ЉУБОМИР ЧАДИКОВСКИ, ДИРЕКТОР НА “ТЕАТАРОТ ЗА ДЕЦА И МАЛДИНЦИ”

ИНТЕРВЈУ
Изградивме храм на бајките и детските сништа

Одејќи по трнливиот пат, создавајќи театар кој беше речиси насушно наша потреба, изодевме 82 градинки, а со нашето комбе преку кое наликуваме на вистински патувачки театар, мислам дека успеавме да ги анимираме сите деца во Македонија, па и пошироко во светот… и без лажна скромност можам да констатирам дека создадовме релевантен и репрезентативен бренд – Театарот за деца и младинци … ! Затоа можам да се пофалам дека нашата мисија е успешна, а ќе се трудиме да биде поуспешна или барем да ја задржиме на нивото и реномето кое го изградивме досега, вели Чадиковски за мисијата Театар за деца и младинци


Од ваша дистанца од аспект на изминатите две децении успеавте ли да создадете сопствена бајка?

– Самиот живот е бајка. Но, со оглед на тоа дека работиме за еден свет кој е чист и недопрен од Лошото и во кој портите на Доброто се секогаш отворени, со сигурност можам да потврдам, дека мојата бајка се уште ја создавам. Се разбира, со огромна помош од моите актери, кои несебично му се даваат на Театарот за деца и младинци. Зедно ја создаваме нашата бајка. Таа за мене, а верувам и за нив, ќе трае се додека не се простиме од овој свет! А можеби и потоа …

Сепак, дали би сакале да излезете од светот на бајките и децата?
– А кој би сакал да излезе од еден чист, благороден, недопрен, убав детски свет?

Многумина од возрасните не размислуваат како Вас …
– За жал, така е … затоа јас во разговор со родителите им велам почесто да навлегуваат во светот на нивните деца и да се дружат со нив.

Бидејќи од тој свет можете да излезете попозитивни и посреќни, за разлика од оној возрасниот, во кој и тоа како владее лошотијата… Ако не го сфатат тоа, ворасните не ќе можат ниту коректно и успешно да го воспитаат своето дете. Најчесто се случува од нашите обрски и трчаници, по нешто, кое, честопати е недофатно, забраваме на чистите детски души…

Во овој контекст неминовно се наметнува и прашањето дека во театрите за воздрасни речси и да нема представи за деца и младинци. Од тој аспект Ви недоставуа ли конкуренција?
– Креирањето таетарски претсави за деца и создавањето детски репоертоар е сериозна и скапа работа. Не скапа во финанска смисла, туку, пред се во сериозноста и пристапот на потрошеното време и енергија… Вакви претстави не смееат да подразбираат оформување со две -три крпчиња” наместо костими и морска пена и станиол наместо сцена. Сето тоа изгледа евтино и грдо. Што се однесува до кокуренцијата, не само што не се плашиме туку ја посакуваме, но само преку создавање театар, со изграден профил, како што е нашиот.

Што значи за Вас мисијата насловена театар за деца и младинци?
– Одејќи по трниливиот пат, создавајќи театар кој беше речиси насушно наша потеба, изодевме 82 градинки, а со нашето комбе преку кое наликуваме на вистински патувачки театар, мислам дека успеавме да ги анимираме сите деца во Македонија, па и пошироко во светот … и без лажна скромност можам да констатирам дека создадовме релевантен и репрезентативен бренд – Театарот за деца и младинци … ! Затоа можам да се пофалам дека нашата мисија е успешна, а ќе се трудиме да биде поуспешна или барем да ја задржиме на нивото и реномето кое го изградивме до сега.

Често сте потписник на сценографијата на представите во вашот театар…
– Дури 80% од представите сценски ги обликував јас. Целата приказна ја започнав за да заштедиме по некој денар, за потоа да се внесам во работата и таа да ми стане преокупација и огромна љубов…

Можете ли во една реченица да ја опишете сликата на Театарот за деца и младици?
– Морски свет, тишина, џагор, небо, вселена… фасцинантно нели?! Едноставно храм на бајките и детските сништа. Мило ми е што успеавме да го изградиме!

plakat-makedonska
Лична карта на Театарот за деца и младици
Локација ул. Димитриај Чуповски” бр. 4
Прва премиера Чудовиштата во нашот град” 25 март 1990 год.
Бројки:
2762 одиграни представи;
46 премири;
580.000 илјади гледачи;
87 ангажирани актери и балерини
учество на 95 домашни и меѓународни фестивали, 40 фестивалски награди

298edc5b2d84a342b2cd2a6454c96cea

ДВАЕСЕТ ГОДИНИ ТЕАТАР ЗА ДЕЦА И МЛАДИНЦИ

Театарот за деца и младинци завчеравечер свечено одбележа 20 години постоење. Овој театар досега има изведено 2.762 претстави, од кои 46 биле премиери и имал 580 илјади посетители. Осумдесет и седум актери играле и играат во театарот.

“Несомнено дека овие податоци го потврдуваат фактот оти Театарот за деца и младинци претставува активен двигател на културниот живот кај нас, но и евидентен материјален доказ за заложбите, нови генерации деца да растат, да се едуцираат, да живеат со пораките од оваа сцена со маестрално изградените ролји и мајсторски изработените кукли од работилницата на оваа институција”, рече министерката за култура Елизабета Канческа-Милевска на прославата.

Директорот и основач на Театарот за деца и младинци Љубомир Чадиковски истакна дека за него прославата претставува средба на генерации на сите кои учествувале во театарот и потсетување на минатото. Беше прикажан 24-минутен документарен филм и фрагмент од наградуваната претстава “Македонска приказна”. Филмот е синтеза од материјалот со кој располага архивата на театарот, а во фокусот беа првите седум години од неговиот историјат. На свеченоста присуствуваа актери, кои биле или се дел од театарот, режисери, костимографи, сценографи од другите театри со кои имало соработка, како и гости од театрите од Тирана, Подгорица, Софија и Белград.

Најмладиот македонски професионален ансамбл Театарот за деца и младинци почнува да работи на 25 март 1990 година, кога во Универзалната сала во Скопје ја прикажува праизведбата на претставата “Чудовиштата од нашиот град”.

35023c462682dd4f801a895bd9384160

Прекрасен влез во сонот и бајките

ТЕАТАР
malata_sirena_plakat

Беше вистинско уживање да се влезе во приказната на Малата сирена и нејзината безгранична љубов кон земниот” принц… Магијата беше изведена театарски, мајсторски со фантастична колоритност, со извонредна музикалност, со беспрекорна артистичка посветеност, со актерска разиграност небаре актерството е наједноставниот занает на светот…

Уште еден убав влез во светот на бајките, уште еден убаво отсонуван сон со отворени очи, уште една убава приказна за доброто, злото, омразата и љубовта… која спојува светови! И од тој убав свет просто човек да не сака да излезе! Успешно беше доловено чувството за тоа дека светот на бајките не е само за децата и туку во него уживаат и малку поголемите деца” …Беше вистинско уживање да се влезе во приказната на Малата сирена и нејзината безгранична љубов кон земниот” принц… Магијата беше изведена театарски, мајсторски со фантастична колоритност, со извонредна музикалност, со беспрекорна артистичка посветеност, со актерска разиграност небаре актерството е наједноставниот занает на светот… Такво е чувството од виденото во Театарот за деца и младинци и нивната најнова постановка Малата сирена”, работена по текстот на Ханс Кристијан Андерсен… Импонираше колку малата, но функционална сцена беше голема, широка и отворена за да не прими во својата приказна… За тоа, бездруго заслужен е и режисерскиот ракопис на Деан Дамјановски, кој со минималистички средства го раководи мизансценот во претставата… на рака му оди и успешното прекршување” и игра која е веќе видена, но вешто искористена, како Театарче во Театар, како слика во нарација, прикажана (раскажана) преку нараторот и автор Ханс Кристијан Андерсен, кој се претвора во невештото, добродушно ракче во претставата… Фантастичен свет на бои кои доловуваат перфектни костими во кои мошне вешто пливаат” и беспрекорно се снаоѓаат актерите… за сценската магија заслужни се Љубомир Чадиковски како сценограф, одличниот Александар Ношпал и неговите фанстастични бековити и раскошни костими, музиката на Љупчо Мирковски, и кореографијата на Сања Шутевска, кои, исто така, беа неизоставен дел од сонот и приказната.

