Модерниот ритуален занес на Дионис

…„успеваат и да изградат детално промислена внатрешна логика на претставата која ги рефлектира клучните теми во секој од трите различни, но комплементарни делови.“29/06/2019

Кон премиерата на „Бакхи – Краток преглед на распадот“ за време на 21-виот Интернационален фестивал на монодрама во Битола. Претставата е работена според античката трагедија на Еврипид, во режија на Игор Вук Торбица и драматургија на Билјана Крајчевска. Играат Маја Андоновска – Илијевски, Огнен Дранговски, Соња Михајлова, Иван Јерчиќ, Илина Чоревска, Мартин Мирчевски, Васко Мавровски, Викторија Степановска – Јанкуловска, Валентина Грамосли, Петар Спировски, Сандра Грибовска и Анастазија Христовска. 

Во денешно време, за да биде успешно едно поставување на античка драма, потребно е режисерот и актерите да одговорат на (во најмала рака) два паралелни предизвици: современо интерпретирање на универзалните теми и одбирање на контекстуално релевантна призма за нивно доближување до публиката. Торбица и Народниот театар од Битола не само што солидно одговараат на двата предизвици, туку успеваат и да изградат детално промислена внатрешна логика на претставата која ги рефлектира клучните теми во секој од трите различни, но комплементарни делови. Визуелните обележја на претставата (Валентин Светозарев – сценограф, Благој Мицевски – костимограф, Сашо Мартиновски – специјални ефекти, шминкер и фризер, Игор Мицевски и Горан Петровски – светло мајстори) се максимално ефективни во својата едноставност, дозволувајќи ѝ на публиката да се фокусира на случувањата на сцената. 

На почетокот на претставата, Викторија Степановска – Јанкуловскаја воведува публиката во случувањата во Теба при што успева егзистенцијалната срж на филозофските прашања обработени во „Бакхи“ да ја прикаже на ноншалантен и лесно приемчив начин. По краткиот пролог, во првиот дел од претставата (мудро наречен „Идеи – Денес“) режисерот Торбица и битолскиот ансамбл ја поставуваат основата за нивното модерно читање на Еврипид преку референци од поп-културата, автореференцијална свесност за сопствената положба и метатекстуални коментари за современите проблеми на човештвото. Вториот дел („Бог – Вчера“) е вешта адаптација на трагедијата од Еврипид, а стихуваните реплики го засилуваат впечатокот на раскошна античка драма со познат крај: во занес предизвикан од одмаздољубивиот бог Дионис, Агава го убива сопствениот син Пентеј со што кулминира распадот на Теба. Иако е релативно отворен за интерпретација, последниот дел од претставата („Луѓе – Утре“) е неопходен за затворање на приказната раскажана од светогледот на Торбица

Кога станува збор за актерската игра, низ целата претстава се препознава оригиналниот потпис на битолскиот театар: музика изведувана во живо (по дизајн на Александар Димовски), психичко и физичко соголување, ансамблова игра во вистинската смисла на зборот. Сопствената автентична енергија актерите успеваат да ја канализираат во издржан уметнички израз и симболи прочистени од непотребен товар, па „Бакхи“ изгледа како уште еден чекор во еволуцијата на (по мене) еден од најдобрите ансамбли кај нас. Клучен дел на претставата е одличната изведба на Дионис (Маја Андоновска – Илијевски) која со огромна леснотија балансира меѓу налудничавата желба за одмазда и ладнокрвната решителност. Нејзината игра станува уште поскокотлива во моментот кога Пентеј (Огнен Дранговски) ја доживува својата трансформација во жена, по што заедно градат неверојатно привлечен контраст со голем емоционален полнеж, впрочем како и различните делови на претставата.  

Како и античката трагедија, „Бакхи – Краток преглед на распадот“ не е претстава за оние кои од театарот очекуваат едноставна забава и лежерно поминати неколку часа. Наместо тоа, Торбица и битолскиот ансамбл внимателно отвораат важни прашања за идентитетот, целта на уметноста, разликата помеѓу доброто и злото, слободата. На гледачите им останува само внимателно да ја следат претставата … или со други зборови, да му се препуштат на богот Дионис и неговиот ритуален занес.

