Петре Прличко 1907 – 1995 година

 

 

 

На ден, 13 март 1907 година во Велес е роден Петре Прличко, доајен и еден од втемелувачите на македонската театарска уметност, актер и режисер…

petre_4

Петре Прличко (Велес, 13 март 1907Скопје, 16 ноември 1995) — истакнат македонски глумец во повеќе филмови, театарски претстави и телевизиски екранизации. Сам по себе претставува вистинска легенда и завзема голем удел во македонското глумиште во XX век.

И покрај тоа што бил запишан во гимназија, Петре Прличко не останал долго време таму. Во 1923 година ја напушта гимназијата и се приклучува кон патувачката група на Михајло Лазиќ. Откако прошетал низ неколку театарски дружини, во 1931 година, охрабрен од начинот на кој го примила публиката, тој основа свој сопствен театар „Боем“.

ed407f2a6561b94c9877f7f83706b1de

Од 1939 г. членувал во Народниот театар во Скопје, па од 1944 г. во партизанскиот театар „Кочо Рацин“ кој подоцна прераснува во Македонскиот народен театар. Токму тука неговиот талент блеснува во полн сјај и тој станува најзначајната личност на македонската сцена во тоа време. Во меѓувреме го испробува својот талент и како театарски режисер.

Со филмот „Фросина“ (1952) тој го доживува своето филмско деби. Со своите импресивни комични трансформации и изведби на улоги на „човек од народот“ го истакнува својот посебен уметнички сензибилитет, на ниво на кое може да му завидат многу други наши актери.

petre_5

Добитник е на многу награди и признанија, меѓу кои наградите: АВНОЈ, „11 Октомври“, „Бранко Гавела“, Орден за заслуга (доделен од Георги Димитров) и други.

Во една прилика Петре Прличко изјави дека сепак ако мора да избере една улога како најдрага тоа секако ќе биде „Манданата“ т.е. неговиот лик во филмот „Мис Стон“, за која ја доби и наградата „Златна арена“.

misston

Од неодамна востановена е награда за животно дело „Петре Прличко“ која се доделува на актер од средната генерација и таа се состои од плакета со ликот на Петре Прличко и соодветна парична награда.

Во 2004 година Јелена Лужина објавила монографија за Петре Прличко, во издание на „Магор“.

petreprlicko

Награди

  • 1959 Пула — „Златна арена“ за главна машка улога во филмот „Мис Стон“
  • 1991 Ниш — награда „Славица“ за животно дело.

32285

Филмографија

Година Филм Улога Белешка
1949 Мајка Катина Ловет
1952 Фросина Кузман (главна улога)
1955 Волчја ноќ Паун(главна улога)
1958 Мис Стон Мандана
1959 Виза на злото Кузман (главна улога)
1960 Капетанот Леши Сок (споредна улога)
1961 Мирно лето Стрико Тале(главна улога)
1961 Парче плаво небо Дедо Филип
1961 Солунските атентатори Никола Попов(главна улога)
1961 Твојот роденден Домарот(главна улога)
1962 Пресметка
1964 Народен пратеник Јеврем Прокиќ
1964 Марш на Дрину Трајко
1965 Не се враќај по истиот пат Кирил
1965 Денови на искушение Фезлиев (главна улога)
1966 До победата и по неа
1967 Каде по дождот  ?(споредна улога)
1967 Македонска крвава свадба Мојсо(главна улога)
1967 Мементо Коле(главна улога)
1968 Планината на гневот Моне(главна улога)
1968 Братот на доктор Хомер Лекарот
1969 Републиката во пламен Дојчин(главна улога)
1971 Жед Дедото(споредна улога)
1971 Македонски дел од пеколот Лоце(главна улога)
1974 Капетанот Микула Мали Дида
1974 Ужичка Република Пекарот
1978 Златни години Берберот
1978 Курирот на Гоце
1980 Време, води Ламбе Футак(главна улога)
1982 Илинден
1987 Ѕвездите на 42-та Дедото
1988 Тврдокорни
1990 До, ре, ми
1993 Бог да ги убие шпионите
1999 Време, живот

hqdefault-3

Прличко припадник на првата генерација современи македонски театарски и филмски дејци. Сиот богат творечки живот го вгради во драмското творештво.

До крајот на животот живееше од и со македонското театарско, филмско, радиодрамско и телевизиско творештво, оставајќи зад себе многубројни главни улоги.

pp

Умре во Скопје, на 16 ноември 1995 година.

100 ГОДИНИ ОД РАЃАЊЕТО НА ПЕТРЕ ПРЛИЧКО


Одбележувањето на 100 години од раѓањето на Петре Прличко, легендата на македонскиот театар, започнува денес во Велес, родниот град на актерот. По повод 100 годишнината од раѓањето, 2007 во Македонија е прогласена за Година на актерот Петре Прличко.

По овој повод, во Паркот на културата во центарот на Велес, непосредно до локацијата на која ќе се гради новиот објект на Народниот театар, ќе биде откриена спомен биста на овој корифеј на македонското и балканското глумиште.

Бистата е дело на академик Томе Серафимовски, а по нејзиното откривање е закажана и свеченост посветена на Петре Прличко во Општината на град Велес, на која ќе говорат градоначалникот Аце Коцевски, театарологот др Јелена Лужина и Илинденка Петрушевска, филмски критичар.

Годинава со повеќе манифестации ќе се одбележува еден век од раѓањето на Петре Прличко. Во рамките на тоа во петок во Македонскиот народен театар ќе се одржи премиерата на „Сомнително лице“ од Нушиќ, во која Петре Прличко ја одигра својата најистакната улога – Јеротије Пантиќ.

На 13 март се навршуваат 100 години од раѓањето на легендата на македонското глумиште Петре Прличко (13 март 1907 Велес-16 ноември 1995 Скопје).

По повод 100 годишнината од раѓањето 2007. во Македонија е прогласена за Година на актерот Петре Прличко. Во фоајето на Македонскиот народен театар во Скопје, во кој Прличко помина најголем дел од својот творечки ангажман, на 17 март исто ќе биде откриена биста на Прличко. И таа е дело и донација на академик Томе Серафимовски.

Истиот ден е закажана премиерата на Нушиќевото „Сомнително лице“ во режија на Синиша Ефтимов. Ликот на Јеротие Пантиќ во оваа претстава Прличко го играше полни 43 години. Тоа е една од неговите незаборавни креации со кои влезе во легендата.

Петре Прличко, последниот балкански скомрах, го напушти родниот Велес на 15/16 годишна возраст и тргна во својата театарска авантура – долга речиси 67 години континуиран актерски стаж: најнапред како патувачки актер, па актер и сопствениот на Патувачкиот театар „Боем“, а од 1945 година е член (едно време и директор) на Македонскиот народен театар; режираше и играше во разни трупи и професионални театри во Македонија и на сцените на некогашна Југославија.

Со својата голема професионална и лична кондиција и непресушен „елан витал“, како комбинација на ентузијазам, хедонизам и талент, боемот, фантаст и идеалист Прличко, оствари незаборавни остварувања во театарот, на филмот, телевизијата, радиото…

Прличко одигра педесетина ролји во патувачките театри; петнаесеттина (можеби и дваесет) на професионалната скопска сцена помеѓу 1940 и 1944; речиси осумдесет на сцената на МНТ; триесеттина филмски ликови меѓу кои е и легендарниот Мандана во филмот „Мис Стон“; приближно дваесеттина ликови во телевизиски драмски емисии и играни серии за возрасни и деца; автор е на драмски текстови, драматизации и адаптации, работеше и како режисер…

Со оние од неговиот патувачки период или агитпроповските во и по Втората светска војна, бројот на одиграните ликови на Прличко се заокружува на околу 250 кои се репризирани во приближно 8.000 поединечни претстави. Добитник е на најразлични награди и признанија.

Низ неповторливиот професионален животен пат, остварувајќи една од најимпресивните кариери и во историјата на македонскиот и европскиот театар, Петре Прличко беше и останува добриот дух на македонскиот театар и култура чие грандиозно актерско/театарско наследство театролошката наука денес го вреднува како културно богатство од највисок ранг.

ПРЛИЧКО ВО БЕЗВРЕМЕТО

„Да си ми живо и здраво детуле…“ Не верувам дека има некој што не се сеќава на почетокот од милозвучниот благослов на Манданата од Мис Стон, со кој во свет пркнува ново чедо, поттикнато и поздравено од песната на славејот, која тече од устата на стариот комита… Токму овој момент го чини незаборавен овој легендарен лик кој го (пре)создава единствениот, најголемиот – Петре Прличко! Тој го сака и негува актерот во себе во театарот, филмот, операта, на медиумите, создавајќи од својот живот метафизика, заради која уметноста е уметност, актерот – уметникот е создаден да твори, да премине преку времето, да остане во безвреме… Тоа маркантниот чичко Перица го достигна. А, започна како штотуку пркнато детуле – момчак. На 16 години го напушта родниот Којник во Велес и од неговиот макадам, преку театарот на Михајло Лазиќ, тргнува во светот на смеата и солзите, песната и плачот. Научил се, од корен – играл по улиците, дворовите, кафеаните, импровизираните сцени, неретко и гнилите штици… Најнапред во Србија…Но, токму тие и такви штици и буквално живот му значеле. Враќајќи се дома, македонската врвица ја започнува со Аркадиј во „Платон Кречет“, првата пиеса одиграна на македонски јазик, со што свесно се вградува во темелите на македонкиот театар… Оттогаш па се до 1991 година, тој игра, оставајќи на сцената и надвор од неа ѕвездена трага… Никој не ќе го заборави ниту легендарниот Јеротие Пантиќ, кој опстојува полни 43 години (262 изведби). Тука е и Арсо во „Чорбаџи Теодос“ (346), Митке во „Коштана“ (203)… И навистина многу други.

Зад себе остава 55 професионални режисерски ракописи, една оперска режија – „Гоце“ (1954 – МНТ), шест куси драмолетки – едночинки, 11 драматизации, 17 режии на куклени претстави… Триесет и два филмски лика… Бројки! Но, бројки кои говорат за еден постамент во театарот, за еден столб кој, и да сакаш, не можеш да го одминеш, токму поради тоа што последната премиера ја доживува на 82 години – го игра Убав во претставата „На сечило“ (текст Бранко Варошлија, режија Душан Наумовски на сцената на „Јордан Хаџиконстантинов – Џинот“ во Велес). Интересно заокружен, креативен пат, зар не?!

Наградите се бројни добиени низ целата територија на некогашна СФРЈ – филмски, театарски, животни… Во 1977 година е најполуларно ТВ лице на „Вечер“… Не само печатот и колегите, ами и оние поради кои Петре Прличко создаваше – гледачите, го имаа за свој, преку сцената, платното, ТВ екраните, „во живо“…

И токму затоа, по еден век од неговото раѓање, деновиве, весниците (медиумите) се полни со неговиот „лик и дело“. МНТ му се оддолжува со биста и ново „Сомнително лице“, а Јеротие го игра неговиот наследник… Но, дали е тоа доволно, дали е се направено, дали е се речено… Останува да се помислиме, оти: зборот е збор, мислата – мисла, сеќавањето – сеќавање, а легендата е легенда. Прличко е токму тоа.

Игор за Петре…
Има еден факт за дедо ми кој не верувам дека некој од помладите, па и многу возрасни не го знаат: во 1939 година во Српското народно позориште во Скопје, Петре Прличко бил примен во редовен работен однос токму од Бранислав Нушиќ, тогашен директор на овој театар.
Што се однесува до тоа како дедо ми го одигра Јеротие можам да кажам дека тој беше „марсовец“ во однос на тоа како го правеше сето тоа…

СИНОТ НА ТАЛИЈА

Актерот Петре Прличко уште еднаш (по којзнае кој пат), завчеравечер во МНТ, таму каде што беше ги започнал чекорите по македонската театарска голгота, се потврди како безвремен. Повод беше откривањето на бистата поставена во центарот на фоајето на МНТ, пред која се поклонија многумина од театарската и уметничката фела.

„Имавме театар – Петре. Сите оние што имаат ваков театар (ова не е лапсус лингва) немаат потреба да стравуваат за неговата иднината. Тој не беше актер, режисер, драматург… Тој беше се што значи театар“, рече спикерот на Парламентот и режисер Љубиша Георгиевски, за својот колега и пријател, Петре Прличко, на момент пред да го овековечи и открие споменот на големиот чичко Перица.

Во едно, не така далечно, писание од 1965 година, Славко Јаневски, овој уметник, скомрах, актер и се што е театарот, ќе го овековечи како „посинок на божицата Талија… опашеста ѕвезда која патува, не гледа, свети, жарува, но е далеку од пеколот…“ Авторот на скулптурата, академик Томе Серафимовски само го „исправи“ Јаневски, потврдувајќи го Прличко како син на Талија.