И нормално, оние без кој убавото чувство не ни било комплетно:
Винета Дамчевска, која мошне успешно и верно ја одигра Малата сирена, емотивно и разиграно, Владимир Лазовски како нараторот, автор и ракчето, кој уште еднаш докажа дека има одлична моќ за трансформација, Ана Левајковиќ, која нежно и суптилно го предаде ликот на Големата сирена, сугестивно одиграната морска вештерка од Катерина Илиевска, успешно користејќи ги сите свои актерски предиспозиции и знаења и симпатично и вешто одиграната ролја на октоподот од Марија Ѓорѓиовска, студентот Ефтим Трајчов, кој одлично се снајде како принцот и кралот и кралицата Драган Довлев и Зорица Стојановска, кои повторно докажаа дека можат и знаат да ги доловат ликовите и да играат за децата…

Театарот за деца и младинци создаде уште една претстава што бездруго не само што ќе ги анимира и радува децата туку е и вреден естетски производ кој ќе се гледа.

images%5ctheaters%5cteatar-za-deca%5ctdm%5csirena_tdm1

Борче ГРОЗДАНОВ

Даниела Иваноска, актерка

Даниела Иваноска, актерка во НТ ” Војдан Чернодрински ” – Прилеп

ТЕАТАРОТ – Музика на душата

 

1. ЗА СЕБЕ: Обична, едноставна…
2 . ЗА ЉУБОВТА: Без неа си ништо!
3. ЗА ЖИВОТОТ: Сега и тука! Не вчера, не утре-денес!!!
4. ЗА ТЕАТАРОТ: Музика на душата!
5. ЗА ДОБРОТО: Посакувам да се шири со брзина на светлината! Да биде најзаразната и најнеизлечливата болест на човештвото!
6. ЗА ЗЛОТО: Штета што постои!
7. ЗА НЕПРИЈАТЕЛИТЕ: Не знам дали ги имам,а ако ги има-нека се здрави и живи!
– А ПРИЈАТЕЛИТЕ? Ендеми пред изумирање! Фала му на бога што ги имам!!!
8. ЗА ГЛУМАТА ВО ЖИВОТОТ: Животот не ми е професија, така даааа….
9. ЗА СЦЕНСКАТА ПРАШИНА: Неопходна магија на сценскиот живот!
10. ЗА КОЛЕГИТЕ: Другаришта со гоолема душа!
11. ЗА НЕОДИГРАНИТЕ УЛОГИ: Има време! Кога има копнеж,има креативност!
12 . ЗА ИДЕЈАТА: Се трудам да стане реалност!
13. ЗА СОНОТ: Секогаш е возбудливо кога леташ на облаче!
14. ЗА ЈАВЕТО: Го прифаќам,понекогаш не…..но му давам шанса да блесне во убавите бои на животот!
15. ЗА ВИНОТО: Црвени усни, румени образи,широка насмевка,топло во душата,љубов во воздухот!
16. ЗА СЕМЕЈСТВОТО: Неисцрпна љубов,полна душа,радост во очите,бескрајна среќа… .сее на свтот,еден цел универзум на убавини!!!17. ЗА КРАЈ: Не е ова крај, хахахахха!!!

премиера „ Силјан Штркот шанца“ во МНТ

Кон премиерата на претставата „ Силјан Штркот шанца“ во МНТ, по текст на Дејан Дуковски, а во режија на Ср|ан Јаниќиевиќ.

За љубовта, со многу љубов

Ретки се претставите во македонскиот tеатар денес, во кои се функционира беспрекорно. Затоа кога потписникот на овие редови ќе доживее такво искуство, се радува како дете.

14695367_1286515438048881_6754152029251730142_n

Македонскиот народен театар ја одбележа 70 годишнината од формирањето на детско – куклената сцена, со премиерата на претставата “Силјан Штркот шанца” на малата сцена. Текстот, кој е базиран на собраните и запишани умотворби од Марко Цепенков , е адаптација на Дејан Дуковски. Неговата праизведба се одржала 1991 година во Театарот за деца и младинци од Скопје, како дипломска претстава на Дуковски . Но, за разлика од двете постановки, пред 25 години во ТДМ, во режија на Драгослав Тодоровиќ од Србија и пред 70 години во МНТ, во режија на Петре Прличко, работени во формат на куклен театар, најновата постановка на МНТ ги следи авантурите на Силјан до неговото созревање и пронаоѓање на љубовта во и околу себе, низ жива и енергична актерска игра, театар на сенки и многу музика и песни од нашиот фолклор и современи теми, што се изведуваат на сцената.

Ретки се претставите во македонскиот театар денес, во кои се функционира беспрекорно. Затоа кога потписникот на овие редови ќе доживее такво искуство, се радува како дете. И навистина радува фактот што МНТ има одличен театарски проект во лицето на “Силјан Штркот шанца”.

Текстот на Дуковски, во функција на режисерски концепт на Ср|ан Јаниќиевиќ, е скратен, со нагласок на најважните моменти од реалистично-фантастичната приказна за Силјан Штркот кој животот го разбира како игра , со што успешно е одбегната дополнителната нарација и општи места од кои современиот гледач бргу се заситува. Вака поставена, драмската структура претставува своевидна песна која се игра и пее на ритам, без да падне нејзината динамика и претставува исповед на синот Велчо за животот на неговиот татко Силјан. Режијата на Јаниќиевиќ се темели на урбаниот израз и бунтовништво, па следствено на тоа, постановката е направена како микс на драмска претстава и музичко кабаре во кое актерите играат низ текст и со тело, но и свират и пеат во живо. За таа цел беше формиран бендот ВИС “ Погани штркови” feat . Кокошките од пеколот “.  Него го сочинуваат актерите Ивица Димитријевиќ ( го игра ликот на синот на Силјан- Велчо и настапува на соло гитара) и Александар Ѓорѓиески-( во алтернација со Славиша Каjевски ќе го игра Еснафот и свири на бас гитара) , заедно со Никола Кимовски на удиралки и Нина Деан ( ја игра жената на Силјан- Силјаница и кокоштака Си Биле) , Ана Стојановска ( Клајковица и кокошката Чуле) и Тина Трпкоска ( кокошката Сиве) . Главната улога на детинестиот, необременет со одговорност и боем Силјан , му е доверена на младиот Александар Михајловски. Тој го искористи целиот свој психо-физички апарат за да го прикаже ликот веродостојно и успешно. Брзите и уверливи трасформации, од жена на која не и е возвратена љубовта од мажот, до занесената со допинзи кокошка Си Биле, беа карактеристика за Нина Деан. Таа едноставно беше одлична во своите ролји , докажувајќи што значи да се направат комплетни улоги  со внатрешно преживување, но и со телото. За издвојување е и креацијата на Тина Трпкоска како кокошката Сиве. Таа покажа особен усет за комична игра, но и мо}ен глас за пеење. Исто така, публиката од срце ја насмеа Славиша Кајевски, во ликот на опасниот за околината Еснаф кој всушност е слаб и се плаши од жена му. А брилијантна креација, базирана на исклучително подготвениот хабитус, но и чувство за хумористично нијансирање на ликот направи Кире Ѓоревски, во улогата на Пијаницата. И останатите актери: Нино Левi , во ликот на таткото на Силјан – Божин, Магдалена Ризова- Черних како силјановата мајка Евда ( што ќе ја игра во алтернација со Марија Новак) , Ивица Димитријевиќ како синот и внук Велчо, Висар Вишка во улогата на Духовникот , Ана Стојановска како Чуле и Никола Ацески како меанџијата Трпе, докажаа дека и епизодните улоги можат да бидат впечатливи зашто се коректно направени и одиграни. Со еден збор, ова е ретка претстава не само во МНТ, туку и во македонскиот театар воопшто, vo последниве години , каде секој од актерите дава афтентичен белег и креација на својот лик.

