрага по креативното, убавото, по оние тајновити музички тонови и варијации што ја хранат и возвишуваат човековата природа се вбројува во онаа плејада на врвни наши оргинални, автентични творци-уметници, достојни за почит и респект.

Вообичаено за Љупчо Константинов се вели дека е „Необичен човек кој живее во некој свој чудесен свет“. Но за мене тоа е ретка привилегија што ја поседуваат само оние креативци со неверојатен инстинкт и дар божји, кои се би сториле секојдневното сивило да го преточат во возвишен, креативен, музички – уметнички чин. И не случајно во театарските кругови во Љубљана, Марибор, Загреб, Сплит, Дубровник, Подгорица и други културни центри со театрите со кои тој долги години соработува, го нарекуваат „апсолутен гениј“ како креативец т.е. композитор во бројни претстави – театарски спектакли.

За жал, честопати некои наши врвни уметници, културни дејци, повеќе се почитувани и респектирани надвор од нашата земја отколку кај нас. Тој не е човек кој сака да се додворува на кого било или да се саморекламира и велича по разните јавни гласила – медии. Свесен за себе, за она што го носи во себе како креативна вредност, со години патува по бившите ЈУ простори, Германија, Италија, па дури и во Латинска Америка т.е. Колумбија – Богота. Секаде неговиот професионален – креативен ангажман бил високо вреднуван како од критиката така и од театарските соработници. Вистински амбасадор и достоен репрезент на се она што е вековно наталожено и кодирано како ритам и мелос на нашиот човек, преточено во своевиден театарски, сценски и музички израз.

Неговата креативна енергија подеднакво е успешна и респектабилна како во театарот така и во долгометражните играни филмови, бројните ТВ-документарни записи и краткиот игран филм.

За подобро да се запознаеме со креативниот и творечки потенцијал на Љупчо Константинов, со моќта-убавината и уметничкиот израз на неговото музичко творештво и неговиот опус, ќе ни требаат повеќе денови пред се да ги проследиме неговите записи, или да погледнеме некои од филмовите во кои доаѓа до израз неговиот креативен потенцијал – неговиот дар божји, неговиот раскошен талент.

За Г-динот Љупчо Константинов може да се зборува многу, но неговото долгогодишно делување и соработка со бројните театарски и филмски режисери, музичари и актери како кај нас, така и во бившите ЈУ простори и конечно креативниот – уметнички израз, неговиот творечки опус, неговите творби, зборуваат многу повеќе за него од чие било искажување.

Со Почит

ИНТЕРВЈУ СО АКАДЕМИК МАТЕЈА МАТЕВСКИ, ГОДИНАШЕН ЛАУРЕАТ НА ЗЛАТНИОТ ВЕНЕЦ НА СВП

Слава му...

Матеја Матевски е роден во Истанбул, 1929 – 07. 6. 2018 почина Скопје во 89 година од својот живот. Детството го поминал во Гостивар, а студирал во Белград и Скопје, каде завршил Филозофски факултет. Прво работел како наставник по македонски јазик, а потоа како новинар во Радио Скопје. Бил генерален директор на Радио-телевизија – Скопје.

Од 1956 година е член на Друштвото на писателите на Македонија и одреден период ја вршел функцијата негов претседател. Матевски е член на МАНУ каде бил претседател во периодот 2001 – 2004 година.
Во 2011, на јубилејните 50 Струшки вечери на поезијата нему му беше доделен Златниот венец. 
Ги напишал збирките песни: Дождови“(1956), Рамноденица“(1963), Перуника“(1976), Круг“(1977), Липа“(1980), Раѓање на трагедијата“(1985), „Оддалечување“ (1990), „Црна кула“ (1992), „Завевање“ (1996), „Мртвица“ (1999), „Внатрешен предел“ (2000)

Македонската поезија е посебен феномен

Верификацијата на нашата поезија се искажува и афирмира секоја година и секое лето со учество на нашите поети со нивните странски колеги во Струга и на други светски фестивали, како и со нивно редовно објавување во списанија, антологии или книги на други јазици