Писанието актерски живо го пренесе Сенко Велинов, по што не покани на премиерата, во која во „центарот“ се најде актерскиот потомок на Прличко – Игор Џамбазов. Тој и неговите „сожители“ на сцената добија громогласни аплаузи на отворена сцена, на поклонот по премиерата на „Сомнително лице“ и не наполнија со позитивна енергија. Верувам дека овие аплаузи ги виде и почувствува и дедо Петре Прличко.

ЛУЛИЊАТА ОД ПЕТРЕ ПРЛИЧКО ВО МНТ!

Лулињата од Петре Прличко, прстенот кој не го вадел од рака се до смртта, познатите очила, бројните награди, слики и карикатури од великанот на македонското глумиште, личниот магнетофон и многу други предмети неговата сопруга Нада Прличкова ги подари на Македонскиот народен театар.

„Не знаев што да им правам на личните работи. Цела куќа е полна со негови работи. Некои ми велеа да ги продадам, но јас не сакам да продадам ништо негово“, рече вчера во МНТ се уште виталната сопруга на Прличко, кој го нарекува како сите негови блиски: Перица. Средбата беше по повод 100-тата изведба на втората поставка на претставата „Сомнително лице“. Во првата поставка на оваа претстава, која се играше од 1945 до 1980 година, Прличко го глумеше легендарниот Јеротие Пантиќ. Како што кажа и познавачот на делото на Прличко, професорката Јелена Лужина се работи за најизведуваната претстава во историјата на Македонскиот народен театар.

„Нашето театарско минато не е Лоренс Оливие, тоа е Петре, и со тоа треба да се гордееме“, рече Лужина за Прличко. Предметите на Петре засега ќе бидат поставени во холот на МНТ, каде стои и негова статуа.

Од МНТ вчера ја најавија и наградата АМФИ, која ја добива актерот со најмногу одиграни претстави за минатата сезона. Добитник е Гораст Цветковски, кој со 100 одиграни претстави го победил Сашко Коцев, кој играл 96 пати. Директорот на МНТ, Дејан Лилиќ најави и дека ќе отворат детска театарска сцена, која ќе започне со премиера на „Самовилско јајце“, на трети април.

Потсетување за Перица:
– Избегал од дома на 16 години за да стане актер
– На 88 години старост се уште ги паметел ролјите наизуст
– Во „Сомнително лице“ играл фантастични 262 пати
– Десетина години работел како патувачки актер
– Не го извадил прстенот од рака од 1956 до смртта во 1995 година

 

МЕРИ БОШКОВА – Мами

На 26 март, 2014

Почина актерката Мери Бошкова, една од најугледните  македонски актерки во филмската уметност. Легендарната актерка почина пред нејзиниот 90-ти роденден. Бошкова беше театарска, телевизиска и филмска актерка на

Бошкова е родена во Битола на 2 мај 1924 година. Таа ја играла насловната улога во првиот македонски долгометражен игран филм “Фросина” (1952) на режисерот Воја Нановиќ, како и во првата македонска филмска комедија “Мирно лето” (1961) во режија на Димитрие Османли.

Добитничка е на најголемите признанија во нејзината богата актерска кариера: Стериината награда за ликот на мадам Дибоа ( “Еригон “- од Ј. Плевнеш ), како и голем број на високи сојузни и републички признанија – награда на Владата на ФНРЈ , Владата на НРМ, наградите “11 октомври ” и ” 13 Ноември”, наградата за животно дело и др.Со своите први настапи во родната Битола, го свртува вниманието на публиката и критиката. Таа е носител на главните рољи со кои се прославува и во Македонскиот народен театар во Скопје: Живка во ” Госпоѓа Министерка ” од Нушиќ, Дездемона од шекспир, Бароница Кастели (“Господа Глембаеви “- од Крлежа, “Нора” од Ибзен.

Скоро една деценија живее и твори во Драмата на Народно позориште во Белград, каде се прославува со : “Коштана” од Б. Станковиќ, “Тетовирана ружа ” – од Т. Вилијамс и др.

По враќањето во Скопје носител е на главните рољи на македонската сцена се до пензионирањето, но сепак не се повлече. Таа останува со својата животна улога на Живка министерка, со која креација се вбројува меѓу најдобрите улоги на југословенската сцена.

Нејзина последна филмска актерска креација е на филмскиот екран во филмот на Д. Османли “Агели на отпад.”

ЕДНО ТАЖНО ЗБОГУВАЊЕ СО ВАСИЛ ШИШКОВ

Сонувај… не ти додеваме повеќе!

21 декември 2014

не надејно почина актеротт Васил Шишков (30 Јануари 1970 -21 Декември 2014 ) во Скопје, вработен во МНТ од 1991 год. Син на познатиот бард Ристо Шишков

Но да не тагуваме, Васил и Ристо повторно ќе бидат присутни меѓу нас, бидејќи делот од “Вечната куќа” во која Васил го игра Ристо, всушност, себеси, и понатаму ќе биде дел од нас преку видеобим, а за да сме сигурни, тоа ни го вети режисерот на претставата и уметнички директор Дејан Пројковски

А кога уште тој сон се сонува буден, како што сонуваше Васил Шишков, тогаш сте на патот на недофатното… Но тој пат има цел! Да се стигне до најмилиот, до сонот на тој што го “бркате#, бидејќи и неговиот пат е недофатен! А Васил ќе си ја исполни мисијата, сигурен сум, ќе стигне, до, за него месијата, неговиот тато Ристо!

Ако веќе не е стигнат… Бидејќи и од бога не бегаше… Иако, напати, нам, на простосмртните ни изгледаше така…

Но, не! Оти играјќи го ТАТО си го надополнуваше сонот, катадневно, и само тогаш, за таа зацртана цел, неуморно… Сонуваше речиси без збор во и со Калдерон, обувајќи невидлив чевел на боса нога, за да се јази по пајажина од мечти…

А мечтаеше за земен дом, не сфаќајќи дека си го обезбедил далеку, а блиску, за и од сите нас…, душегрижинците, скитниците, умниците, лутниците, глутниците…

Сега нема да ги бројам другите сеновидни ликови кои ги одигра друже, оти, одиграни се тие, врежани во нас, сакале или не ние да признаеме… Ги паметам, ги паметиме!

А сега сонувај… Честита вечност, дебелко мој!

Сони ме понекогаш, за да знам дека си тука, а јас ти ветувам, ни јас ниту НИКОЈ нема да ти додева, ниту да ти пречи во сонот…

Нашиот Шиле ќе го испратиме денеска со комеморација во МНТ во 11 часот, ќе го видиме во капела во 12 часот, а во вечниот дом ќе мирува од 13 часот.

Твојот дебел, Боро Г.

СЕ ЗБОГУВАВМЕ СО НАШИОТ ШИЛЕ

Аплауз за заслужената вечност!

Но да не тагуваме, Васил и Ристо повторно ќе бидат присутни меѓу нас, бидејќи делот од “Вечната куќа” во која Васил го игра Ристо, всушност, себеси, и понатаму ќе биде дел од нас преку видеобим, а за да сме сигурни, тоа ни го вети режисерот на претставата и уметнички директор Дејан Пројковски

Почнувајќи од неговата маса во славното Театарче, до гримиорните и најситната сценска прав во која беше и буквално жител, тој ги потврди зборовите на Дејан Лилиќ:
“Шиле ти имаш една огромна предност пред нас – ние одиме, влегуваме в театар, а ти го носиш со себе!”

Општата констатација на сите присутни на последното негово испраќање, на комеморацијата во МНТ е дека “…не напушти најголемата душа на МНТ!”

Доказ за тоа е дека и мртов, Тој Актерот Васил, со својата порака од видеобимот, покажа дека колку што изгледаше грамадно, толку пограмадна душа носеше во себе.

И многумина од нас се тажно среќни бидејќи конечно, таму некаде се споија две грамади – ДУШИТЕ на Ристо и Васил, на Шишкови!

Но да не тагуваме, Васил и Ристо повторно ќе бидат присутни меѓу нас, бидејќи делот од “Вечната куќа” во која Васил го игра Ристо, всушност, себеси и понатаму ќе биде дел од нас и преку видеобим, а да сме сигурни, бидејќи тоа ни го вети режисерот на претставата и уметничкиот директор Дејан Пројковски.

И го испративме од сцената онака како што доликува на големите боеми, и огромни уметнички души, со песна… Одекна за вечност химната на Шишкови “Налеј, налеј, налеј…”

За тоа, премалку беа и десетте минути аплауз кои ги дочекавме простум.

Од нашиот Шиле се простија и претседателот на Република Македонија, Ѓорѓе Иванов, министерката за култура Елизабета Канческа-Милеска, градоначалникот на Струмица Зоран Заев, колегите од Драмскиот Театар, директорот на ФКТ “Ристо Шишков”, Ване Ристов Патриков…

ЧЕСТИТА ТИ ВЕЧНОСТ, ШИЛЕ!                                                                                           (Б.Г.)

Фото:Д.Митрески

 

Една година без Васил Шишков

За дел од неговиот животен пат, но и за работите и случувањата кои директно задираа во неговата душа, остана запис преку книгата “Патникот” што ја срочи неговиот пријател, другар и сопатник, но и наш колега Борче Грозданов

На денешен ден пред точно една година не напушти едно од најголемите имиња во македонскиот театарски свет, актерот Васил Шишков. Не напушти изненадувачки, одеднаш, ненајавено како што тоа умееше да го прави и во животот со своите постапки…

Неговата импулсивност ,” непослушност”, енергичност, но и интелигенција и добрина вооднос на колегите и пријателите, беше карктеристика која го красеше и него, но и неговиот татко, големиот Ристо Шишков.

Затоа обајцата ќе останат забележани во историјата како корифеи на уметноста пред се, но и на она што се нарекува етички кодекс на животно и професионално однесување, како и на одењето со глава в ѕид барајќи ја правдата, што е одлика само на храбрите.

Сите оние кои го знаат актерот Васил кој одигра четириесетина улоги на сцената, беше Исидор Солунски, Исус, Мечката,шеташе по “Сонот на Калдерон“, не смееше како Де Хистангва во “Болва во увото”, и како круна на се, беше и Ристо Шишков во “Вечната куќа”, уште толку на ТВ екраните и на филмот, го паметиме како Бумбар во “Бумбари“, како принц од “Светот на бајките”, како момче и човек кој ја бара правдата во Народните приказни, како еден од најперспективните европски актери, заедно со Лабина Митевска… ќе се сложат со фактоте дека не напушти “најголемата душа” на МНТ што беше посочено и од дел од неговите колеги на комеморацијата по повод неговата смрт одржана и достојно одбележана во нашата национална куќа.

За дел од неговиот животен пат, но и заработите и случувањата кои директно задираа во неговата душа, остана запис преку книгата “Патникот” што ја срочи неговиот пријател, другар и сопатник, но и наш колега Борче Грозданов.

Токму затоа избравме уште еднаш да се потсетиме на популарниот Шиле, преку расказот “Смртта” во кој Грозданов ги опишува моментите на осознавањето и соочувањето со фактот дека неговиот пријател физички го нема.

“…А мечтаеше за земен дом, не сваќајќи дека си го обезбедил, далеку, а блиску, за и од сите нас…душегрижинците, скитниците, умниците, глутниците…”. Паки сепак не можеше да поверува дека другар му го нема, ниту по сценскиот перформанс, ниту по црно -бела фотографија од која Шики гледаше строго, и со поглед велеше: Ете бидна и тоа, ве собрав, ќе ме испратите и јас ќе си одам.. Кај Тато.”

Сето ова наклапање е без врска и безпредметно!- си рече тажниот Паки и размислувајќи за тоа како да му се оддолжи, во мигот, напиша едно тристишие.

Поздрав
Тргна по патот на светлината
кон иднината и вистината,
затоа среќен пат, поздрав од небиднината!

П.С. Поздрав мој дебелко со име Васко!

За целата средба на Шики со смртта и доживувањето и преживувањето на другар му со тој тажен миг во продолжение…

Смртта
Заспаниот Паки го разбуди пискливиот глас на жена му, која во паника само извика: “Стани изгледа Шики починал”! Не сфаќајќи што се случува, и уште сонлив, тој само и возврати: “Ајде ма бегај таму, тој не умира!”

– Ама еве стварно, гледам на ТВ оди телоп со веста!

Дури тогаш, Паки сфати дека работата е вистинита, дека за жал не е сон и дека најверојатно, она што го слушна овојпат е неодминливо и за жал заминливо, засекогаш! Како попарен стана, се исправи, и не верувајќи, низ заби процеди:
– Како бе, што… ?!