За сценографијата решена функционално , а минималистички, низ неколку реквизити кои по потреба стануваат кревет, брод, куќа , сушалка за пиперки и градина на семејството на Силјан , беше задолжена Илина Ангеловска. Таа е и авторка на костимите за претставата , решени како успешен спој на македонскиот фолклор и современиот изглед. Овдека се надоврзува и магичното светло кое ја дополнува сценографијата и изгледа како видео на сцената, а всушност е заводлива мајсторија на светло мајсторот Илија Тарчуговски. И кореографијата на Александра Кочовска-Начева, е пример за тоа како од актерите да се извади максимумот во однос на движењата, без да бидат многу нагласени, а да делуваат органски природно.

Накусо, “Силјан Штркот шанца”  е театарски чин која ја афирмира потребата од освестување на љубовта во секој од нас, но и доказ дека квалитетен театар се прави само со многу љубов и посветена работа. Имајќи предвид дека претставата е направена за малата сцена, како дел од програмските заложби на раководството да се востанови репертоар за деца, базиран на лектирните изданија, а претставата концепциски не е детска, барем не за деца до 12 години, убаво би било таа да се качи и да се игра на големата сцена на МНТ. Така ќе се избегнат напорите на актерите сами и со помош на сценските работници да ги креваат и менуваат реквизитите во паузите меѓу сцените, со што се уништува театарската магија и се појавуваат на пати како контури, ликови кои до тогаш не заиграле во претставата. На тој начин ќе се покаже раскошот на претставата „ Силјан Штркот шанца“, која е податлива за младинската и за возрасната публика.

Сотир Трајков

 

14590296_1286515354715556_7001392975417828842_n 14671080_1286515134715578_1517844834256299963_n 14716224_1286515334715558_4753583520110457685_n

Кирил РИСТОСКИ (1948 – 2011), актер и педагог

Роден е во Прилеп, 14 ноември 1948 година.

Почина  Скопје30 јуни 2011  год

Сите го паметиме како еден од најскромните и најпитомите луѓе што сме имале среќа да ги запознаеме. Зад таа негова беспримерна едноставност и кроткост – прилично нетипична за клетата актерска професија, по дефиниција екстравертна и барем малкуцка колерична… – некако природно, незабележително, безмалку „сама од себе“, трпеливо се создавала една грамадна кариера. Импресивна во секој поглед.

Неговото драматично и ненадејно заминување, нагло нè соочи со нужноста таа кариера посериозно да ја здогледаме и позадлабочено да ја истражиме. Да ја вреднуваме, најпосле!

images%5cauthors%5ckristoski

Откако ги собравме и ги суредивме фактите кои ја докажуваат професионалната и уметничката исклучителност на Кирил Ристоски, како наеднаш да станавме свесни дека се работи за актер со една од најдолгите и најимпресивните кариери што нашава театарска историја ги памети.

Еве ги, сумарно, тие факти пред кои, стаписани и замолчени, остануваат не само боговите, туку и дрдорливите луѓе:

Од неполни 63 проживеани години, безмалку 46 Кирил Ристоски ги одживеал како професионален актер. Дебитирал, како што е редно, со ноторната епизода (Првиот стражар) во Шекспировата комедија Ноќ спроти Водици. Било тоа во сезоната 1965/66, на сцената на Прилепскиот театар. Во својот роднокраен театар тој останал наредните седум години, во текот на кои одиграл седумнаесет ролји и, лека-полека, напредувал во хиерархијата. Ама, постојано го прогонувало чувството дека, освен дарбата и вештините, актерот мора да има и соодветно/солидно образование. На 25-годишна возраст решил да даде отказ и да се истопори на приемниот испит на Отсекот за актерска игра при тогашната Музичка академија во Скопје. За да студира, како најстар во својата класа.

И пред да дипломира (cum laude, се разбира!), Кирил Ристоски започнал интензивно да игра во претставите на Македонскиот народен театар, каде потоа стапил во постојан ангажман (1978). Десет години подоцна, Факултетот за драмски уметности го избрал за доцент по предметот актерска игра. Наредните 23 години тој ги поминал и како обожуван даскал, врвен театарски педагог, еден од оние (ретките) што умеат и татковски – а не само професионално – да бдеат над десетици и десетици идни македонски актери.

Одиграл, вкупно, 83 театарски и 26 филмски и телевизиски ролји. Снимил повеќе од 200 радио-драми. Одработил недобројни поетски и ини настапи, секогаш беспрекорен во интерпретацијата и беспоговорен во односот кон работата.

Добил, вкупно, 10 актерски награди, од кои пет во Прилеп, на МТФ „Војдан Чернодрински“, фестивалот што во 1997 година среќно го реструктурирал, а потоа и го водел повеќе од успешно, полни десет години…

Дури сега, отпосле, стануваме свесни за историското значење на личноста на Кирил Ристоски, единствениот македонски актер кој ја имал привилегијата да биде не само симболичка, туку и вистинска алка-поврзница на феноменот кој, уште пред шеесетина години, еден голем критичар профетски го нарекол македонска глума.

Имено, Кирил Ристоски е нашиот единствен актер кој играл, рамо до рамо, со сите основоположници на македонското глумиште: Петре Прличко, Тодор Николовски, Илија Џувалековски, Илија Милчин, Мери Бошкова… Потоа, како рамноправен партнер, продолжил да игра со нашите најголеми актерски ѕвезди: Ристо Шишков, Ненад Стојановски, Дарко Дамески, Милица Стојанова, Мето Јовановски… Бесценетите знаења и немерливите искуства стекнувани со нив, Кирил Ристоски несебично им ги пренесувал – со чисто срце и со крстот на чело… – на своите помлади и најмлади партнери и студенти: Ѓорѓи Јолевски, Габриела Петрушевска, Арна Шијак, Биљана Беличанец, Васил Зафирчев, Мартин Мирчевски…

Ниту имало, ниту ќе има актер кој би можел да ја повтори оваа историска улога, што Кирил Ристоски ја исполнил децентно, ненаметливо и – најважно! – креативно во највисока, дури и во апсолутна смисла.

Доколку ја прифатиме онаа романтичарска хипотеза, според која актерството не е само професија туку е – судбина, тогаш нему судбината му ја избрала божицата Талија лично. Само таа можела да предодреди дека токму Кирил Ристоски – онака стамен, работлив, чувствителен, добромислен и чесен до немајкаде… – ќе да е предодреден да го понесе товарот и честа на Првиот врзен играч во историјата на македонското актерство.

РАЗГОВОР СО ПОВОД: КИРИЛ РИСТОСКИ, НОВ ДЕКАН НА ФДУ

Огромен потенцијал продуциран четири децении

Новиот прв човек на ФДУ, кој инаку две и пол децении како професор едуцира млади кадри во оваа установа, е задоволен од постоечките човечките ресурси на факултетот со потсетување на речиси хроничните актуни финасиски проблеми, кои пак според него се пречка за продуцирање на квалитетни кадри…

Кирил Ристоски, новиот декан на Факултетот за драмски уметности, воопшто не е нов на тлото на ФДУ, бидејќи, веќе две и пол децении едуцира млади луѓе како професор по актерска игра. Зад него се многу класи на студенти, од кои повеќето се веќе профилирани актери… а оние што доаѓаат, се оформуваат токму и под диригентската палка на Ристоски. Од овој аспект, функцијата декан за Ристоски не претставува посебен терет но во секој случај, тој вели дека е свесен за горливите проблеми, со кои ФДУ се соочува во свето “секојдневие”:
-Најпрвин или што е можно побрзо, потребна е уште една барака или објект во кој дополнително би се одвивала наставата. Секоја година, се разбира, во рамките на можностите што ги дозволуваат финансиите реновираме по нешто. Но, за поголеми зафати не може да се размислува. Постојано сме во некаква потрага на финансии (овде не мислам на платите). Еден од приоритетите е осовременување на техничко-технолошките услови, иако во тој поглед имаме некои основни предуслови, но, тие се неопходни за следење на европските и светски трендови во образованието од овој тип.