Вие, г. Матевски сте вториот Македонец по Блаже Конески што се закитува со Златниот венец на Струшките вечери на поезијата. Сметате ли дека на Македонија и недостига поголема верификација од досегашните двајца лауреати на струшкиот празник на поезијата?
– По почетокот во 1961 година како македонска и југословенска средба на поетите, нашиот струшки фестивал во 1964 година прерасна во меѓународна манифестација, прво со учество на поети од сите балкански земји, а веќе од следното лето во средба на творци на поезијата од сите континенти. Тој свој космополитски и универзален концепт “Струшките вечери на поезијата” успешно го остваруваат веќе половина столетие, како единствен собир на поетите од светот во непрекинат континуитет. Таквиот карактер го поттикна и воведувањето на меѓународната награда Златен венец, првите години за песна, а потоа почнувајќи со големиот поет Вистан Хју Одн за целокупно творештво, практика што трае до денес – од нобеловците Пабло Неруда и Еуџенио Монтале, потоа на Дагларџа, Сен Гор, Гилвик, Конески, Алберти Лунквист и Рисос, па се до помладите Адонис, Падрон, Амихаи, Михалич, Раби, Левчев, Шалумин, до најмладите нобеловци Јосиф Бродски, Шејмас Хини и други. Ориентацијата на меѓународен карактер на СВП го издвои дури во 1981 година нашиот голем македонски поет Блаже Конески и требаше да поминат уште 30 години Венецот, токму на педесеттиот јубилеј на Фестивалот, да му биде доделен на наш автор, што за мене е посебна чест. Инаку, верификацијата на нашата поезија се искажува и афирмира секоја година и секое лето со учество на нашите поети со нивните странски колеги во Струга и на други светски фестивали, како и со нивно редовно објавување во списанија, антологии или книги на други јазици. Една развиена поезија не може и не запира само на еден, двајца или тројца автори. Неа ја создаваат сите. И нашата, македонската.

Со оглед на Вашето повеќедецениско литератно и поетско искуство, каде и колку го цените местото на македонската поезија во светски рамки?
– Македонската поезија и литература претставуваат своевиден феномен во современата лирика. Тоа е одамна констатирано. Таа за половина век го измина патот од една фолклорна традиција и сензибилитет до поезија на модерна чувственост, јазик и поетички исказ, рамен на високите достигања на современиот свет. Тоа се повеќе се прифаќа и цени вон границите на нашиот јазик, за што сведочи и постојаниот интерес за СВП, за “Рациновите средби”, за другите собири кај нас и за одделни автори.

Македонската поезија и литература претставуваат своевиден феномен во современата лирика. Тоа е одамна констатирано. Таа за половина век го измина патот од една фолклорна традиција и сензибилитет до поезија на модерна чувственост, јазик и поетички исказ, рамен на високите достигања на современиот свет

Речиси неспорен факт е дека поетскиот збор ја губи битката со читаноста, во однос на прозната реч. Според Вас може ли нешто да се измени во овој поглед кај нас?
– Ова е, велат, време на романот. Можеби читателот денес повеќе сака настан, акција, прикажување, што достигна високи дострели во современата проза. Нашата прозна белетристика во доста случаи восхитувачки и на високп естетско ниво им се придружува на овие трендови со што се збогатува мозаикот на нашата литература и култура. Поезијата? Можеби ја губи како што велите битката со читаноста”, но повеќе радува што таа високо стои во битката” на вредностите. Изобилството на мотиви, идеи, сензибилитети, на поетичкиот јазик и исказ го наоѓаат можеби скромно, но сигурно патот до современиот и вистинскиот читател. Верувам дека неговиот сензибилитет се повеќе ќе го доближува до неа. Издаваштвото во помодерни услови и технологии, образованието, библиотеките, медиумите посебно, како и собирите на поетите и читателите, можат да ја подобрат таквата претстава.