Не можеше да продолжи, солзите сами од себе потекоа и го задушија. Наредната половина минута се трудеше да здивне, да почне повторно нормално да расудува, бидејќи вртоглаво му се нижеа сликите од другар му, час насмеан, час лут, час расплакан, за одеднаш, само да се заврти и полека, но сигурно да замине…

Сето тоа во главата, за само неколку секунди!
– Да ти го ебам животот скапан! – како израз на бес, револт, но и од безизлез изусти Паки.
– За жал, како да знаев, но не сакав, не очекував, не сега, не толку брзо…

И повторно плач… Во тој миг влегоа и татко му и мајка му, обајцата насолзени, не сфаќајќи што всушност се случило, навистина.
– Ми отиде Дебелкото,- се заврте Паки кон нив, како да бара спас, како да, ако тие кажат дека не е вистина, Дебелкото повторно ќе дојде на овој свет, ќе му се врати, за да другаруваат, да се смеат, да се караат….
– Ми отиде будалата, ми отиде другарчето!

Едноставно, не можеше да се помири, да се собере, да се соочи со фактот дека другар му, Глупецот како што го викаше “нагалено”, Дебелиот, некој кој го сакаше премногу, иако по нивниот однос напати изгледаше тоа да е како љубов, на кучето и мачето, веќе го нема! Сепак, мораше да се соочи со неодминливиот факт, со Смртта!
Жена му му објаснуваше дека отпрвин не допрочитала убаво, вториот пат на поверувала, дури од “трета” и таа ја осознала, односно се соочила со суровата реалност и вистина. Шики повеќе го нема!

Се разбира, ноќта беше полна со црни филмови во главата на Паки, надополнети со прашањата: Зошто? Мораше ли? Како сега? Та нели, се оправи, та нели ќе се вдомеше? Ме канеше во новиот стан, кој само требаше да го среди малку,одвнатре и да му се “бувнеме” со Кета? … На ниту едно од овие прашања од кои му се цепеше мозокот, за жал, не доби одговор, односно не знаеше што да си одговори… Чувствуваше само тапа болка и од време на време печење во очите и врелина на образите од солзите. Само подголтнуваше и мислеше на тоа дека ако се раздени, можеби ќе се променат работите, можеби некој ќе дојде да му каже дека сето тоа е некаква грешка, некој ќе му јави дека всушност некој не доразбрал нешто и дека Дебелиот е дома, спие, рчи како што знаеше, во прегратките на Веки… За жал, тоа беше само пуста надеж, последна, пуштена во етерот и ветерот… Вистината беше дека Кета и се јави на Веки и таа и потврди дека сето е вистина, дека во моментов не знае што точно се случило и дека е изгледа мозочен или срцев удар… Ниту брзата помош, ниту докторите не успеале да и кажат точно што е, или пак таа, во болката и паниката, не беше разбрала… Впрочем, тоа беше и небитно!

Таа ноќ, го дочека утрото немоќно, лежејќи, а за првпат по подолго време не и се радуваше на таинственоста на муграта, туку само чекаше, со страв и несигурност, што го очекува во новиот, утрешен, засекогаш запечатен ден…

Бидејќи имаше цела бессона ноќ, Паки си направи целосна реминисценција на претходните 24 часа. Точно напладне, требаше да ја прими новинарската награда, на чие доделување, требаше да дојде, но, за жал церемонијата, помина без Шики! Едноставно броеше, добројуваше, пребројуваше, но остана без покана за Шики и Веки. Едноставно, му се случи. Но, секако кога го известија за наградата, еден од првите петмина кои дозна за тоа, беше токму неговиот Дебелко.

Тоа по малку му даваше утеха, а потврда, односно олеснување на душата му даде токму Веки, на комеморацијата, кога му рече дека планирале да дојдат, но на Шики цела недела пред кобниот ден, не му било арно и немале излезено од дома…

Сега, пред и дефинитивно да се збогува од другар му, таа ноќ, се присети дека токму околу 18.45-19 ч., во моментите кога другар му го напуштал овој свет, на Паки двапати му се истури ракија, на Кета и испадна една чаша од раката, неговиот кум Дац, исто така истури… Се сети и дека правеа муабет со Кета дека Шики не се ни јавил… “Се надевам дека не ми се лути нешто Дебелкото”, одврати Паки и се зафати со други работи околу наградата и еуфоријата што го чекаше… Но, сите тие прашања си имале одговор. Како што Паки се подготвуваше за земна награда, другар му се подготвуваше за небесна. Ете метафизика и тоа со ништо, и никако на сила предизвикана!

Околу 10 часот следното утро,по веста, му се јавија од Редакцијата на Темница и го прашаа дали ќе може да издиктира нешто, некој пригоден текст за другар му. Тој со солзи во очите подголтнувајќи само тивко изусти: ” не можам сега, извинете… а наверојатно, ни после… ”
Но, само што ја спушти слушалката во секундата се предомисли: ” Ако ништо друго, барем можам да му се оддолжам со проштално писмо!” Идејата му се виде добра и прикладна за збогување со другарчето. Во дел од писмото напиша:

” … А мечтаеше за земен дом, не сфаќајќи дека си го обезбедил далеку, а блиску, за и од сите нас…, душегрижинците, скитниците, умниците, лутниците, глутниците…
Сега нема да ги бројам другите сеновидни ликови кои ги одигра друже, оти, одиграни се тие, врежани во нас, сакале или не ние да признаеме… Ги паметам, ги паметиме!
А сега сонувај… Честита вечност, дебелко мој!
Сони ме понекогаш, за да знам дека си тука, а јас ти ветувам, ни јас, ниту НИКОЈ нема да ти додева, ниту да ти пречи во сонот…
Твојот дебел, Боро Г.

Писмото беше објавено од збор до збор во Темница, беше многу читано на интернет страницата на весникот, но и беше прочитано на комеморацијата – збогување на матичната сцена во националната, пред се негова куќа, и домашна и театарска!

Паки ,сепак не можеше да поверува дека другар му го нема, ниту по сценскиот перформанс, ниту по црно – белата фотографија од која Шики гледаше строго и со поглед велеше: “Ете бидна и тоа, ве собрав, ќе ме испратите и јас ќе си одам… Кај Тато!” …

По комеморацијата, Паки се спакува во Градското комбе за инвалиди, кое го врати дома бидејќи не можеше да оди на погребот, прво, поради непристапноста на теренот, а второ и побитно, поради болката, која дефинитивно го скрши, бидејќи немаше спиено речиси 70-тина часови од моментот кога Шики почина во неделата вечерта, се до овој момент, непосредно пред последното Збогум, во вторникот напладне, или нешто малку подоцна…

Кога се врати од комеморацијата, дома, го пречека мајка му Манга, не прашвуајќи го ништо, бидејќи му го виде уплаканото лице и безизразниот поглед од кој се читаше дека знае се, ама не може да се помири со судбината што го снајде неговиот другар и што неминовно, барем засега, овде на земјата ги раздвои…
Остана сам со спомените за недоброените ноќи на смеење, кавги и плачење, пред се театарски муабет со оправање “криви дрини” за здравјето, мрзеливоста, и неодлучноста на неговиот другар да си го земе сопствениот живот во свои раце, за остварената негова желба да си замине кај идолот Риле Шилков, за тоа дека можеби сега таму … Не можеби, туку сигурно му е подобро, пред се поради тоа што не мораше да ја чува во и за себе оградата, духовна, со која се бранеше од светот, но за жал и од себеси, односно од оној кој кога резонираше правилно, сакаше да се оправи и да живее “нормално”…
“Сето ова наклапање е без врска и безпредметно”! Си рече тажниот Паки и размислувајќи за тоа како да му се оддолжи во мигот напиша едно Тристишие:

ПОЗДРАВ

ТРГНА ПО ПАТОТ НА СВЕТЛИНАТА
КОН ИДНИНАТА И ВИСТИНАТА,
ЗАТОА СРЕЌЕН ПАТ, ПОЗДРАВ ОД НЕБИДНИНАТА!

П.С. ПОЗДРАВ, МОЈ ДЕБЕЛКО, СО ИМЕ ВАСКО!

Ете тоа беше крајот на дружбата, но никако и на службата, затоа што, иако остана да сонува сам, Паки си вети дека ќе направи нешто и дека ќе го запише неотсонуваниот сон на другар му, заедно со неговата болка, поради тоа што понекогаш и тој не го разбираше и едноставно му се мешаше во соништата на Шики…

После се, си вети дека се она што му се случуваше, ќе го запише, а и тоа што ќе се случува по се… и дека ќе го остави како аманет за другар му, ако ништо друго, заедно со неговиот неговиот ТАТО да остане како уметничко завештание секогаш споменуван.
Рече, не излажа!
Го стори тоа!

ЗА ВАСИЛ ШИШКОВ – ОД НЕКОЈ ШТО ГО САКАЛ И ПОЧИТУВАЛ…

“Патникот” е книга-сведоштво, книга-тестамент, за Шиле!

Во книгата има бројни ситуации, анегдоти, детали, но и фотографии од и со Шишков. Главни јунаци во книгата се Шики (Васил Шишков) и Паки (Борче Грозданов), но ќе продефилираат и други личности од секојдневниот и театарскиот живот…

“Некаде помеѓу сценските љубопитници, се движеа спориот Паки и мечешки грамадниот Шики. Но, тие само се движеа меѓу народот, без да знаат дека од таа ноќ, ќе се пресретнат речиси за навек и ќе дружат довек”… И се дружеа, Паки – Борче Грозданов, театарски критичар и писател и Шики – актерот Васил Шишков. Се дружеа додека Шики не тргна на пат од кој нема враќање.

Во Порта Македонија завчеравечер се собраа пријатели, познаници, љубопитници…, се собраа на промоција на книгата “Патникот” од Борче Грозданов.

А токму “Патникот” е завештание на Грозданов, книга-сведоштво, книга-тестамент, за Шиле.
Како што пред присутните истакна промоторот на книгата проф. д-р Христо Петревски, ова дело можел да го создаде само некој кој лично и многу добро го познавал Васил Шишков, но и кој неизмерно го сакал и почитувал.

“Во книгата има бројни ситуации, анегдоти, детали, но и фотографии од и со Шишков. Главни јунаци во книгата се Шики (Васил Шишков) и Паки (Борче Грозданов), но ќе продефилираат и други личности од секојдневниот и театарскиот живот. Паки и Шики се како Мирко и Славко, како Боро и Рамиз, како двајца вистински, трајни и неразделнии пријатели…”, рече на промоцијата на книгата “Патникот” (во издание на Феникс), писателот и промотор Христо Петревски.

Во атмосфера исполнета со емоции, актерите Александар Микиќ и Арна Шијак, читаа фрагменти од расказите, кои всушност се записи, белешки, сеќавања од разговори и дружби со актерот, собрани во оваа интимистичка, мемоарска и документарна проза.

Токму овие сеќавања, преку расказите “Дадичка”, “Тато и мама”, “Жените”, “Душегрижинците”… на присутните им открија парчиња од животот на Шишков јуниор сведочејќи за трнливиот пат по кој се движел токму тој, “патникот”.

Приказната на Грозданов за прерано загубениот другар, вечерта на најсоодветен начин ја надополнуваа и песните “Јано мори”, “Налеј, налеј” и “Ќе ти умрам мајко”, во музичка изведба на женскиот дел од Чалгија саунд систем, за на крај низ солзи авторот уште еднаш да повтори “нема да те заборавам додека сум жив”..

ФЕСТИВАЛ НА АКТЕРОТ

Со фрагмент од Шишкови започна фестивалот

Со филмуван фрагмент од претставата „Вечната куќа”, во која Васил го игра ликот на неговиот татко Ристо Шишков, вчера во големата сала на Центарот за култура „Антон Панов” во Струмица беше означен почетокот на 23-то издание на ИФКТ „Ристо Шишков”, кој годинава ќе трае пет дена.

Фестивалот за отворен го прогласи градоначалникот Зоран Заев, кој упати честитка по повод Денот на независноста на Македонија. Заев на љубителите на театарската уметност им посака добро расположение, а на актерите многу успех на „штиците што живот значат”.

Овој Фестивал, кој е посветен на големиот актер на македонското глумиште Ристо Шишков, во изминатите 23 години од своето постоење помина два премина, најпрвин од едн во друг век и потоа од домашен во меѓународен фестивал

 

Театар Комедија

 

Пазар – Market

Театар Комедија е најмладата театска институција во Република Македонија и со самото тоа што е жанровски определен театар има јасно дефинирана и таргетирана публика. Освен со својот жанр, младиот ансамбл со кој е екипиран театарот е главниот атрибут на Театар Комедија како за привлекувањето на млада публика така и за брзото постирање во македонскиот театарски етер.. Се разбира не се работи за публика само од Скопје, туку и од цела Македонија, која не само што доаѓа во Театар Комедија, туку и театарот има мисија што е можно повеќе да гостува низ градовите низ Македонија и со тоасе создава можност за приближување на комедијата со што е можно поголема и подисперзирана публика.