Што се однесува пак до евентуалната хиперпродукција, пред се на актерски кадар што произлегува од ФДУ, Ристоски со малку поинакво гледиште:
– Не може да се зборува за хиперпродукција или за евентуална пребукираност на одделот за драмски актери, бидејќи и да не се запишат на нашиот факултет, младите најчесто се запишуваат во приватните школи и во странство. Динамиката од две години за запишување на една класа ќе ја задржиме и натаму. Според мене, горливиот проблем е во останатите шест катедри, каде запишувањето е на четири години.

Ристоски е задоволен и од она што го наследил од долгогодишниот негов претходник, Данчо Чевревски:
– Морам да кажам дека стручниот кадар со кој располагаме е на нивото на најеминентни творци, мајстори во своите области. Во оваа смисла имаме потенцијал за едуцирање и профилирање на млад уметнички кадар. Функционира и Институтот за театрологија, каде што се продуцираат пост дипломски кадри, а во тек е формирањето на вториот циклус вакво образование од театарскиот и филмскиот оддел.

Во процес е и доедуцирањето на наставничкиот кадар, проект кој треба да се рализира до 2013 година и од овој аспект работите, според Ристоски, течат најнормално: Некои веќе магистрираа и се докторанти, додека кај другите во изработка се магистерските трудови. Можам да кажам дека до рокот кога е предвидено целосното реформирањее, на овој план ќе биде остварено. Морам да кажам дека ваквиот затекнат потенцијал е продуциран од претходниот закон, кој не предвидуваше ваков тип на едукација за професорскиот кадар, но, ете и тоа ќе се реши во рамките на предвиденото, оптимист е Ристоски.

Што се однесува до новоотворената академска сцена тој вели дека за таа да профункционира потребно е студентите да можат да ги видат низ цела Македонија: многу мали средства се потребни за патување па и реализирање на мини турнеи низ државава, а со цел претставите да ги види пред се публиката во образовните институции. Само така би испровоцирал уште поквалитетен потенцијал и кадар кој во иднина би произлегол од ФДУ.

Бројките говорат…
Досега на сите седум катедри на ФДУ, за четири децении завршија 444 студенти. Факултетската библиотека располага со книжен фонд од 4.200 единици стручна литература, филмотека со 4.500 филмови на 16 мм; видеотека со 4.200 видео касети и и 3.220 двд-а… моментално на ФДУ студираат деведестина студенти на седумте катедри со кои располага Факултетот… Организатори се на еден од најпрестижните студентски фестивали СКОМРАХИ, на кој досега учествувале преку 1.600 студенти од 31 факултет од исто толку земји од Балканот, Европа и светот, со повеќе од 120.000 посетители и прикажани над 130 претстави…

Борче ГРОЗДАНОВ

Славица -Николовска-Спасова, актерка

 

 

slavica-nikolovska

Славица Николовска, родена во Скопје, 1948 година. По завршувањето на Театарската академија во Загреб, 1971 година, се вработува во Драмскиот театар – Скопје, каде се вклучува во работата на сите сцени, Куклениот, Детскиот, Малата и Вечерната сцена. Се истакнува пред се како актерка од камерен тип. Нејзината актерска игра ја карактеризира лирска боја и поетско интонирани сценски инетрпретации.

Поважни театарски улоги:

Цвета – Свадба од В. Иљоски
Џеси – Дејството на гама зраците врз сенишните невени од Пол Зиндел
Љубов – Чехов од Маљугин
Вали – Стапица од Т. Ружевиќ
Шортс – Дамите од Аламо од П. Зиндел

Други претстави од репертоарот на Драмски театар – Скопје: Болва во уво, Сомнително лице, Умна глава, Карамазови, Фоксфаер, Сказна за времето, Самоубиец, Балконот, Чест и други.

 

 – за актерството, за нејзините интимни определувања и за работите што го прават животот

Иако за минатото ја врзуваат убави спомени, сепак, нејзиниот најсреќен момент е сегашниот, а денот – денешниот. Актерката Славица Николовска-Спасовска во својот глумечки опус има остварувања достојни за суперлативи, а приватниот живот грижливо го негува со емоции безрезервно наменети за семејствотото и за пријателите.

Многумина за вас создадоа мислење имајќи го за база вашиот актерски бекграунд. Многу серии, „Опстанок“, „Ѕвездите на 42“, „Случки од животот“…, се’ уште се паметат, а вие сте една од „виновниците“ за таа безвременост. Сакав да кажам – благороден лик.

„Сакам да ги паметам убавите нешта што ми се случиле во животот. Ако ги паметат и другите, тоа ми создава уште поголемо чувство на среќа. А за носталгијата, така е за се’ што поминало, си го чуваме во споменот свој. Со убава носталгија се сеќавам на студентските денови во Загреб, на моите учества на „Дубровнички летни игри“, кога се среќавав и се дружев со врвни уметници од цел свет. Кога како млад човек, речиси почетник во уметноста, ќе ја почувствувате магијата, привлечноста и вознесот што таа ги нуди, ве плени за целиот живот. Се сеќавам и на филмскиот фестивал во Каиро на кој бевме претставени со филмот „Пресуда“ на Трајче Попов. Таму се најдов во друштво на Алберто Моравија, Сузан Јорк, Флоринда Болкан и некои други луѓе од светот на уметноста што ми се чинеле нестварни и недостижни. А токму мене ме фотографирале за насловната страница на „Ал Ахрам“. Во моменти на носталгија се сеќавам на театарскиот фестивал во Сараево на кој за претставата „Ништо“ во режија на Унковски ни беше доделен „златниот венец“ за колективна игра и на многубројни претстави со колегите од Драмскиот театар во Скопје со кои патувавме, добивавме награди, се дружевме и имавме прекрасни доживувања… Но, не сум жена што ја надвладува носталгијата како еден вид тага по минатото. Секое време си има свои убавини. Само така има смисла животот да се живее. Треба да се бориме и понатаму во животот за убави нешта. Но, љубоморно ги чувам во сеќавањето некои улоги, снимен драми, филмови и компакт-дискови со снимена поезија на Матеја Матевски, на Петре Бакевски и на други поети…“

„Причината за моето отсуство од театарската сцена, особено во последните десетина години, беше и моја лична определба. Се одлучив да го придружувам и да му помагам на мојот сопруг во работата кога тој замина за амбасадор, најпрво во Бугарија во 1994, а подоцна и во Англија во 2007 година. Тоа време на оддалеченост од театарската и филмската сцена во Македонија не ги сметам за изгубени. Имав можност да видам како напредува театарската и филмската уметност во Бугарија, кај што во далечната 1967 година ги започнав студиите на нивната Академија за театар и филм во класата на Бојан Дановски и да се сретнам со една генерација уметници кои веќе имаа позиции и висока популарност. Подоцна во Англија добив можност да видам колку многу напреднал светот во театарската и во филмската уметност. Добив можност да следам многу ексклузивни уметнички настани, од концерти и изложби до театарски премиери и особено мјузикли од кои здивот ми застануваше. Го гледав совршенството во изведбите на мјузиклите како што се „Фантомот од операта“,„ Мама миа“, „Евита Перон“, ,,Мизерабл“ и многу други, кои и по 20 години на репертоарот по два пати на ден ги полнат салите со публика од целиот свет. Што се однесува до популарноста, таа е многу релативна работа, особено во мали средини. Може да ве има, а потоа да бидете заборавени. Во турбулентни времиња какви што се нашиве, добро е ако успеете да ја зачувате внатрешната рамнотежа.

А идентитетот како глумица го градев низ моите улоги. По повод 20-годишнината од Драмскиот театар, Игор Џамбазов рече дека ги обојувам моите улоги со пастелни бои. „Тоа е жена која инсистира на својата етичност, стрпливост, толерантност, посебност, но и нежност, поетичност и сочувствителност“.