Според многумина поетот може и смее да го критикува светот, но не може да го промени. Дали и Вие го имате истиот став?
– Поезијата, за среќа, ги немала, ги нема и не и се потребни моќта и средствата на секоја држава за да ги менува нештата. Нејзино основно средство е јазикот кој ја создава неа и нејзиното чувствување на светот. И кога критички ја доживува современоста, и кога говори за човековите маани и зла, или ги афирмира неговите вредности, таа му ги покажува патиштата кон убавината и среќата. Пред се, во таа своја мисија таа треба да биде отворена, сосема слободна и одговорна пред зборот што го создава и што ја создава неа, како врвен израз на човековиот дух.

Во зародишот на македонскиот театар Вие бевте оној кој често и строго ја верификуваше (не)убавата слика на македонската сцена. Дали тогаш и сега Ви недостасува(ше) поетската реч на штиците што живот значат?
– Самиот театар почна со поезијата (Ајсхил, Софокле, Еврипид) за да продолжи со неа во својот ѕвезден миг (Шекспир), ова се само два клучни примери во неговиот развој, за во 20 век да биде се повеќе поезијата заменувана со прозниот исказ. Но, ако сета литература со своето чувство за убавото е поезија, тогаш тоа треба да биде и денешниот театар. Таквиот историски процес го разбирам и го прифаќам, но прозната структура во јазикот на театарот, на драмата, не треба да значи исклучување на поетското во себе, на поезијата. Тој треба да го сочува својот иманентен карактер. Така ја гледам иднината на театарот, и на поезијата на македонската сцена.

Чувствувајќи се себеси како дел од природата и неа како мој иманентен дел и израз, за неа говорам во сета моја поезија. Тоа го потврдуваат и моите езера, како општа инспирација или како инспирација на Охрид, Струга, Маврово…

Поетот честопати знае да биде сведок на природата. Колку често езерото, Струга и природните убавини на Македонија се инспирацијата за поетот Матеја Матевски?
– Природата, езерото, морето… се вечна тема на поезијата. Таа е постојана во нашата народна поезија, за да добие свој нов поетски израз кај Константин Миладинов, кај Прличев, до нашите денешни поети. Таа неразделност на човекот и природата и нејзините феномени станува голема инспирација и голема метафора за сензибилитетот на поетот и на секој творец. Чувствувајќи се себеси како дел од природата и неа како мој иманентен дел и израз, за неа говорам во сета моја поезија. Тоа го потврдуваат и моите езера, како општа инспирација или како инспирација на Охрид, Струга, Маврово… и како мои и како израз на моето восхитување со нив и како субјективен егзистенцијален исказ на мојот сензибилитет. Ним јас им бев и им останувам верен и благодарен.

Борче ГРОЗДАНОВ

Ѕвона

Некаде ѕвони. Некаде далеку ѕвони.
Звуците се бранови на ветрот
низ тревите подгонети.
Некаде ѕвони. Продолжително остро и нежно.
Глуво е сѐ. Сал ритамот
плиска по брегот на железото.

Некаде ѕвони. Шибни ме високо и бездно.
Бегајте низ кавезот звучен
глуво и безнадежно.

Некаде ѕвони. Малечок ѕвонам и врискам.
Сѐ е затворено. Опчинет
за звуците сум виснал.

Некаде ѕвони. Удри ме. Колку сум храбар а питом.
Време, удри и ти по споменот
грубо и незаситно.

Некаде ѕвони. Премногу дамна и сега.
Сѐ боли, небо. По тревата
на звуците познати легни ме.

Матеја Матевски

 

Ѓокица Лукаревски / 1951 /

Ѓокица Лукаревски (Скопје29 април 1951) — македонски актер, познат по бројните улоги во филмови, театарски претстави и телевизиски екранизации

Националност  Македонец 

Познатпо улогата во:  Фросина Мирно лето Црно семе

Занимање Актер

  • Биографија

Лукаревски е роден 1951 година во Скопје. Една година по зваршувањето на Факултетот за Драмски уметности во Скопје, во 1977 година се вработил во Драмски театар – Скопје. Со својата длабока доживувана актерска интерпретација Лукаревски посебно се истакнува во неколку претстави каде толкува главни и споредни улоги.