Достигнувања – Achievements

Театар Комедија во својата четиригодишна историја, иако кратко постои успеа многу брзо да се постави како една од најсериозните театарски институции и по бројот на премиери, и по бројот на изиграни престави, и по бројот на гостувања и фестивали низ земјата и странство, како и освоени награди на национални и интернационални фестивали.

Во своето кратко по години, но богато по достигнувања портфолио, Театар Комедија бележи 14  свои премиери, и со тоа го гради својот репертоар, кој се состои од праизведби на македонски автори како За Секого има по една од Венко Андоновски во режија на Владлен Александров и Ах љубов моја од Коле Ангеловски во режија на Коле Ангеловскии Лет над кандидатското гнездо од Блаже Миневски во режија на Андреј Цветановски,  Нешто Пропуштаме од Горјан Милошевски во режија на Бојан Трифуновски, како и Господарот на кукавицата од Венко Андоновски во режија на Андреј Цветановски. Театарот исто така је негува икомедијата од класиците на светската книжевност како Гогољ( Женидба во режија на Дејан Пројковски) и Шекспир ( Многу врева за ништо во режија на Дејан Пројковски), како и класикот од античката комедија Лисистрата од Аристофан во режија на Наташа Поплавска, но внимава и на современите текови на светската комична драматургија како текстот на Ксенија Драгунска Чувството на брадата во режија на Борис Лијешевиќ. Се разбира секогаш има место за хит текстовите како булевардската комедија Стјуардеси од Марк Камолети во режија на Синиша Евтимов, Име од Александар Делапателие и Метју Делапорт во режија на Ненни Делместре, како и Вардарски пастуви во адаптација и режија на Синиша Евтимов.

Театар Комедија има остварено многу гостувања низ Република Македонија и тоа во : Кичево, Виница, Штип, Радовиш, Гевгелија, Куманово, Свети Николе, Охрид, Битола, Прилеп,Тетово  и низ други градови во републиката. Исто така се има претставено и на разни фестивали во Македонија од кои се враќал со награди, како наградите за најдобар млад актер, костими и музика за претставата Женидба на националниот театарски фестивал Војдан Чернодрински 2013 година, како и наградата за најдобар млад актер за претставата Хамлет во Пикантен сос на истиот фестивал следната година. На фестивалот за античка драма СТОБИ 2014 година со претставата Многу врева за ништо, Театар Комедија се закити со наградите за најдобра машка и најдобра женска улога, како и наградата за најдобра режија. Во 2015 година Театар Комедија беше на два фестивали со претставата Лисистрата, и тоа на фестивалот Денови на сатиарата во Загреб од каде што се врати со награда за најдобар млад актер-карактерна комика за Валентин Костадиновски во улогата на Старецот, како и фестивалот Бутринти 2000 во Саранда, Албанија. Исто така се има претставено на фестивалите за монодрама во Битола, Денови на Комедија во Куманово, Охридско лето и Шекспир фестивалот во Битола.

ТеатарКомедијабешенадвегостувањанадвородграницитенанашатадржава: СопретставатаЗасекогоимапоеднаодВенкоАндоновскинаинтернационалниоттеатарскифестивалЦрноМоревоТрабзонвомај 2013 год. инафестивалотзакомедијавоМостарМостарскалискасопретставатаАхљубовмојаодКолеАнгеловски и севратисотринаградизаактернавечерта, најдобрарежија и најдобрапродукција. Во јануари 2015 година театарот беше на гостување во Црногорско Народно Позориште Подгорица со претставата Чувството на Брадата во режија на Борис Лијешевиќ.

Во текот на 2013 год. Театар Комедија во соработка со Општина Аеродром  органзираше Театарско Културно Лето – аеродром се смее на кој учествуваа Театар Комедија, Драмски Театар и Македонски народен театар. Културното лето  се одржуваше од 17.06 – 22.06.2013 год во Паркот на Езерата во општина Аеродром, додека во 2014 година прерасна во првиот фестивал на комедија Гола Месечина кој се одржа во општина Аеродром од 21.06 до 30.06.2014 година и оваа година фестивалот доби интернационален карактер со гостувањето на Народен театар- Тузла и театар од Белград. Фестивалот беше од натпреварувачки карактер и се доделија 4 парични награди – една за најдобра машка улога, за најдобра женска улога, најдобра режија и гран при за најдобра претстава.

АНСАМБАЛ

http://www.teatarkomedija.com.mk/index.php/ansambl

Историјат – History

Театар Комедија како национална институција е формиран во ноември 2011 година. За директор на институцијата е поставена врвната актерка Јелена Жугиќ која од 1997 па до 2012 г беше водечка актерка во ансамблот на Драмски театар Скопје и носител на многу театарски награди и признанија. Своето официјално отварање  Театар Комедија  го имаше со претставата Ах љубов моја на 27 март 2012 година, на Светскиот ден на театарот и со тоа го означи своето постоење во македонската театарска историја. На почетокот Театар Комедија ја користеше сцената на Драмски Театар, но како поминуваше време стануваше претесно за амбициозниот тим на Театар Комедија, и во тие моменти, на 3 март 2014 година Театар Комедија доби свој објект во центар ( Стар Театар Центар) и со тоа ја зголеми и својата публика и простор за создавање и креирање на нови уметнички светови.

Производ – Product

Театар Комедија како жанровски определен театар се обидува да ги постави сите подвидови на комедијата на својот репертоар, од класична комедија, преку гротеска па се до формата на кабаре, но се е поврзано со жанрот на комедијата.

Театар Комедија создава производ кој секогаш се обидува  да ги задоволи двата клучни фактори за создавање посакуван продукт. Од едната страна е создавање на уметничко дело кое достигнува врвни естетски вредности и ги задоволува сите критериуми за свеж и модерен театарски израз, а од друга страна се наоѓа факторот на публика која е задоволна од она што го видела.

Театарот се залага за модерен тотален театар, со актерот во центарот, и тоа актер кој е подготвен и да игра и да пее и да дејствува на сцената за што повисоко театарско доживување и остварување.

Театарот е екипиран со актерски ансамбл, но исто така и техничка екипа, како и администрација кои сите заедно како тим работат за остварување на крајната цел, привелекување на нова публика, како и задржување на лојалната.

 

Неодамнешен развој – Recent Developments

Театар Комедија на својот репертоар најмногу има текстови кои со својата назнака се класична комедија и го негува модерниот пристап за поставување на истите текстови. Но во следниот период Театар Комедија сака да го прошири својот репертоар со сите подвидови кои можат да влезат во жанрот комедија, како што се кабарето, мјузиклот, стендапот како и многу други форми на театар.

Промоција – Promotion

Театар Комедија со својата маркетиншка стратегија успева да привлече голем број на публика и навикнат е да игра пред полни сали каде и да оди. Својата маркетиншка стратегија ја заснова на константно присуство во медиумите, и пишани и телевизиски и радио станици, како и објавување на својот неделен и месечен репертоар низ етерот. Исто така многу сериозно го сфаќа рекламирањето на претставите како и на актерите кои се столбови на репертоарот преку интервјуа, изјави и медиумското појавување на самите актери.  Благодарение на оваа маркетинг стратегија , двајца актери од анасмблот на театар комедија во 2013та год ја добија престижната награда за најпопуларен млад актер во македонија „Златна бубамара на популарноста“, како и наградата за најдобра претстава во 2014 на „Златна бубамара на популарноста“.

Театар Комедија има своја фејсбук страна со преку 20.000 фанови на која ги објавува своите новости, премиери, гостувања како и редовниот репертоар кој го игра во својот објект. Бидејќи голем дел од нашата публика е младата популација на возраст од 18-35 години овој начин на рекламирање претставува одлична можност што поголем дел од публиката да знае што точно се случува во театар комедија секој ден.

Вредности на стоковата марка – Brand Values

Она што е многу важно е дека Театар Комедија со сите свои претстави привлекува различна публика, но постои и е едно јадро на публика кое доаѓа на сите претстави- младата популација. Заради разновидонста на публиката Театар Комедија може да се пофали дека се најпосетуван театар по изиграна претстава.  Театарот со своите премиери, изведби, гостувања, фестивали и промоции многу брзо стигна во врвот на македонскиот театар и успеа да се наметне како бренд и меѓу театарџиите, како и кај публиката која редовно и со големо уживање ги следи сите успеси на театарот. Затоа овој потег за вклучување на Театар Комедија во Супербрендс е повеќе од логичен, бидејќи е театар со најмногу публика во Македонија, но и театар кој ужива респект од театарџиите.

  •      2017 година за   директор е поставена Сашо Рисотвоски
  • 2017 година за  уметнички директор е поставена
  • Мирјана Поповска – Ристов.

 

 

  • Роберт ристов е одговрен за  маркетинигот на Театар комедија
  • Jелена Жугиќ , директор на Театар Комедија, на парламентарните избори 2014год бесе кандидат за пратеник од владеацката партија во македонија, бесе изгласана за пратеник и се повлече од пратеницкото место , се со цел преку културата и театар комедија да допринесува за развојот и напредокот на театарската уметност
  • Дека 93% од билетите за секоја претстава на репертоарот на Театар Комедија се распродадени на 2 дена пред изведбата на претставата
  • Дека претставата Стјуардеси е најпопуларната претстава во Македонија за 2014 година. Секоја изведба е полна и продадена месец однапред.
  • 2016
    За два дена Театар Комедија неодамна успеа да продаде 953 билети и буквално да го распродаде репертоарот за целата недела. Ова е само доказ дека македонската публика сака да оди на театар, да се насмее, а доколку има повод плус како што е намалена цена на влезниците, тогаш продажбата на билети оди како алва. Со преку 400 претстави и над 130.000 гледачи Театар Комедија го оправдува своето речиси петгодишно постоење. По сите овие бројки Театар Комедија е очигледно вистински потег и со самиот жанр, но и со квалитетот на претставите што ги нуди.Редовниот репертоар на Театар Комедија е повеќе од успешен и голем дел од претставите се хит, сепак, како што велат одговорните во Театарот, ако треба некоја да се издвои тоа е претставата “Стјуардеси”, која веќе има над 80 изведби, како и претставата “Вардарски пастуви”, која се продава на каса штом излезе на репертоарот.
  • 2017 година сработено31.01.2017 „Трудна приказна“ -Благица Секулоска; Режија: Лидија Дедовиќ

    27.03.2017 „Сон на летната ноќ“- Вилијам Шекспир; Режија: Андреј Цветановски

    1. 09.2017 „Дони Дарк“, – Режија : Роберт Ристов

    07.10.2017 „Мечка“ –А.П.Чехов; Режија: Димче Николовски- Димса

    14.11.2017 „Бракот е брак“, – Режија: Теа Беговска

    27.12.2017 „Жена ми се вика Борис“ – Рафи Шарт; Режија Синиша Ефтимов

ПОРАКИ ОД РЕЖИСЕРИТЕ ЗА СВЕТСКИОТ ДЕН НА ТЕАТАРОТ

2016 година

Годинава пораката од Макeдонија по повод овој ден ја упати режисерот Бранко Ставрев кој беше прогласена за театарски уметник на годината.  Руски режисер Анатолиј Василиев – уметник на годината 2016 ја објави пораката по повод Светскиот ден на театарот, кој се одбележува на 27 март 2016.

Двете пораки ги пренесуваме во продолжение:

Македонската порака на режисерот Бранко Ставрев : Овде и сега – Hic et Nunc

Од денот кога Јан Кот ја обелодени вистината за Шекспир како наш современик, до оваа меѓународна ноќ на театарот, ништо повеќе не беше како што било пред тоа.

Се кренаа големи душмани, прав, жестоки претпоставки, дека Вилијам би се превртел во гробот кога би знаел дека во неговите херои модерниот театар се препозна себеси и своето време …

Но откопаната могила на творецот на вечниот Глоб, зјае празна, бидејќи генијот одамна беше воскреснал (точно пред четиристотини години) и не е чудо од недофатливите сфери на универзумот френетично да му аплаудира на театарот, токму поради фактот што во неговото вчера и таму, храбриот театар го препозна своето овде и сега.

Но во ова најново сега и овде, гледаме крвав театар во кој “невестата на пустината„ е срамнета со земјата; терористи сечат човечки глави и се чепатат на екраните на умниот Интернет; го уриваат само она милениумско културно наследство што не се продава на црниот светски пазар; милиони страдалнички семејства во старозаветен мизансцен се влечкаат по шините на возовите-убијци или пловат товарени како добиток врз импровизирани кораби. Оние што имаат малку повеќе среќа да не се удават во разбеснетиот Егеј, стасуваат на античко тло за да чемреат во логори крај граница што го носи името на мајката што го роди Спасителот.

Бегалците си го одземаат говорот шиејќи си ги устите, седат во кал, за да предизвикаат милост што ќе им го отвори патот кон замаглената цел, пат по кој европски скании ја крстосуваат Европа товарени со тони европска бодликава жица, за да ги закрепнат границите на Европа без граници.