Имаат ли годините, минливоста врска со Вашиот актерски ангажман

„Мислам дека тоа не е случај со мене. Човек во уметноста колку и да посакува, мора да биде свесен дека со време популарноста намалува. Тој мора да најде убавини и во другите нешта што го опкружуваат и да создаде психолошка рамнотежа, која му ја обезбедува среќата. Јас сум личност што ја сфаќа убавината на сите возрасти и секој обид да останете вечно млад ве прави по малку смешен освен ако не останувате вечно млад во душата“.

Подвижни слики…  филмот

„Со самото тоа што сум го добила името по првиот југословенски филм ’Славица‘ како да била предодредена мојата професија. Многу рано, уште кога добив улога во една телевизиска серија во Загреб, каде што дипломирав, за време на снимањето имав можност да ја запознаам лично и Ирена Колесар, која ја играше главната улога во спомнатиот филм. Кога и’ кажав дека сум го добила името по филмот во кој таа играше главна улога, таа само се насмеа и рече: „О боже!“ Зар толку години поминаа од снимањето на филмот?“ Учествував во повеќе филмови, како што се „Истрел“, „Пресуда“, „Црвениот коњ“ и други, но особено ми е драга улогата на Меглена во телевизискиот филм „Некаде мора да те чекам“, снимен според текст на Петре Андреевски, а во режија на Бранко Гапо. Но, може да издвојам и еден мој ангажман во филмот на Борјан Зафировски: „Скопје Ремикс“, чија премиера ќе биде наскоро. Снимањето на овој филм траеше една ноќ, која ќе ја паметам, бидејќи ми разбуди многу емоции. Со син ми се сретнавме како колеги. Кога заврши снимањето на изгрејсонце и кога заминував дома, му напишав една СМС-порака: ,,Се чувствувам горда на тебе и многу сум среќна“.

„Тоа значи да ги делите со него сите успеси и сите падови во политиката, да бидете сопатник и придружник, но и советник и критичар. Во бракот ја делите судбината со партнерот на своите професии. Тоа има убава, но и лоша страна. Еден од вас во определен период мора да ја жртвува својата кариера. Го прифатив тоа и се обидував да му помагам во периодите кога дипломатскиот протокол требаше да биде надополнет и со презентирање некои уметнички вредности од Македонија во земјите каде што престојувавме. Но, моето искуство од времето поминато во дипломатијата е нешто незаборавно и ненадминливо. Особено неколкуте години поминати во Лондон, каде што имав ретка можност да присуствувам на приемите организирани од страна на кралицата Елизабета во Бакингемската палата, да се возам со кралските кочии низ Лондон за време на церемонијата при предавањето на акредитивите да и’ раскажам на кралицата Елизабета дека како актерка сум играла во драмите на Шекспир, да се запознам и дружам со актуелната претседателка на Ирска, Мари Мек Елис, да видам како живее светот на богатите лордови, барони и англиски политичари, кои не’ канеа на вечери, но како Македонци. Секако, животот со политичар во земјава и вас ве „обојува“ и во услови на политичка поларизираност и вие и целото семејство сте соочени со последиците од политичките промени и ги преживувате нервозите, судирите и непријатностите. Тогаш се сеќавате на драмските ликови на Шекспир во кои тој говори за политиката, политичарите, политичките интриги, карактери и сфаќате колку добро се вајани и колку малку се сменило…“

„Добрина до наивност. Изразито гостоприемство. И човечка солидарност“.

„Силна жена значи да сте своја. Да верувате во себе. Да сте амбициозни. И да одите по својот пат. Моќта доаѓа од енергијата што ја носите во себе и од тоа колку сте подготвени да ја употребите. А јас несебично ја трошам“.

„Сакам добар виц. Добра филмска комедија. Добра политичка сатира. И, во принцип, сакам духовити и ведри луѓе кои можат да ве расположат, насмеат и да гледаат од позитивната страна на нештата“.

„Бесчувствителноста. Себичноста. Лажните пријателства. Секако, најважно ми е семејството и моите пријатели“.

„Вечна е уметноста, науката и силните луѓе.“

 

 

Марин Бабиќ

Марин Бабиќ,

marin-babic

Роден на 24 Октомври 1947 година во Белград. Во 1971 година дипломира на Театрската Академија во Софија и истата година се вработува во Драмски Театар Скопје. Од тогаш оставрува бројни и значајни улоги во бројни претстави не само во Драмскиот театар, туку и во други театри и проекти. Позначајни улоги има во претставите: „Болен Дојчин“, „Лиза, Лиза“, „Свадба“, „Учени жени“, „Собирен центар“, „Бура“, „Вообразениот болен“, „Злостори на срцето“, “најголемиот подвиг на витезот Сукало“, „Ивона кнегиња бургундска“, „Солунски патрдии“; „Рибарски караници“, „Косанчиќев венец бр. 7“, „Хаос зад кулиси“, „Викенд на мртовци“, „Ноќ спроти Водици“, „зојкиниот стан“, „Смртта на Дантон“, „Стапица“, „Сказна за времето“, „Сили во воздухот“, „Самоубиец“, „Балконот“, „Не сега драга…“, „Прости дарови“, „Амадеус“, „Дедо Мраз и Феферона“, „Заводникот од западниот свет“, „Словенскиот ковчег“, „Платонов“, „Ферхад и Ширин“, „Демонот од Дебармаало“.

balon-marin-bw

Владимир Дади Ангеловски ( 1946- 2012 )

Владимир Ангеловски,
18237
роден 1946 година. Почина Ное. 16, 2012 , е еден од поистакнатите македонски актери. На шест години, под водство на Тодорка Кондова Зафировска учествува во формирањето првата Детска радио драма во МРТВ. Во тоа време освојува три први места на Југословенскиот фестивал за детска Радио драма. Во Драмски театар за прв пат настапува во 1962 година во улогата на Оливер Твист. Официјално, како веќе афирмиран актер, станува дел од Драмскиот театар во 1966 година, каде веднаш како улога му е доделена улогата на Принцот и Просјакот во истоимената претстава. Од 1967 година се вработува во ДТС и учествува во сите проекти на театарот. Како поважни проекти од тој период се издвојуваат улогите во позната трилогија „Чук, чук Стојанче“, „Баш Челик“ и „Шекспир во приказни“, сите три во режија на Коле Ангеловски. Со претставата „Шекспир во приказни“ учествува на фестивалот „Мали сцени“ – Сарајево, и Дубровачки летни игри.


screenshot_11-12

Поважни театарски улоги:

Комедии:

Итар Пејо – Солунски патрдии, р. Коле Ангеловски, ДТС, 1979 год.
Климе – Викенд на мртовци, р. Коле Ангеловски, ДТС
Тофоло – Рибарски караници, р. Тодорка Кондова, ДТС, 1979 год.
Бербер – Собирен центар, р. Коле Ангеловски, ДТС
Досе – Бегалка, р. Тодорка Кондова, ДТС
Гроф Николај – Ладало, р. Коле Ангеловски, ДТС, 2005 год.
Мајсторот Шајче – Сон на летната ноќ, р. Коле Ангеловски, ДТС 2008 год.
Виќа – Сомнително лице, р. Коле Ангеловски, ДТС
Вкунот – Бамии, р. Димитар Станковски, ДТС
Кловнот – Мала школа за стари кловнови, р. Коле Ангеловски, ДСТ
Постариот кловн – Кловнови, р. Коле Ангеловски, ДСТ
Учителот по пеење – Свадбата на Фигаро, р. Коле Ангеловски, ДТС
Собарот – Што виде собарот, р. Тодорка Кондова, ДТС
Оскар – Оскар, р. Димитри Османли, ДТС
Полнета птица, р. Димитри Османли, ДТС
Ламбро – Косанчиќев венец бр. 7, р. Димитар Станковски, ДТС
Полскиот и рускиот клар – Крал Иби, р. Димитар Станковски, ДТС
Актерот – Хаос зад кулиси, р. Димитар Османли, ДТС
Сер Андрејчук – Ноќ спроти Водици, р. Димитар Станковски, ДТС
Чевларот – Стапица, р. Горкијевиќ, ДТС
Човекот кој молчи – Сказна за времето, р. Кристијан Ристевски, ДТС
Поштарот – Шуаби ап, р. Димитар Станковски, ДТС
Вообразениот болен,
р. Љубиша Георгиевски
Третиот брат – Маратонците го трчаат почесниот круг, р. Коле Ангеловски, ДТС
Господинот Витерспурн – Арсеник и стара тантела, р. Љубиша Георгиевски, ДТС
Газдата – Кумови, р. Коле Ангеловски, ДТС
Бизнисмен – Ни ќар ни зијан, р. Димитар Станковски, ДТС
Шпанец – Дона Хуана, р. Коле Ангеловски, ДТС
Раскажувачот – Хамлет од Долногаштани, р. Мето Јовановски, ДТС
Цинцо – Цинцо и Маринко, р. Димитар Станковски
Љубовникот – Танцот на трендафилите, р. Бојан Дановски, ДТС