  • „ПАРТИЈА РЕМИ“ – ВО ЧЕСТ НА АКТЕРОТ ЃОКИЦА ЛУКАРЕВСКИ  – 2018

Награди

  • Главната актерска награда на Интернационалниот театарски фестивал на детски претстрави во Котор – Црна Гора.
  • Прв добитник е на Наградата за најдобра епизодна улога „Димче Трајковски“ што се доделува на традиционалната смотра на професионалните театри во Прилеп.

Филмографија

Илко Стефановски (1952 – 2011)

Роден  : 4 ноември 1952

БитолаМакедонија Македонија

Починал:  6 декември 2011
БитолаМакедонија Македонија

Занимање – театарски и филмски актер

 

 

Илко Стефановски (Битола4 ноември 1952 – Битола6 декември 2011) — македонски театарски и филмски актер,

Биографија

Стефановски е роден во Битола во 1952 година. Во родниот град го завршил основното и средното образование. Факултетот за драмски уметности, отсек актери во класата на проф. Илија Џувалековски го завршил во 1976 година во Скопје. По дипломирањето се вратил во Битола каде ја започнал својата актерска кариера. Уште од почетокот на кариерата се вброил меѓу најзабележителните актерски појави не само во својот матичен колектив, туку и во поширокиот театарски простор. Неговите маестрално остварени ролји во претставите: „Свадбата на Мара“, „Пиреј“, „Лет во место“, „Време за пеење “, „Бегалка“, „Југословенска антитеза“, „Патенталије и Тантелина“, „Вечерва Фалстаф“, „Хамлет“, „Сонот на летната ноќ“, „Чекајќи го Годо“, „Пеш“, „Натемаго на филозофскиот факултет“ и многу други, му донеле безброј награди, скоро на сите фестивали каде што гостувал Народниот театар од Битола. Како актер блеснал со своите настапи во радио и телевизиски драми, драмски серии, уметнички програми и сл. Во 2003 година, Стефановски ја вршел и функцијата на Селектор на Драмската програма на најреномираната летна уметничка манифестација во Македонија – „Охридско лето“, учествувајќи и во проекти надвор од неговата матична сцена.

Починал ненадејно на 6 декември 2011 година во Битола.

Награди и признанија

Добитник е на престижната републичка награда „11 Oктомври“ (2006 г.)

Филмски остварувања

 

Стефановски уште од почетокот на својата кариера стана дел од познатите актерски имиња, не само во својот матичен театар, туку и во поширокиот театарски контекст.

„Стефановски знаеше да ги надмине и најоптималните очекувања, да блесне и во најделикатните, најсложените сценски зафати, а негови мошне впечатливи актерски остварувања го исфрлија во прв план како мерило за високи актерски достигнувања. Тој се раководеше од сознанието дека се она што се создава, мора да тргнува од врутоците на внатрешниот живот, од внатрешната драма на човекот“, наведено е во соопштениото од театарот.

Стефановски играше во претставите „Свадбата на Мара“, „Пиреј“, „Лет во место“, „Време за пеење “,„ Бегалка“, „Југословенска антитеза“, „Патенталије и Тантелина“, „Вечерва Фалстаф“, „Хамлет“, „Сонот на летната ноќ“, „Чекајки го Годо“, „Пеш“ ,„Натемаго на филозофскиот факултет“ и многу други, кои што му донесоа награди скоро на сите фестивали каде што гостуваше Народниот театар од Битола.

Погребот ќе се изврши утре во 12.00 часот на гробиштата Св. Недела, а комеморацијата ќе се одржи во Битолскиот народен театар во 10.30 часот.