Го гледаш ова и овде и не ти се верува дека е сега.

Ќе беше можеби подобро годинава да славиме 452 години од раѓањето, одошто 400 години од смртта на Шекспир. Можеби така немаше да ја предизвикаме судбината, која сега и овде бесно ги разлистува неговите собрани драми.

Да живее хаосот вреска Тимон од Атина. Верата во боговите, правдата, вистината, мирот, комшилукот, ноќниот одмор, образованието, доброто однесување – нека потонат во збрка од остри спротивности … Ножевите в раце и гркланите на доверителите пресечете им ги. Крадете слуги! Деца, не слушајте никого …

Ќе дојде така што човештвото нужно ќе се јаде себе, ко рибите на дното. О, ровјо ти што тресеш се`, сплескај ја дебелата тркалезност на светот! Распукај го човечкиот калап … Ко муви за игра, на децата, сме ние за Боговите! … што ржите ртки што не сакате ни војна, ни мир? Не сте посигурни од жар јагленов или од град на сонце … Само знаете арамиите тешки со чест да ги коткате, пцуејќи ја правдата … зар не ви личи ова на овде и сега? Повторно сме во „Лир“, во „Јулиј Цезар“, во „ Кориолан“, во уводната сцена на „Ромео и Јулија“, одново Капулетите и Монтеките се колнат над мртвите тела дека ќе ја укинат омразата и ќе ја трампаат за љубов.

Што мислите, може ли театарот со „добра игра“ да ги надополни недостатоците на драмата? Недоразбирањата, протестите, митинзите, делбите – му ја одземаат силата на театарот. Кризата низ која минува ова овде и сега е се подлабока. Отворена е кутијата на Пандора, на улицата ни се „окотува волчица“. Трагичното овде и сега ќе бара од театарот одново и одново да ја преиспитува сопствената функција. Очебијно е дека ќе му биде потребна огромна енергија за да одговори на судбоносното прашање:

Што да се прави кога реката на животот се излеала од коритото и ги поплавува сите надежи?

Театарот ќе мора овие потресни библиски фрески и гротески и сите други настани од споулавениот уличен театар на нашето неспокојно катадневие да ги внесе во својот храм, каде што им е местото, и да им го подметне старото Хамлетово огледало на природата, кое на доблеста и овој пат ќе и` ги покаже нејзините црти, на презирот неговата слика, а на самиот век и тело на времето, нивниот облик и отпечаток.

Да излеземе сите од зимата на нашето незадоволство, и да влеземе во пролетта на театарот, каде што нетрпеливо не чека нашиот Дионис.

Но и Аполон, конечно!

3a-anatoli-vassiliev-1-c-laurencine-lot-collection-comedie-francaise-212x300
Пораката на Анатолиј Васиљев за Светскиот ден на театарот – 27 март, 2016

Потребен ли е театар?
Се прашуваат илјадници разочарани театарски професионалци и милиони луѓе уморни од него.
Што ќе ни е?
Во годините кога сценското дејство е толку ништожно во споредба со плоштадите на градовите во земјите во кои се одигруваат трагедии од вистинскиот живот.
Што ни претставува театарот?
Позлатени балкони, кадифени седишта, валкани кулиси, измачени гласови или обратно – црни кутии, извалкани со кал и крв заедно со куп бесни, голи тела.
Што може да ни каже?
Се’!
Театарот може да ни каже се’.
И како боговите живеат на небо, и како затворениците скапуваат во пештерите, и како страста возвишува, и како љубовта погубува, и како добриот човек не е потребен и како измамата царува, и како луѓето живеат по станови додека деца венеат по кампови за бегалци, и како сите потоа треба да се вратат во пустината, и како заљубените се разделуваат. Театарот може да ни раскаже се’.
Театар имало и секогаш ќе има.
И сега, во последниве педесет или седумдесет години, тој е особено потребен. Затоа што од сите јавни уметности само театарот се случува од уста в уста, од очи в очи, од раце в раце, од тело – кон тело. Нему не му треба посредник меѓу човек и човека – тој не ја претставува најпровидната страна на светлината, не светлината од југ, или од север, од исток, или од запад – туку светлината сама по себе, што свети од сите четири страни и која е лесно препознатлива за секој човек, без разлика дали е непријател или добронамерник.
Театарот, потребно е да e различен.
И од многуте и најразлични форми на театар токму архаичните ќе бидат наjискористувани. Ритуалниот театар не смее вештачки да биде поставен, наспроти театарот на „цивилизираното општество“. Светската култура се повеќе и повеќе се обезличува, таканаречената „културна информација“ постепено ги заменува едноставните суштини и нашето можно запознавање со нив.
Театарот е отворен. Влезот е слободен.
Во бестрага со игриците и компјутерите – одете во театар, зафатетите ги местата во партер и на балкон, заслушајте се во зборовите и загледајте се во живите „слики“ – пред вас се случува театар, не го занемарувајте и не го пропуштајте за време на својот брз живот.
Театарот е потребно да е секаков.
Само еден театар е непотребен. Тоа е театарот на политичките игри, театарот на политичките стапици, театарот на политичарите, политичкиот театар. Театарот на секојдневниот терор – личен и колективен, театар на трупови и театарот на крв на улиците и плоштадите, во главните градови и провинциите, меѓу религиите и етникумите.

Благоја СПИРКОСКИ – ЏУМЕРКО (1946 – 2015), актер Џумерко замина кај што е Итар Пејо и Тапанот р’зна за Џумерко

Роден е во Прилеп, 1946  – 2015 година.Во Народниот театар во Прилеп работи од 1966 година до пензионирањето. Покрај на театарската сцена настапувал со завиден успех и во поголем број на ТВ драми и серии, во радио драми и во играни филмови. Забележително е, на пример, неговото актерско остварување во ТВ серијата Солунски патрдии.Освен на матичната сцена често гостувал и на сцените во Битола, Куманово, Штип, Велес, Струмица… Благоја Спиркоски е синоним за актерска популарност и омиленост кај публиката. Тој важи и за вонсериски талент со специфични актерски одлики кои несомнено придонесоа за неговото високо реноме на што се должи и неговата ангажираност во сложени сценски задачи. Оттука, во текот на неговата чиетиридецениска кариера тој израснува во еден од водечките актери во матичниот театар, но и пошироко во целината на македонското глумиште. Иако неговиот актерски опус опфаќа широк спектар на ролји од најразличен жанр во дела од светската класика и современа драматургија, сепак најзабележителни се неговите остварувања во делата од домашната драмска продукција. Во овој контекст некои од неговите најзначајни ролји се токму во дела на автори, како што се: Ристо Крле, Јордан Плевнеш, Миле Попоски, Благоја Ристески-Платнар, Блаже Миневски, Блаже Алексоски и др. Показателни за неговата актерска сензибилност и афинитет се и неговите креации во камернитетеатарскиформи (Ибро Јаране), а неодминлив е и неговиот потфат за опробување на теренот на лизгавиот жанр на монодрамата. Така, ќе остане забележано дека во монодрамата Аз, Маркоод Бошко Смаќоски, Спиркоски ќе го манифестира својот талент и усет за комичните нијанси и созвучја, но и за драмските моменти за кои тој е подеднакво благороден медиум како актерска индивидуалност. Често, неговите креации истовремено се и трагични и комични. На нему својствен начин тој особено води сметка за развојноста на ликот и ситуациите обликувајќи ги ролјите во актерски партитури кои се заокружени и докрај обмислени. Ако накусо треба да се сублимира неговиот учинок тоа е секако виртуозноста и бравурозноста кои секогаш наидуваат на воодоошевено прифаќање од страна на публиката и критиката. Останувајќи најчесто мртов ладен тој засмејува се окулу себе секогаш подготвен за трансформација и менување на ракурсот, подтекстот, приодот и редовно успешниот пласман на зборот, гестот, погледот… Добитник е на поголем број награди на МТФ во Прилеп.
НЕПОСРЕДНО СО БЛАГОЈА СПИРКОСКИ ЏУМЕРКО, ДОБИТНИК НА НАГРАДАТА ЗА ЖИВОТНО ДЕЛО НА МТФ “ВОЈДАН ЧЕРНОДРИНСКИ”

Итар Пејо е нашиот Хамлет

– Тој е нашиот Хамлет, а Цепенко нашиот Шекспир. Многу често се навраќам на неговиот “Силјан Штркот” и се повеќе и подлабоко доаѓам до сознание дека онаков каков што е напишан и раскажан невозможно е да е само пренесен од народни преданија. За таква приказна да се срочи треба многу Ум и Душа…вели Џумерко за богатството што ни го оставил Цепенко

Еден од незаборавните народни актери и ликови кои бездруго остави неизбришлива трага зад себе е Благоја Спиркоски – Џумерко, меѓу народот познат преку неговиот Итар Пејо од “Солунските патрдии” и приказните, лик што го прави непосреден и тоа како жив и народен човек. Тоа го потврдува и како човек кој живоста и хуморот ја споделува катадневно со народот и еснафот. За популарноста што Итар Пејо и народното творештво му ја донесе, Џумерко ќе рече:
– Итар Пејо е нашиот Хамлет, а Цепенко нашиот Шекспир. Многу често се навраќам на неговиот “Силјан Штркот” и се повеќе и подлабоко доаѓам до сознание дека онаков каков што е напишан и раскажан, невозможно е да е само пренесен од народни преданија. За таква приказна да се срочи треба многу Ум и Душа… Таа приказна е еднаква, па дури и подобра од многу слични приказни во светската литература. Сум го играл и Силјан Штркот и тоа на штули и бев висок 2 метри и 30 сантиметри. Режисерот Бранко Ставрев се плашеше да не скршам нешто, бидејќи верувале или не на нив играв оро. Јас му реков дека не може ништо да ми биде, бидејќи тоа го правам од душа…

Ваквата изјава само ја потврдува непосредноста и предаденоста на својата професија што Џумерко ја поседува и предава. Таа бездруго треба да биде пример и афирмација за младата генерација… Ако се суди дека неговата ќерка Марија Спиркоска-Илијески е актерка, може да се каже дека Благоја Спиркоски успеал да го продолжи театарскиот дух во своето семејство. За конекцијата со својата ќерка, за и на сцената, тој вели:
– На Марија и реков дека академски може да заврши кај сака и кај кого сака, но за она што се вели занает, тука е тато да и помогне, бидејќи постојат безброј цаки кои се случуваат непосредно во моментот на игра и инспирација, а со кои доколку не знаеш да се справиш можеш да се соочиш со низа дупки кои се создаваат при партнерската игра на сцената… Засега сум задоволен од патот по кој се движи Марија, а најзадоволен сум што во меѓувреме успеа да ми подари и внука, која веќе со своите три години почнува да потпрашува и прочепкува по професијата на дедо и и мајка и со низа прашања и потпрашања…

За моменталниот подем на Прилепскиот театар Џумерко е дециден: Горд сум на оваа млада генерација и успесите која таа ги постигнува во последниве неколку години. Но, сепак, некако, мене, на Благоја Спиркоски-Џумерко, тој театар не ми “лежи”. Се на сцената мора да има оправданост. А модерниот театар кој е присутен во моментов, како да не се грижи за ова основно правило.

Каде е Џумерко таму се и анегдотите. Од безбројните случки, згоди и незгоди, тој се реши да ни раскаже како не успеал да стане војвода: Режисерот Стојан Стојановски ја снимаше серијата “Непокорни”. Јас требаше да играм војвода. Но, кога ми кажа дека пет дена треба константно да стојам на дожд и да се валкам во кал, му реков дека некои природни работи кои не се баш примерни јас ги правам громогласно и дека доколку играм војвода можам да ја предадам четата, со смеење коментираше Џумерко.

За наградата која го одбележа неговиот творечки век исто така анегдотски раскажува:
– Три дена по ред мојата ќерка и жена ми, па и мојот син се обидуваа од се срце да ме стокмат за свечениот чин на доделувањето на наградите. Те оваа вратоврска не оди, те оваа кошула не била во тон, те ова палто не било прикладно… сепак, јас најубаво се чувствував во моментот кога на сцената се преоблеков и бев Итар Пејо… А за сатисфакцијата од наградата нема ништо поубаво од аплаузот и воодушевувањето на публиката што таа вечер го доживеавме Јас, Коле и Пепио. Тоа е нешто што не се заборава, завршува Џумерко.

Борче ГРОЗДАНОВ

 

KОЛЕГИТЕ СЕ ПРОСТИЈА

Тапанот р’зна со надземен екот се до Маркукуле, се до ѕвездите меѓу кои отсега сјае и една нова, една од најсветлите, онаа на Благоја Спиркоски – Џумерко.