67353_b_veter-niz-topolite-7_1

Драми:
Постариот брат – Дунек, р. Синиша Ефтимов, ДТС
Магнус Готхалк – Мефисто, р. Коле Ангеловски, ДТС
Ескуријал и слепци, р. Васил Ќортошев, ДТС
Гркот – Лет во место, р. Љупчо Георгиевски, ДТС
Таткото – Платонов, р. Димитар Станковски, ДТС
Морнарот – Бура, р. Коле Ангеловски, ДТС
Синот на кралот – Магбет, р. Гарет Морган, ДТС
Владимир – Ветер низ тополите, р. Коле Ангеловски, ДТС
Цар Самоил, р. Љубиша Георгиевски, ДТС
Второто прасе – Медеја, р. Вито Тауфер, ДТС
Калигула, ДТС
Повеќе улоги – Ова не е американски филм, р. Сашо Миленковски, ДТС
Стариот – Заводникот од западниот свет, р. Коле Ангеловски, ДТС
Пантеглез, р. Владимир Милчин, ДТС
Лузитанско плашило, р. Владимир Милчин, ДТС
Сојуз на лажните светци, р. Тодорка Кондова, ДТС
Зборот дупка не прави, р. Жарко Петан, ДТС

Детски претстави:
Плашилото, Волшебникот од Оз, р. Димитар Христов, ДТС
Коновал, John People Fox, р. Саво Комненовиќ, ДТС
Гусарот, John People Fox, р. Коле Ангеловски, ДТС
Чудовиштата во нашиот град, р. Коле Ангеловски, Театар за деца и младинци
Ловецот – Црвенкапа, р. Димитар Христов, Театар за деца и младинци
Бојан – Чук, чук Стојанче, р. Коле Ангеловски, Театар за деца и младинци
Зајакот и селанецот – Шеќерна приказна, р. Коле Анегеловски, МОБ
Оливер Твист – Оливер Твист, р. Димитрије Османли
Просјакот – Принцот и просјакот, р. Ѕвездана Ладика
Hodel the Bodel – Две ведра вода, р. Кирил Ќортошев
Мачорот – Мачорот во чизми, р. Кирил Ќортошев
Шивачот – Храбриот шивач, р. Кирил Ќортошев
Принцот – Пепелашка по име Луција, р. Душко Наумоски

ТВ и филмски улоги:
Кукен совет (2008) ТВ серија
Пусто турско (2006) (ТВ серија)
Хихирику – 25 години (2004) (ТВ серија)
Битолски лакрдии, ТВ серија (5 епизоди, 2003)
Лото, лото, (2003) ТВ серија
Агенција осамени срца (2001) ТВ серија
Македонски народни приказни 2, ТВ серија (7 епизоди, 1995-2000)
– Лебарчето што зборувало со тревите (2000)
– Трговецот и слугата (2000)
– Две жени води, без гаќи оди (1995)
– Ферман за тепање (1995)
– Кој си дава, себе си дава (1995)
Хихирику, ТВ серија, 20 години (1999) (ТВ)
Каца (1999) (ТВ) …. Полицаец 2
Македонски народни приказни, ТВ серија, (19 епизоди, 1989-1992)
Викенд на мртовци, (1990) ТВ серија …. Климе Глубчев
Викенд на мртовци (1988) Филм, …. Климе Глупцев
Претежно ведро, ТВ Серија, 6 епизоди, 1987
Театарче Лево ќоше (1987) ТВ серија
Трст виа Скопје – Попот, ТВ серија, МРТВ, 1987)
Училиште за кловнови, (1987) ТВ серија, МРТВ
Солунски патрдии – Цветан (3 епизоди, 1986)
Хихирику – 5 години (1984) (ТВ)
Итар Пејо – Итар Пејо (6 епизоди, 1977) МРТВ
Волшебниот воз (1969) ТВ мини-серија, МРТВ
Да видам, да видам што да бидам (1967) ТВ мини-серија …. Дади
Мементо, ТВ Филм, р. Димитар Османли, МРТВ 1965 год.
Дади – Чавката Славка, р. Димитар Христов, (ТВ серија), МРТВ – 50 епизоди
Детективи, р. Димитар Христов, (ТВ серија), МРТВ – 18 епизоди
Владимир – Македонија може – (ТВ серија) МРТВ, р. Коле Ангеловски 12 епизоди
Дада – Балкан Бенд (ТВ серија), СИТЕЛ, р. Коле Ангеловски
Зајакот и селанецот – Шеќерна приказна, ТВ Серија, МРТВ, 6 епизоди

solunski-patrdi

Награди и признанија:
2000, Награда „Климент Охридски“ општествено признание за особено значајни остварувања во културата и уметноста од интерес на Република Македонија, за улогата на постариот брат во претставата „Дунек“
1999 – Награда „Ристо Шишков“за улогата на постариот брат во претставата „Дунек“
Награда на градот Скопје „13 Ноември“ за трилогијата „Чук, чук Стојанче“, „Баш Челик“ и „Шекспир во приказни“
1982 – Награда на македонската естрада – „Актер на годината“
Три први награди за улоги во детска радио драма
Единствен учесник на сите 15 години на манифестацијата „Глумците пеат“ Долгогодишен водител на најслушаната емисија на Македонското радио „Хихирику“

Ванчо Иван Петрушевски / 1951 – 2018 /

Ванчо Иван Петрушевски,

Роден во Скопје, 1951 почина 25.08.2018 година Скопје.

Веднаш по завршувањето на Високата музичка школа – Отсек за актерски кадри во Скопје, во 1975 година се вработува во Драмски театар – Скопје, каде неговиот раскошен талент го истакнува веќе во првата претстава „Ослободување на Скопје“ од Д. Јовановиќ. Остварувајќи улога скоро без текст, тој покажува дека е актер со голема внатрешна сила и енергија, дека знае да навлегува во драмските ликови мошне простудирано и стилски изнијансирано. Особено инетерсни и целосни карактери Петрушевски остварува во комедии и проекти наменети за деца. Учествува во голем број радио-драмсики проекти, телевизиски драми, серии и друго.

Поважни театарски улоги:

Јаков – Дупло дно од Г. Стефановски
Јове Лапало – Пангуриј од Р. Богдановски
А. Жуниќ – Сомнително лице од Б. Нушиќ
М. Траси – Џингис Кан и Мики Трас од В. Парун
Повеќе ликови – Чудото на Св. Ѓорѓија од Р. Богдановски
Јанко – Собирен центар од Д. Ковачевиќ
Ристо Чија си? од С. Насев
Миле – Грев или шприцер од С. Насев
Лаки – Маратонските го трчаат почесниот круг од Д. Ковачевиќ
Аце – Сега му е мајката од Г. Стефановски
Питер – Зоолошка приказна од Олби
Соте – Солунски патрдии од Коле Ангеловски

Други претстави: Полнета птица, Ловечка сказна, Коприварник, Ноќ спроти Водици, Женски оркестар, Харем, Вујко Вања, Словенски ковчег, Платонов, Земјомерот, Тетовирани души, Сон на летната ноќ, Марисол, Халмет од Долно Гаштани и други.