Семејството, Прилеп и колегите од македонските театри денеска се простија од доајенот на македонското глумиште Благоја Спиркоски Џумерко. Напладне, на градските гробишта беа погребани посмртните останки на бардот на македонскиот театар.

На комеморативната седница во прилепскиот народен театар, актерот Андон Јованоски рече дека Џумерко беше синоним за актерска игра.

Бравурозен во играта, секогаш подготвен за трансформација на сцената, ќе остане запаметен по улогата на Итар Пејо. Кога ја доби наградата „3 Ноември” на градот Прилеп, рече дека сите улоги му се драги, но најмногу трага во него оставила улогата на Силјан штркот. Овој лик му ја прочепка душата, затоа, летни Силјане, рече Јованоски.

Театрологот Јелена Лужина потсети дека Џумерко на сцената оствари 111 улоги, од кои 105 одиграни на сцената на прилепскиот театар која е митска и има важно место во историјата на македоноскиот театар зашто, во Прилеп во 1943 година режирал и самиот Војдан Чернодрински, а зад кулисите растел писателот Горан Стефановски.

Како 20 годишен актер, Благоја Спиркоски Џумерко почна во прилепскиот театар во 1966 година. Имаше ретка привилегија да старее со своите улоги и да стане легендарна сценска фигура. Замина таму каде е Итар Пејо, во легендата. Благоја Спиркоски Џумерко е најлегитимен наследник на традиционалната македонска глума, на она што 1000 години на овие простори го градат Скомрахите, чиј најстакнат претставник беше Петре Прличко, а Џумерко последниот претставник на Скомрахите, рече Лужина.

Не случајно, додаде, Џумерко во 2006 година ја доби првата награда именувана по Петре Прличко која се доделува во Велес.

Нема полегитимен носител на таа награда од Благоја Спиркоски Џумерко, истакна Лужина.

Телеграми со сочувство до семејството Спиркоски и до колективот на прилепскиот театар испратија министерката за култура Елизабета Канческа-Милеска, ансамблите на МНТ, Дрански театар, театар комедија велешкиот театар и другите македонски театри.

Министерката Канческа-Милеска во телеграмата нагласува дека животното дело на Џумерко остави длабока трага во македонската театарска уметност.

Неговото име и животното дело засекогаш ќе бидат запишани во културната историј

ОТВОРАЊЕ НА 50. МТФ „ВОЈДАН ЧЕРНОДРИНСКИ”

50 години Чернодрински

 

Тапанот р’зна со надземен екот се до Маркукуле, се до ѕвездите меѓу кои отсега сјае и една нова, една од најсветлите, онаа на Благоја Спиркоски – Џумерко. Дека на светот постои едно парче во кое традицијата е култура, а културата начин на живеење, се слушна от плоштадот во Прилеп, а во чест на една уметност, онаа театарската, во чест на еден фестивал кој го собира најдоброто театарско од Македонија.

Не потсетија дека хамлетовското театарско огледало е исто толку наше колку и светско… И тие не заборавија уште еднаш со поглед кон небото да го поздрават вистинскиот сценски магионичар кој се движеше од Итар Пејо преку Силјан до Цепенко и се провираше до најистенчените драматични и драмски вкусови на светската драматиргија, Благоја Спиркоски – Џумерко, кој, пак, уште еднаш, од сцената, иако невидлив, тука по дух и со дух, заедно со Чернодрински, ни ја кажа „Абер дојде Донке” од која имаше заледена крв до солзи, но и еден топол аплауз испратен простум до големиот наш, ваш и светски, Џуме.

Да не потсети дека за овие 50 години постоење на „Војдан Чернодрински” се одиграни повеќе од 650 претстави и доделени повеќе од 670 награди со што уште еднаш е верифицирана една уметничка вредност, овојпат театарска која останува за навек!

Македонски народен театар МНТ

 

Македонски народен театар (МНТ) — државен театар во Скопје и најстара театарска установа во Македонија

Овој линк ќе ве поведе во виртуелна прошетка низ Македонски народен театар (МНТ)

Историја

.“Колку е блиску сонцето” , првата реплика изговорена од мадам Вера Вучкова во МНТ пред 71 година.

star-teatar-vera-vuckova

Основан со Одлука на  од 31 јануари 1945 година, како драмски театар во истата зграда на предвоениот Народен театар „Крал Александар I“. Во текот на првите две сезони, МНТ и функционирал како драмскитеатар, аво текот на наредните четири години, театарот се доорганизирал: оперскиот ансамбл бил конституиран во 1947 година (првата оперска премиера, „Кавалерија рустикана“ била изведена на 9 мај 1947 година), а балетскиот во 1949 (првата балетска премиера, „Валпургиска ноќ“ била изведена на 27 јануари 1949 година).

Ваквиот модел на театарска (драмаоперабалет, популарно наречен австроунгарски), е променет во 2004година, кога МНТ го задржал драмскиот ансамбл, а операта и балетот станале посебна организација — Македонска опера и балет (МОБ).

Првиот драмски ансамбл на МНТ бил во состав:

Кон овој состав се приклучиле и дваесетина членови на техничкиот и административниот персонал, кои ја опслужувале големата и исклучително функционална театарска зграда (изградена во 1927 година).

МНТ работел во истата зграда до земјотресот од 1963 година, кога таа била тешко оштетена и подоцна урната. После ова, МНТ работел во привремениот објект Театар Центар, до изградбата на новата зграда на МНТ во 1980-тите. Таа зграда денес ја користи Македонската опера и балет (МОБ), а од 2013 година, МНТ се вселува во одново изградената стара зграда (со извесни измени) на кејот на реката Вардар.

Премиери

 

Денес е 71-от роденден на Македонскиот народен театар.
Да се потсетиме на МИНАТОТО, на сите големи имиња кои го граделе и носеле репертоарот на нашиот театар.

Во Музејот на Македонскиот народен театар вечеравечер, 3 април, беше отворена новата поставка „Исчекори кон Сонцето“ која концепциски претставува сеќавање на првата театарска сезона 1945/46 година…

Министерката за култура Елизабета Канческа Милевска на отворањето на поставката рече дека со првата театарска сеозона на МНТ започна да се развива приказната за оваа институција, да се остварува сонот на доајените, да изградат свој сопствен македонски народен театар.

– Во оваа поставка се содржани исклучително вредни оргинални предмети кои интимно се поврзани со актерите, режисерите, сценографите, костимографите и другите театарски работници – основоположници на МНТ кои својот ентузијам, посветеност, својата љубов ја вложија во создавањето на првите десет претстави од сезоната 1945/46 година, истакна Канческа – Милевска.

Вредната колекција од околу 150 експонати изобилува со фотографии, архивски документи, лични предмети, театарски реквизити кои биле користени во создавањето на легендарните „Платон Кречет“, „Чорбаџи Теодос“, „Народен пратеник“, „Сомнително лице“ и другите претстави кои биле изведени вопрвата сезона.

Како посебно значајни, министерката за култура, ги издвои ѕидниот часовник-реквизита од првата претстава на МНТ „Платон Кречет“, како и оригиналниот костим на доајенот на македонското глумиште Петре Прличко во најдолго играната претстава во историјата на македонскиот театар „Сомнително лице“.

Изложени се и лични предмети на Петре Прличко кои ги подари неговата сопруга Нада, како двете лулиња, очилата и диктафонот, неговите документи-тетратки, неговите награди, како и честитките и писмата од неговата лична корасподенција со публиката.

Во изложбата се застапени и актерските прибелешки направени за време на подготвувањето на улогите меѓу кои и рачно пишуваната тетратка на истакнатиот македонски актер доајенот Илија Џувалековски за улогата на Поцко во претставата „Чорбаџи Теодос“, потоа сценографските и костимографските скици изработени од Томо Владимирски и Василије Поповиќ-Цицо, како и оригинални документи на Илија Милчин, Тодорка Кондова и многу други театарски работници кои ја одбележаа историјата на македонскиот театар.

Канческа – Милевска искажа задоволство што оваа изложба и целокупната уметничка збирка на Македонскиот народен театар од пред неколку дена е веќе достапна и во виртуелниот простор преку современиот концепциски проект „КЛИК МУЗЕЈ-КЛИК ТЕАТАР“ кој овозможува, сите посетители на веб страницата на оваа институција да остварат виртуелна музејска прошетка низ театарот, од самиот влез, па до најгорниот кат.

Пред присутните гости на отворањето на поставката, м директорот на МНТ Дејан Пројковски, програмскиот директор Тони Михајловски, авторите на музејската и виртуелната поставка Јасмина Намичева, Ивана Чарчевска и Михаил Намичев, како и бројни актери и други уметници, Канческа Милевска најави дека Владата и Министерството за култура и натаму ќе го промовираат Македонскиот народен театар на европската и светска театарска мапа, како двигател на новите професионални стандарди во областа на театрологијата, на новите форми на театарска едукација, како промотор на театарот како интерактивен „медиум на новото време“.

Таа изрази благодарност и до сите граѓани кои подарија или од кои се откупени експонати за оваа збирка која, како што нагласи, е голем придонес во сочувувањето на нашата колективна културна меморија.

Да наздравиме за СЕГАШНОСТА и за сите големи креативни предизвици и патишта кои ги живее ансамблот и да си посакаме ИДНИНА.
ИДНИНА осветлена од уметничкиот пламен на нашите театарски колоси од минатото, а посветена на жарот со кој го љубат истиот тој театар денес, нивните наследници.
Нашето театарско време го мериме по бројот на одиграни претстави,изговорени реплики и аплаузи.
Почитувана публико и драги колеги нека ни е честит денот.

Изложба на театарски експонати

април 2016 г./Исчекор кон сонцето/ во Македонски народен театар отворен ден од 11:00 до 20:00 часот

Македонски народен театар – Скопје и Музејот на МНТ од 03. 04 – 03 .05. 2016 година, по повод одбележувањето на 71 година од изведбата на првата претстава, ќе се претстави пред публиката со два презентациски концепта.

 Воведниот концепт е насловен Виртуелна прошетка низ постоечката Уметничка збирка на Музејот. Тој претставува прв применет виртуелен (дигитален) 360о модел на експонирање од една музејска поставка во Македонија, со што е овозможено интерактивна посета на публиката од секоја точка на светот. Прошетката ќе биде достапна за публиката на следниот линк:

http://mnt.mk/360/MNTtour.html

Овој модел на експонирање ќе биде воспоставен како стандард за сите следни изложби во продукција на Музејот на МНТ, вклучувајки ја и актуелната Исчекор кон сонцето.

 Изложбениот концепт е театролошка изложба под наслов Исчекор кон сонцето, која е четврто претставување на продукцијата на Музејот на МНТ почнувајки од 2013 година. Акцентот на музеолошката поставка е ставен на десетте претстави одиграни во првата сезона 1945/46, во кои го вградиле својот ентузијазам и жар десетици  актери, режисери, сценографи, костимографи и други театарски работници – основоположници на МНТ. Изложени се оригинални документи, лични предмети, фотографии, драмски текстови, костимографски и сценографски скици, и реквизити кои биле дел од театарските претстави на МНТ. На тој начин се продолжува со претставување на највредните оригинални документи и предмети, од збирките во сопственост на Музејот на МНТ.

Вечната куќа – 07, 08 и 09.12.2013

Прва реплика –

 РАБИНОТ –Запишано е! Од Ерусалим во Македонија ќе појдеш.

936042_10152126273114636_118654127_n

Петре Темелковски – Рабинот Ицак Коин

ПРВА СЦЕНА Изгрејсонце над Ерусалим. Блескаат вечните градби на Ѕидот на плачот, Црквата на раѓањето и Воскресението, и џамијата Ал Акса. Рабинот Ицак Коен седи на камениот стол и чита со прстите пораки од различни страни на светот. Пред него како во молитва и задржан тивок плач е застаната Стела Бенвениста, со поглед упатен во неговото лице.

Автор: ЈОРДАН  ПЛЕВНЕШ
Режисер: ДЕЈАН ПРОЈКОВСКИ

За три години МНТ имал над 900 претстави и над 330.000 гледачи

Покрај подготовката на репертоарот, во МНТ се создава и театарскиот музеј кој ќе биде составен дел на институцијата. Собрани се повеќе од 20.000 предмети меѓу кои и експонатите од претставите изведени во последните три години. Тие се презентираат на изложби во театарот и досега се организирани околу десет

Македонскиот народен театар денеска одбележа три години од работењето во новата зграда кое почна со премиера на „Вечната куќа” од Јордан Плевнеш во режија на Дејан Пројковски. По тој повод беше отворена истоимена изложба на која се претставени костими и реквизити од претставата и беше прикажана кратка снимка од првата нејзината изведба на 7 декември 2013 година.

Директорот на МНТ Пројковски соопшти дека за три години МНТ имал над 330.000 гледачи и над 900 реализирани претстави, што е околу 300 годишно на малата и на големата сцена.