ТВ и филм:

Досије К од В. Петрушевски, р. Ванчо Петрушевски, ТВ, 2007
Битолски лакрдии, ТВ серија, 2002
Ристе – Погрешно време, ТВ серија, 2000
Македонски народни приказни, ТВ серија, 1989 – 2000
Каца, р. Драган Вељановски, ТВ филм, 1999
Хихирику, Радио и ТВ хумористична серија
Салон Хармони, р. Тихомир Бачовски, ТВ серија, 1998
Матеј – Ангели на отпад, р. Димитрие Османли, 1995
Грев или шприцер, р. Миле Грозданов, ТВ филм, 1993
Време живот, р. Иван Митевски, филм, 1992
Тетовирање, р. Столе Попов, 1991
Елелига Пепелига, р. Ѓорѓи Стојановски, 1991
Поштар, р. Богдан Поп Ѓорчев, 1991
Опстанок, р. Миле Гроздановски, 1990
Memo, main Vater, 1988
Среќна нова `49, р. Столе Попов, 1986
Трето доба, ТВ серија, 1986
Ангелариј – Климент Охридски, ТВ филм, 1986
Сотка – Солунски патрдии, р. Коле Ангеловски, ТВ серија, 1985

Диво месо од Г. Стефановски, ТВ филм, 1984
Виновник, р. Зоран Младеновиќ, Филм, 1983
Илинден, р. Димитрие Османли, ТВ серија, 1983
Пресуда, р. Трајче Попов, 1977

Награди:

Награда „Димче Трајковски“ за епизодна улога на Тетарските игри „Војдан Чернодрински“ – Прилеп за ликот на Јаков во претставата „Дупло дно“ од Г. Стефановски
Најпопуларно ТВ лице според веснокот „Вечер“ за 1987 година
Награда за најдобро актерско остварување на филмот и телевизијата според анкета на ревијата „Екран“
Награда за најдобро актерско остварување на Театарските игри „Војдан Чернодрински“ – Прилеп за улогата на Јанко во „Собирен центар“ од Д. Ковачевиќ

2016 – Награда 23 Октомври за животно дело

 

ВАНЧО ПЕТРУШЕВСКИ ПОКРАЈ АКТЕРСТВОТО УСПЕШНО ЈА КРЕИРА И СВОЈАТА ВТОРА ПАСИЈА – СЛИКАРСТВОТО

Орешани е рајот во кој најдобро се снаоѓам

Тука, во тишината и убавината на руралното Орешани, во една работна атмосфера Ванчо го придодава и го доработува она што, како дополнителна уметничка пасија го познава и го работи – сликарството…

“Морам да признаам дека овде многу релаксирано и спокојно работам, иако кога имам добар мотив и инспирација, ништо не ми пречи. Знам да станам и среде дружба, на штафелајот, кој е на неколку метри од мене, да повлечам три-четири потези со четката и повторно да седнам и да се дружам

Во природно зелениот предел на Орешани, блиску, а сепак далеку до урбаното јадро на метрополата ни Скопје, лоцирано помеѓу реката Вардар и пругата, која поминува преку Орешани за да стигне до Зелениково и понатаму, се наоѓа викендичката или, како што самиот ќе рече, “рајот во кој најдобро се снаоѓа”, на актерот Ванчо Петрушевски. Тука, во тишината и убавината на руралното Орешани во една работна атмосфера Ванчо го придодава и го доработува она што, како дополнителна уметничка пасија го познава и го работи – сликарството… “Морам да признаам дека овде многу релаксирано и спокојно работам, иако кога имам добар мотив и инспирација ништо не ми пречи. Знам да станам и среде дружба, на штафелајот, кој е на неколку метри од мене, да повлечам три-четири потези со четката и повторно да седнам и да се дружам. Кога има добра инспирација, ни тишината ни времето не играат улога, ќе рече Ванчо за инспиративниот дел од работата на платното. Интересно е што токму овде во најголемиот дел од времето и просторот се лоцирани и сработени 40-тината акварели што Петрушевски ги подготвува за догледна изложба.
– Врамувањето и останатата подготовка се финансиската причина која излезе многу потешка пречка од самата идеја и реализација на сликите. Тоа би значело дека финансискиот момент на врамувањето на готовите слики е (за да се врами една слика се потребни две до три илјади денари) пресуден што се уште ниту датумот ниту местото за изложба не се апсолвирани. Но, во секој случај ќе биде наскоро, ќе рече за идејата за претстојната изложба актерот – уметник.

Кога пристигнавме во неговото уметничко (и не само такво катче) покрај речиси секогаш ведриот Ванчо Петрушевски не дочека и позитивната енергија на неговата сопруга Лидија, која бездруго остави впечаток на една тивка, спокојна, но сепак присутна и неопходна поддршка за уметникот и сопругот Ванчо Петрушевски. Додека ние муабетевме и ги разгледувавме делата на Ванчо, таа само одвреме-навреме ќе нафрлеше по нешто, секако, притоа ненаметливо презентирајќи ја својата гостољубивост, така бевме пречекани со кафе, овошје и, секако, и секогаш домаќинската чашка жолта ракија.

Се на се дружењето со Ванчо и Лидија Петрушевски беше непосредно и многу позитивно искуство за актерот кој има и друга дарба, подарена од бога – ракувањето и умеењето со четкичката, но и моделирањето, обликувањето на дрвените предмети во уметнички експонати, што значи дека и вајарството не му е непознато на Ванчо Петрушевски.

Борче ГРОЗДАНОВ

Петар Темелковски

Петар Темелковски, роден 1946 год. во Богомила. 1972 година дипломира на Националната академија за театарска и филмска уметност во Софија, Бугарија, и веднаш се вработува како актер воМакедонскиот национален театар. 1975 година се вработува во Драмскиот театар Скопје како Првенец на театарот и од тогаш остварува повеќе од 70 главни и централни улоги во театрите во Скопје, Софија, Куманово, Прилеп, Велес, Струмица… на филм и ТВ. 2007 година е назначен за Уметнички директор на Театарскиот фестивал „Војдан Чернодрински“ во Прилеп. Од 2007 е и Редовен професор на ЕСРА (Ecole Superieure de Realisation Audiovisuelle), Скопје, Македонија.

petar-temelkovski

Поважни театарски улоги:

Горчин – Пелиново, од Жарко Команин, режија Љубиша Георгиевски, МНТ
Андреа Сарти – Животот на Галилеј, од Бертолд Брехт, режија Бранко Ставрев, МНТ
Војводата Дамјан – Суд, od Коле Чашуле, режиј Љубиша Георгиевски, МНТ
Крсте Шепни Постела – Време на пеење, од Петре М. Андреевски, режија Димитар Станковски, МНТ
Беранже – Носорог, од Ежен Јонеско, режија Љубиша Георгиевски, МНТ
Трајан Поп Стефанов – Мацедонише цуштенде, од Јордан Плевнеш, режија Љубиша Георгиевски, МНТ
Тригорин – Галеб, од Антон П. Чехов, режија Бранко Ставрев, МНТ
Бакингам – Ричард III, од Шекспир, режија Рахим Бурхан, МНТ
Михаил Назаров – Последните, од Максим Горки, режија Илија Милчин. МНТ
Даниел Оконел – Подзатворена врата, во сопствена драматизација и режија, по романот во стихови „Град“ од Љубчо Георгиевски, МНТ
Цар Едип – Цар Едип, од Софокле, режија Миле Корун, ДТС
Луков – Црнила, од Коле Чашуле, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Херман Клаус – Диво Месо, од Горан Стефановски, режија Слободан Унковски, ДТС
Дох Жуан – Дон Жуан, од Молиер, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Макс Брод – Стапица, од Тадеуш Рожевич, режија Богдан Хусаковски, ДТС
Исидор Солунски – Еригон, од Јордан Плевнеш, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Џемс Тајрон – Долго патување во ноќта, од Јуџин О Нил, режија Патриша Хамерстронг, ДТС
Најде Екимот – Јане Задрогаз, од Горан Стефановски, режија Слободан Унковски, ДТС
Сер – Гардеробер, од Роналд Харвуд, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Ѕвездак – Преспанскиот круг со црвена боја, од Миле Неделковски, режија Владимир Милчин, ДТС
Локид – Питачка опера, од Вацлав Хавел, режија Горан Тренчовски, ДТС
Поцо – Чекајќи го Годо, од Семјуел Бекет, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Одисеј – Филоктет, режија Љубиша Георгиевски, ДТС
Хам – Крајот на играта, од Семјуел Бекет, режија Горан Тренчовски, ДТС
Антоан – Виктор или деца на власта, од Роже Вилар, режија Жарко Петан, ДТС
Максим Бродски – R, од Јордан Плевнеш, режија Љубиша Георгиевски, МНТ
Аристарх – Самоубиец, од Гогољ, режија Бранко Ставрев, ДТС
Филип Втори – Филип Втори Македонски, сопствен авторски проект, ДТС

463a15f7f6fabb4bb8e43809b28e6566

Филмски улоги:

Дуко – Најдолгиот пат, од Петре М. Андреевски, режија Бранко Гапо
Синот на крчмарот – Време води, од Јован Стрезовски, режија Бранко Гапо
Архимандритот Андреа – Последната Македонска сага, од Симон Дракул, режија Бранко Гапо
Братот Петар – Збогум на 20 век, од Александар Поповски и Дарко Митревски

Награди:

1987год. Стеријна награда најдобро остварување на Стеријното позорје во Нови Сад за улогата на Максим Бродски во претставата „Р“ од Јордан Плевнеш во режија на Љубиша Георгиевски.
1988год. Златен ловор венец на МЕС во Сараево за најдобро остварување за улогата на Макс Брод во претставата „Стапица“ од Тадеуш Рожевич.
1990 год. Награда за најдобро остварување на Државниот театарски фестивал Војдан Чернодрински во Прилеп за улогата Мустакот во „Црна“ од Љубиша Георгиевски и Богомил Ѓузел.
2000 год. Награда за најдобро остварување на Државниот театарски фестивал Војдан Чернодрински во Прилеп за улогата Одисеј во „Филоктет“ од Љубиша Георгиевски
2001 год. Единствената награда за најдобро остварување во цела Македонија на Камерниот театарски фестивал Ристо Шишков во Струмица. за улогата на Одисеј во “Филоктет“.
1976 год. Награда за деби на Филмскиот фестивал во Пула за улогата на Дуко во филмот„Најдолгиот пат“ од Петре М. Андреевски
13 Ноемвриска награда на Градот Скопје за улогата на Исидор Солунски во претставата „Еригон“од Јордан Плевнеш

petar-temelkovski-9-custom

НЕПОСРЕДНО СО ПЕТАР ТЕМЕЛКОВСКИ, АКТЕР, ДОБИТНИК НА НАГРАДАТА 11 ОКТОМВРИ

Зар Филип на Херонеја се тепал против своите?!

“Ако сакате да стасате до Македонија, тргнете по Сонцето; Ако сакате да ја видите Македонија, ставете го Сонцето во двете очи; Ако ја сакате Македонија од дното на сопствената душа, никогаш не испуштајте го Сонцето од око; Проврете го сонцето низ иглени уши и со него закрпете ги распарчените дела…”, им порачува преку своето перо и игра на идните генерации актерот, уметник и човек Петар Темелковски

“Уште од големите професори кои ги имав на Академијата научив дека сцената е Храм, публиката е светост и дека само почитувајќи ги храмот и светоста, можеме да успееме во обидот да ја видиме светлината. А тоа се постигнува само преку тотална посветеност на професијата. Се разбира, потребни се многу одрекувања и саможртви, пред се, во хедонистичка смисла… Но, убава е трансформацијата од осаменост, на која речиси и да се привикнуваме додека сме млади, за подоцна како што е многу природно и од Бога дадено, да формираме семејство… Двете работи за мене се свети. И јас, употребувајќи ја сета моја рационална и емоционална енергија, успевам во животот да ги спојам овие две навидум неспоиви работи – професионалното и приватното”, ја започнува својата сторија или поточно животопис актерот, уметникот, Петар Темелковски, добитник на наградата “11 Октомври” за 2011 година.

За тој долгорочен, макотрпен, но, пред се, убав пат Петар продолжува да раскажува: “Секој уметник кога подготвува едно дело се соочува со низа од пречки и одрекувања, вклучително и емоционалната нестабилност, односно нервозата, но откако ќе се направи тоа што треба, особено ако е тоа успешно, сите попатни проблеми исчезнуваат… и на крајот се присетуваме на една стара, но позната и убава фраза: “Сето тоа се само слатки маки…””.

Резимирајќи го тоа што и колку ова признание го чини, Петар Темелковски ќе подвлече: “Ова високо признание ме чинеше многу работа, посветеност и упорност. Ми е драго што моментот на верифицирање на сиот мој професионален труд и оваа највисока државна награда доаѓаат во моментот на одбележување на 70-годишнината од октомвриското востание и двете децении самостојна и независна Македонија. Во оваа награда се сплотени сите копнежи за слобода, убав живот, со посебен пиетет кон оние што ги дадоа своите животи за да можам и јас и сите ние слободно да твориме, а по некој од нас да биде и награден… Јас често знам да потенцирам дека сета крв дадена досега за слободата на Македонија е најголемата трансфузија што може да ги даде една држава. Затоа посебна почит кон сите знајни и незнајни јунаци, но и до преживеаните, без кои, нормално, не можевме да ја доизградиме државата.”.

Анализирајќи го актуелниот миг и “популарноста” на поимот антиквизација, Темелковски коментира: “Штета што толку убав и комплексен збор кога се употребува во простосмртен политички миг станува одбивен и тоа не по наша вина, бидејќи токму антиквизацијата ги одбележува нашите древни, антички, старозаветни библиски корени кои цел свет ги почитува. Навистина е среќа што само еден мал дел не ги смета за свои, ами ги подарува другому како непристоен подарок… Како потврда на тоа има и историски верифицирани факти – Филип Втори во битката кај Херонеја ги поразил Атињаните, алијас Грците. Зар во таа битка во која победил Филип се тепал против својот народ?! Џорџ Елис во својот научен труд “Филип Втори и македонскиот империјализам” стави до знаење дека на 4 век п.н.е. му е потребно македонско гледиште што конечно се радувам дека е прифатено. Се надевам дека Александар од плоштадот Македонија ќе не довразуми и сите заедно ќе ги почитуваме нашите корени за да можеме да уживаме во придобивките преку кои само со добар и хармоничен живот со сите наши соседи ќе одиме напред.”.

Следејќи го ваквиот став, го запрашавме Темелкоски колку може уметникот да остане имун или пак треба да е замешан во политиката. Петар на ова со подготвен одговор: “Уметникот и политиката не одат заедно. Во зависност од ова значи, Тој не смее да се инволвира во политиката, особено ако не е кадарен за тоа. Во зборовите актер, инженер, доктор, свештеник… лежи професија, а во зборот политичар лежи функција. Но, доколку уметникот може и смета дека треба да даде нешто за просперитет на државата, во даден момент и тоа како би требало сите свои професионални, етички и естетски ресурси да ги посвети на светската културна придобивка, се разбира, промовирајќи ја пред се својата култура и земја.”

Петар Темелковски не информираше и дека во моментот, по Филип Втори, го подготвува и “Јустинијан”, чија премиера се очекува на 11 мај в година, на денот на раѓањето на основоположникот на правото. “Зар не е прекрасно да работиш нешто за човек кој подарил праведност на историјата и светот, а притоа да се работи за наш човек”, додава Темелковски. И за крај тој остава еден аманет до сите сегашни и идни генерации: “Ако сакате да стасате до Македонија, тргнете по Сонцето; Ако сакате да ја видите Македонија, ставете го Сонцето во двете очи; Ако ја сакате Македонија од дното на сопствената душа, никогаш не испуштајте го Сонцето од око; Проврете го Сонцето низ иглени уши и со него закрпете ги распарчените дела…”.

Борче ГРОЗДАНОВ