– Тоа е голема, завидна бројка со која, кога ќе се спореди со национални театари од регионот, МНТ може да се гордее со она што го прави во изминатите три години. МНТ е дрво со длабоки корени и мислам дека и новата зграда и се што сега го правиме сите е продолжување на историјата и на патот на сите големи актери, режисери и великани што работеле тука, истакна Пројковски. Тој и се заблагодари на министерката Елизабета Канческа-Милевска за вложениот труд и заложби да се изгради новиот објект на театарот.

Истакна и дека МНТ во последниот период има интензивна меѓународна активност, бидејќи само во овој месец со три претстави гостуваше во три земји (Полска, Русија и Романија), а првпат годинава Македонскиот народен театар имаше копродукција со престижниот Винер фествохен. – Полека, но сигурно МНТ се наметнува како важен театарски центар во Југоисточна Европа, додаде Пројковски.

Пред актери од МНТ и директори на други театри од Македонија зборуваше и Дејан Лилиќ кој беше директор кога МНТ пред три години се пресели во новиот објект.

– Чувството што го имавме тогаш беше многу шарено, неверојатно, чувство кое никогаш оваа генерација наша не можела да го доживее. Но, имавме една водилка која не води во сите претстави што ги создаваме, а тоа е вербата. Да ја немавме вербата, немаше да го имаме ова. Не можат ништо да ни земат – ни талентот, ни срцето, ни душата, но не можат да ни земат уште една работа, а тоа е нашиот Македонски народен театар и оваа прекрасна зграда. Затоа што тој не сплотува сите нас, овие генерации, минатите и идните генерации, и ќе остане, без разлика на забот на времето кој може да избрише и да заборави. Тој ќе остане, за среќа, вечен, рече Лилиќ.

Покрај подготовката на репертоарот, во МНТ се создава и театарскиот музеј кој ќе биде составен дел на институцијата. Собрани се повеќе од 20.000 предмети меѓу кои и експонатите од претставите изведени во последните три години. Тие се презентираат на изложби во театарот и досега се организирани околу десет.

Македонскиот народен театар во новиот објект минатата година на 3 април го прослави и седумдеценискиот јубилеј од постоењето, односно од изведбата на првата изведена претстава во 1945-та – „Платон Кречет” во режија на Димитар Ќостаров

  • Претседателот Ѓорге Иванов денеска на Македонскиот народен театар ќе му додели признание „Орден за заслуги за Македонија“.

    „На Македонскиот народен театар му се доделува орденот по повод 70 години од неговото основање, а особено за успешното презентирање, промовирање и негување на македонското и светското театарско творештво, со што даде исклучителен придонес за збогатувањето на македонската култура и за афирмацијата на Република Македонија во светот“, соопшти Кабинетот на Претседателот.

    2016 година  Дејан Пројковски Директор на Македонски Народен Театар

    ‘‘Знам дека вербата и посветеноста се клучните работи во остварување на соништата.‘‘

2017 година   Драган Спасов Дац е именуван за в.д. директор на Македонски народен театар.

2018 – СИМОНА УГРИНОВСКА Е НОВ В.Д ДИРЕКТОР НА МНТ

Ристо Шишков (23 март 1940 – 17 јуни 1986)

Ристо Шишков  — истакнат македонски филмски и театарски глумец.

Ристо Шишков
Роден 23 март 1940
МрснаСерскоЕгејска Македонија
Починал 17 јуни 1986 (воз. 46 г.)
СкопјеСР Македонија
Националност Македонец
Познат по улогата во:
Републиката во пламен
Македонска крвава свадба
Најдолгиот пат
Нели ти реков
Занимање глумец
Деца Васил Шишков
Јоана ШиШков

Биографијa

Ристо Шишков е роден во 1940 г, во селото МрснаСерскоЕгејска Македонија, во ситуирано трговско семејство. Татко му Васил и најстариот вујко лежеле 4 години затвор на Крит. Во 1942 година Ристо ја доживува трагичната судбина на децата-бегалци. Преку Бугарија во 1945 година неговото семејство доаѓа во Струмица, каде тој се школува.

12919615_1206149402736339_4155898215475609447_n

Имал првична намера да студира атомска физика, но наеднаш се премислува, па во 1962 година дипломира на Театарската академија во Белград, на отсекот за глума. По двегодишната работа во Југословенскиот драмски театар во Белград, Шишков доаѓа во Скопје и од 1 октомври 1964 година станува член на Драмата на Македонскиот народен театар. Играл во 54 театарски претстави, снимил 11 филма (во дванаесеттиот, „Води“, неговата ролја е преснимена), пет телевизиски драми и три телевизиски серии, повеќе радиодрами. Добитник на една театарска награда на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп (1977 година) за улогата во претставата „Крчма под зеленото дрво“.

Во 1979 е обвинет во навреда на српски и хрватски артисти, исто како и на Тито, и на 15 јануари 1980 заминува во затвор. По боледување умира на 17 јули 1986 година во Скопје.

Фестивал

Во негова чест, од 1992 година во Струмица се одржува Фестивалот на камерен театар „Ристо Шишков“. Син на Шишков е познатиот македонски глумец Васил Шишков.

Како лик

Шишков се игра како еден од ликовите во драмата „Вечната куќа“ на Јордан Плевнеш во режија на Дејан Пројковски. Во првата сезона, улогата ја толкувал син му Васил.

Награди

  • 1967 ФФАО,Ниш — Специјална награда за улогата во „Планината на гневот“
  • 1976 ФФАО,Ниш — Повелба за машка улога во „Најдолгиот пат“

Филмографија

Надворешни врски

cca96cba4330ad44973d6ee1eb214996

НТ Штип Ацо Шопов

12037984_10206478071043420_6701043404047271667_n

Почетоците на театарот во Штип се кон крајот на деветнаесетиот век.

Македонските дејци –учителите Даме Груев, Пере Тошев и Гоце Делчев ја поставуваат романтичната трагедија „Разбојници“ на Ф. Шилер во учебната 1894/95 година која е една од поинтересните претстави.

За време на Кралството Југославија во 1923 година во Штип е формирано Штипско театарско друштво односно се формира Повластено народно позориште, чиј основач е гимназискиот професор Душан Будимировиќ. Друштвото изведува повеќе претстави, претежно комедии, (од француските булеварски комедии до комедијата Кир Јања на Стерија Поповиќ), сите во режија на Будимировиќ. Исто така, Друштвото организира и театарска школа. Во тоа време во Штип се отвора и музичко училиште, во кое се едуцираат идните солисти и музичари за театарскиот оркестар. Театарот почнува да се професионализира.

04

На 29 август 1923 година, е изведена  и првата оперска претстава, Палјачи на Р. Леонкавало. Ова е прва оперска претстава во Македонија изведена со домашни изведувачи. Во декември 1925 година свечено е отворена нова театарска сала сместена во градскиот хотел „Гранд“.

Во периодот од 1923, па до 1927 година  реализирани се над сто претстави повеќето со национално- патриотска содржина. Еве некои од нив: „Гроф Мишка“ од А. де Флер, „Лилјак“ од Хафнер и Желе, ,,Скаперникот“, „Вообразениот болен“, „Тартиф“, ,,Граѓанинот благородник“ од Молиер, „Хамлет“ од Шекспир, ,,Ревизор“ од Гогољ, Сирано де Бержерак“ од Едмон Ростан, “Лага и паралага“, „Кир Јања“, „Покондирана тиква“, Ј.С. Поповиќ, „Народен пратеник“, „Сомнително лице“, „Протекција“, „Свет“ од Нушиќ, „Хасанагиница“, „Хајдук Станко“, „Селска лола“, „Дорќолска работа“, „Кралевата есен“ од Станое Главаш, „Македонка“ од Д. Будимировиќ и Славко Нетков, „Два цванцика“ од Милован Глишиќ, „Коштана“ од Б. Станковиќ, „Просидба“ од А.П. Чехов, „Близнаци“ од Плаут, „Граѓанинот Благородник“ од Молиер, „Ѕвонарот на Богородичната црква“ од В. Иго, „Ивкова слава“ и „Зона Замфирова“ од С. Сремац и други.

По извршувањето на атентатот на генералот Ковачевиќ на 5.10.1927 година работата на Театарот била забранета сé до 28.03.1929 година.

Во 1934 година и наредната 1935 година под раководството на композиторот, педагогот и диригентот, рускиот емигрант Сергеј Михајлов, Театарот повторно дејствува во штипската културна јавност. Под раководството на Михајлов, кој по барање на Будимировиќ, поради потребата од музичка едукација на актерите, бил префрлен од Гевгелија во Штип, во Театарот се одиграле 20 претстави.
01 (1)

Во 1936 година соочен со кризи (кадровски, финансиски, организациски), театарот ја намалува својата дејност, така што сосема се „повлекува“ во гимназијата и му се враќа на аматерскиот статус. Театарот се сели во гимназијата каде учениците биле единствените артисти. Токму таа година е забележана како година во која дефинитивно престанува работата на Штипскиот бенифициран театар.

 

Освен оваа гимназиска драмска дружина, до почетокот на Втората светска војна во Штип инцидентно се активни уште неколку аматерски драмски дружини.

Во текот на војната театарската активност ја презема бугарското Читалиште, чиишто активисти изведуваат повеќе пиеси од бугарски автори.

01

По завршувањето на Втората светска војна Штип набргу станува центар на театарскиот живот во тој дел на републиката. Театарот во Штип, како и формирањето на другите театри во републиката. се формирани во многу неповолни економски и општествено-политички услови.

Во јануари 1948 година, тогашната драмска секција при Културно-уметничкото друштво „Ванчо Прке“ прикажува две едночинки, во кои настапуваат идните актери на професионалниот штипски театар. Со подготвување неколку нови премиери, аматерскиот ансамбл постепено се зголемува.

03

Континуитетот во театарот се остварува на 8.11.1944 година на денот на ослободувањето на градот, кога започнува новата ера на организираното театарско живеење во Штип. Иако се работи за театарска активност со различни ефекти, сепак, станува збор за слични концепти кои произведуваат слична културна практика и слично театарско бранување.

Драмската секција на XIX бригада на 8.11.1944 година во новиот животен амбиент набиен со свеж воздух како последица од победата над фашизмот пласира театарска претстава, за тоа време, со многу индикативен наслов „Хитлер во агонија“. Претставата е прикажана во природен амбиент каков што обезбедувале улиците на тогашниот Штип: тесни, непоплочени или калдрамисани – слика за долгогодишните османски комунални решенија во поглед на инфраструктурата.

За само една година штипјани се нашле пред нова претстава. По „Хитлер во агонија“ драмската секција формирана при Народниот фронт ја изведува комедијата „Д-р“ на Б. Нушиќ. За оваа претстава членовите на секцијата ја користеле салата во Хотелот „Македонија“, а потоа и салата во Хотелот „Нов Белград“.

Во 1948 год. го среќаваме првиот печатен плакат Градски народен театар – Штип, со насловот на претставата „На стража” од Виктор Емин, а следната година е поставена „Печалбари од Антон Панов.

07

????????????????????????????????????

Во 1949, Градскиот народен одбор ја донесува одлуката за основање Областен народен театар во Штип. На 10.10.1949 година во фискултурната сала, односно меѓу реквизитите за физичка култура, актерите на Областниот театар ја изведоа претставата „Кир Јања“ од Ј.С. Поповиќ во режија на Борис Стојчев. Со премиерната изведба на претставата „Кир Јања“ започнува работата на Штипскиот областен театар. Како професионален театар, започнува да работи во јануари 1950 година. Прв директор на театарот е Борис Стојчев. Во текот на 1950 година Обласниот театар добива сопствена зграда (Соколана).
„Парталковци” беше првата премиерна претстава на новоформираниот Областен театар во неговата сопствена зграда.

 

Прв професионален состав на Обласен народен театар Штип (јануари 1950):
Борис Стојчев – режисер и актер, директор; Милка Ќерамитчиева, Александар Думов, Олга Рунчева, Димитар Зајков, Алеко Протогеров, Ацо Арсов, Трајче Зафиров, Ружа Икономова, Стојка Слејанска, Илија Арев – актери.

 

Од 1954 година театарот го носи името Народен театар Штип.

Во 2004 година Народниот  театар од Штип влегува во состав на Национална установа – Центар за култура „Ацо Шопов“ – Штип и како таков функционира до ден денес.
Меѓу 1948 и 2015 година театарот има одиграно 358 премиери, со повеќе од 5.000 репризи, чии носители се над 400 театарски дејци, автори, режисери, актери, сценографи, костимографи и музички соработници заедно со многубројната публика.

Штип скоро еден век го има својот театар, театарот го има својот Штип, а заедноимаат  сериозен прилог во театарскиот живот во Македонија.

НУЦК ,,Ацо Шопов,, – Театар – Штип  настапувал и настапува на сите фестивали кои се одржуваат во Р.Македонија и на фестивали во повеќе европски земји на кои има постигнато забележителни резултати и добиено повеќе награди.

08

ОСНОВНИ ДЕЈНОСТИ: Драмска , музичка, ликовна, литературно – издавачка, филмска и др.

http://www.teatarstip.mk/Istorijat.html

ОРГАНИЗАЦИОНА ПОСТАВЕНОСТ: НУЦК ,,Ацо Шопов,, – Штип работи со две организациони единици.

  • Организациона единица драмска дејност и
  • Организациона единица – посредување во културата ( музичка, ликовна, литературна – издавачка, филмска дејност и аматерски самодејности )

 

КАДРОВСКА ЕКИПИРАНОСТ:

  • Директор
  • Актери – изведувачи – 17
  • Режисери – 2
  • Драматурзи – 3
  • Стручни соработници – 2
  • Реализатори на програма – 18
  • Администрација – 4

stp-16

Народен театар Штип-2016 god.

Народен театар Штип оваа година се “судеше” “маратонски” за да се издигне од “дното” поради едно “писмо”. 🙂 Вака во една реченица би можело да се направи ретроспективаta на работата на штипскиот театар во 2016 година.
Првата премиера во 2016 година беше на претставата “Суд” од Коле Чашуле, во режија на младиот штипјанец Дамјан Читкушев. Сместен во едно нестабилно тло, во простор полн симболики, постои еден СУД во кој силно ПИШТИ неправдата. Во овој суд, впрочем како и секаде, најголемата опасност е таму каде навидум ја нема. Тоа е претстава за македонскиот синдром на предавство, осовремена и ставена во една сурова рамка на крвопролевање.
Втората премиера “Љубовен маратон” е работена по мотиви од текстови на Нил Сајмон во режија на Никола Ристов. Тоа е една урнебесна комедија која го слика современиот начин на живот. Приказна за монотонијата на животот, обидот за неверство за да се прекине таа монотонија и на крајот славење на животот, зашто како што вели главниот лик во претставата: “Обожавам да живеам! Во животот има проблеми, но да живееш е најдоброто нешто што го измислиле до сега…!”
Маестралниот Дејан Пројковски ја постави третата премиера на штипскиот театар, претставата “На дното” од Максим Горки. Тој во одлично одбраниот, совршено адекватен простор ПОД големата сцена на домот на културата “Ацо Шопов” го наслика и, како на филмско платно, го оживеа горкиевото ДНО. Ги соголи до кожа жителите на пансионот кои со сите сили се трудат да се подигнат од калта на дното во кое се наоѓаат. Дали и колку успеваат во тоа останува на публиката да види и да процени.
Последната премиера во 2016 година на Народен театар Штип беше “Лазаревото писмо и писание” работена по мотиви од расказот “Лазаревото писмо” на Живко Чинго, а во режија на Љупчо Ѓоргиевски. Приказна за едно “време – невреме, море не невреме туку нелуѓе, речи го како шчо ет”. Приказна за состојбата во Македонија од пред педесетина и повеќе години, а која, од збор до збор, може да се пренесе во денешницава. Приказна за нашиот синдром на самоуништување преку шпионирање и предавство, борба за власт со газење преку се’, ставена во еден безвременски контекст.
Во ова навраќање на работата на штипскиот народен театар морам да ги спомнам и гостувањата на истиот надвор од границите на нашата држава.
Во Вараждин, Хрватска, ја игравме претставата “Отворач за конзерви” во режија на хрватскиот актер и режисер Стојан Матавуљ. Гостувањето беше остварено благодарение на одличната соработка на нашиот театар со македонско-хрватското здружение од Македонија “Либертас”.
Детската претстава “Јан Бибијан” во режија на Дарко Ковачевски учествуваше на меѓународниот театарски фестивал ТАНАНИК Благоевград 2016 – Бугарија.
На интернационалниот алтернативен фестивал ФИАТ 2016 во Подгорица, Црна Гора, учествувавме со претставата “На дното” на Дејан Пројковски. Со голема гордост можеме да се пофалиме дека од овој фестивал се вративме со двете најголеми награди: претставата “На дното” освои гран при за најдобра претстава, а “маестро” Дејан Пројковски ја освои наградата за најдобра режија. ДА НИ СЕ МНОЖАТ. 🙂
На крајот од оваа релативно успешна 2016 година за нашиот театар, да си посакам една желба: Следната 2017 година да ни биде со повеќе премиери и претстави, со повеќе поблиски и подалечни гостувања и, зошто да не, со повеќе награди и признанија.
И сосема на крај, на сите пријатели на ГОЛЕМОТО СЕМЕЈСТВО ТЕАТАРЧЕ им посакувам интересна и успешна 2017 година.
Имајте убава година 🙂.
         Габриела Коцева Тулиев

Интересна и успешна 2017 година.

Претставата “Ричард 3” од Вилијам Шекспир е дел од добиените
проекти од Национален интерес за 2017 на Националната установа – Центар за култура „Ацо Шопов“ од Штип.
Драматизацијата на текстот ја работеше режисерот Пламен Марков од
Бугарија, a драматург беше Габриела Коцева Тулиев.

Во претставата играат – Хенри 6 – Миланчо Георгиев-Роне, Едвард 4 – Раде Рогожаров, Џорџ Кларенс – Владимир Тулиев, Ричард Глостер – Иван Калошев како гостин, Бакингам – Ефтим Трајчов, Лорд Хастингс – Милорад Ангелов, Лорд Стенли – Миле Вратеовски, Лорд Ривер – Пеце Ристевски, Тирол – Виктор Арев, Брекенбери – Стојан Арев, Едвард Кларенс – Лазарчо Горгиев како гостин, Хенри Ричмонд – Петар Јанев како гостин, Маргарита – Марија Минчева Андонов, Елизабета – Кристина Атанасова Арсова, Војвотката од Јорк – Валентина Георгиевска, Леди Ана – Анѓелка Нашкова, Џејн Шор – Елена Шорова Дербов, Маргарита Плантагенет – Емилија Ристевска како гостин.
Сценограф и костомограф на претставата беше Мира Каланова од
Бугарија. Изборот на музиката го направи Калин Николов од Бугарија.
Премиерата на претставата беше на 04-06- 2017.

Претставата “Умри машки” од Алдо Николај е дел од добиентите
проекти од Национален интерес за 2017 година на Националната установа – Центар за култура „Ацо Шопов“ од Штип.
Преводот и адаптацијата ја работеше режисерот Коле Ангеловски.
Драматург на оваа претстава беше Габриела Коцева Тулиев. Сценограф и
костимограф на претставата беше Илина Ангеловска. Режисерот работеше и на изборот на музиката. Актерската екипа беше во состав: Ефтим Трајчов
како Бруно, Душица Тренева како гостин во улогата на Ева и Милорад
Ангелов како Марио. Видеата кои се користат во претставата ги изработи
Никола Ристов. Претставата премиерно беше изведена на 16-12- 2017 година.

Претставата “Дедо е секогаш во право“ од Ханс Кристијан Андерсен,
во режија на Никола Ристов е работена од сопствени средства на
Националната установа – Центар за култура “Ацо Шопов“ – Штип. Преводот и адаптацијата ги работеше Никола Ристов.
Избор на музиката го направи режисерот Ристов во соработка со
актерската екипа. Актерската екипа беше во состав: Раде Рогожаров, Елица
Арева и Мирко Голомеов (како гостин). Анимациите, текстот и аранжманот
на песните ги направи режисерот Ристов, а песните ги исполнија Елена Шорова Дербов, и Марија Минчева Андонов. Режисерот Никола Ристов ја
направи подготовката за плакатот и каталогот за претставата. Премиерата
беше закажана и оддржана на 18-02- 2017 година.

Претставата ,,Волшебната ноќ,, се работеше по мотиви од приказната
,,Убавицата и ѕверот,,. Режијата, изборот на сценографија и костимографија беа на Драгана Милошевски – Попова, избор на музика Елена Шорова Дербов, сонгови Влатко Миленковски, драматург Наташа Маневска, играа: улогата на најубавицата Елена Шорова Дербов, Виктор Арев – принцот/ѕверот, Валентина Ѓоргиевска – волшебничката, Мирко Голомеов – Иван/Рипалко к.г. и Нела Ангелова – Софија к.г., во улогата на Дедо Мраз: Страшко Милошевски, Раде Рогожарев и Милорад Ангелов.
Претставата се работеше од сопствени средства. Претставата
премиерно беше изведена на 23-12- 2017 година.

Националната установа – Центар за култура “Ацо Шопов“ од Штип
петта година е организатор на Театарскиот фестивал за деца и младинци
“Малиот принц“.

На отворањето (24-09- 2017 год.) на Фестивалот настапи
Националната установа – Македонска опера и балет од Скопје, со претставата “Операта на шумските животни“. Фестивалот за отворен го прогласи г-дин Илчо Захариев, градоначалник на Општина Штип.
– Вториот ден (25-09- 2017 год.) настапи Националната установа –
Македонски народен театар од Скопје, со претставата “Силјан Штркот
Шанца“.
– Третиот ден (26-09- 2017 год.) настапи Националната установа – Театар
за деца и младинци од Скопје, со претставата “Гига мега бајка“.
– Четвртиот ден (27-09- 2017 год.) настапи Театар “Крик“ од Скопје, со
претставата “Маша и нејзината волшебна приказна“.
– Фестивалот беше затворен на 28-09- 2017 година, со претставата
“Јованче и Марика“ на Театар “Бабец“ од Битола.
За Време на Фестивалот на 25 и 26 септември беа прикажани кратки
слатки претстави за деца на Наш мал театар – Театар на сенки и тоа
претставите: “Бурсунсул и Паскалине“, “Заробената љубов“ и “Марко патува
околу светот“.
Исто така на 25 и 26 септември беа организирани и работилници
насловени како “Создади ја својата приказна“ со деца од основните училишта
од Градот.

За teatarce.mk
Габриела Коцева Тулиев

Вукосава Донева- Варколи (1935-2016)

IN MEMORIAM
Вукосава Донева- Варколи (1935-2016)
pochina-teatarskata-i-filmska-akterka-vukosava-doneva-varkoli-222787
Во Австралија , во 81-та година од животот, почина Госпоѓа Вукосава Донева- Варколи, македонска театарска, филмска и телевизиска актерка, поетеса, преведувач и професорка.
Вукосава е родена на 22 февруари, 1935 година во Струмица, Македонија. По завршувањето на Филолошкиот факултет, група Литература и македонски јазик, Вукосава се вработува во радио драмата на радио Скопје(1953-1957), а од 1957 до 1988 година, работи во Македонскиот народен театар, каде што игра многу главни улоги. Вукосава Донева беше ангажирана на Факултетот за драмски уметности во Скопје, како предавач по сценски говор(1970-1976). Во текот на театарскиот живот има реализирано значаен број ликови од најразличен жанр, а за улогата на Хеда Габлер е добитник на наградата „13 Ноември“ (1976).
Има реализирано седум самостојни проекти, поезија и монодрамата „Велика“, со кои настапува во Македонија и во повеќе земји.

images    eden-219-

Вукосава Донева игра во повеќе македонски филмови: „Мирно лето“( 1961),Македонска крвава свадба“(1967), „Мементо“(1967), „Време без војна“(1969),„Македонски дел од пеколот“(1971) и „Хај-фај“(1987), во кој што ја играше главната женска улога.
Од 1988 година Вукосава Донева Варколи живее во Австралија. Во овој период таа интензивно пишува и ги објавува стихозбирките за возрасни: „Куќи за продавање и молитва“(2000), „Чаша вода за океанот“(2001), „И не како вејка на ветрот “(2003) и „Ткаење черга“(2011) .
Вукосава Донева Варколи, беше член на литературното друштво „Григор Прличев“ од Сиднеј и член на Друштвото на писателите на Македонија. Со својата поезија е застапена во антологиските изданија: „Бескрајно место“(1998), „Пламен во срцето“( 1999), „Спомените на милениумот“( 1999), „Коти на копнеж и страст“(2003). Исто така е застапена со поезија во американската антологија „Балади на нашите животи“(2005).
За своето огромно творештво, како и за доброволното инволвирање во македонската заедница во Сиднеј и во Австралија, госпоѓата Вукосава Донева Варколи ја доби најголемата Награда за животно дело „Македонско сонце“, што ја доделува Македонскиот Телефонски именик за НЈВ-Австралија.
Нека почива во мир. Ние ќе ги памтиме нејзината блага насмевка и мудрите животни совети!
Погребното опело за покојната Вукосава Донева Варколи ќе се одржи во четврток, на 9-06-2016 год, во Palmdale Crematorium, Rose Chapel, во 4 часот попладне, а специјална Комеморација ќе се одржи во просториите на Литературното друштво „Григор Прличев“, во петок, на 10-06-2016 год , во 9.30 часот.
Срдечно,