Јована Ѓорѓиовска

http://gledaj.mkc.mk

Посебна е наградата од фестивалот со долг век“ – Интервју со Бајруш Мјаку

Б: Најнапред, честитки за високото признание. Во мноштвото награди што ги имате добиено се вклучува и најновата од фестивалот „Чернодрински“. Кои беа вашите првични импресии?

Б.М: Да ви кажам, бев во Берлин, на „Берлинале“ и ми се јави уметничкиот директор Катерина Коцевска. Си мислам, ме бара да се видиме и да поразговараме и ни на крај памет не ми беше дека ми се јавува да ми соопшти вакво нешто. Ја известив со порака дека сум надвор од државата и пишав да се слушнеме. Кога се слушнавме, ми кажа дека заедно со Владимир Милчин сме предложени. И затоа, наградата ми е уште подрага. Подрага, дека ја добиваме заедно, оти сме ја почнале и кариерата заедно. Сите мои професионални претстави одиграни на фестивалот „Војдан Чернодрински“ што сѐ вистински претстави, претстави кои биле квалитетни и со уметничка тежина, сите тие се работени со режисерот Владимир Милчин. Дури и првата професионална награда што ја добив на МТФ, во 1984 или 1985 година, во „Дожд во Вертомонто“ беше негова режија и токму затоа, многу ми е драга оваа награда.

Б: Во услови на потврдена, апсолутна театарска зрелост, чии почетоци датираат од 1973 година, каде го сместувате или, како го оценувате ова врвно признание – Наградата за животно дело?

Б.М: Секоја награда си има своја тежина. Меѓутоа, кога сме кај оваа награда, има посебна тежина, бидејќи доаѓа од колегите, од театарските луѓе и доаѓа од еден фестивал кој има свој долг век. Јас сум само десет години постар од фестивалот и може да речам дека ми е многу драга оваа награда и дури ми е подрага од оние што сум ги добил од одредени стручни комиси во кои одлучуваат неколкумина. Затоа, ова е нешто друго и им благодарам за тоа.

Б: Оваа ваша оцена говори во прилог на значењето и важноста на признанијата што доаѓаат од фелата. Дали тоа можеби ѝ дава една дополнителна, додадена вредност на наградата за животно дело?

Б.М: Тоа е точно. Наградата доаѓа од фелата. Јас имам добиено и меѓународни награди во Албанија, Бугарија, Косово, Кишињев – Молдавија, во Киев -Украина, каде добив прва награда за најдобар актер, како и други признанија, но оваа, ми е нешто посебно и може да кажам дека е едно заокружување на кариерата и ако, ќе продолжам, се дур имам здив и стојам на нозе.

Б: Вие сте актер кој, освен на мајчиниот албански јазик, игра и на повеќе други јазици. Вашиот театарски живопис е богат, искуството огромно. Ким Мехмети коментира за Вас дека: „Посебното на актерското царство и во биографијата на Бајруш Мјаку е дека тој нема улоги кои можеш да ги издвоиш и да ги наречеш негово врвно остварување„. Може ли за публиката на фестивалот да издвоите нешто, нешто што Вам ви е посебно важно?

Б.М.: Во мојата последна автобиографска книга што ја пишував и веќе е издадена, имам една статија во која зборувам за актерот и велам дека актерот кој ја нема дарбата за трансформацијата, тој актер, има краток живот на сцена. Јас сигурен сум дека таа дарба сум ја имал од време, од господ, се разбира, оти во многуте големи карактери и улоги од светската и од нашата драматургија што сум ги толкувал, најзабележително е тоа, дека, нема повторување, туку е секогаш ново, и во тоа е вештината на актерот.

Б: Во духот на слоганот од годинашниов фестивал: „Ова е наше време! Време за театар“, каква е вашата лична перцепција: какво е ова наше, театарско време?

Б.М.: Мислам дека театарот не е тој што беше, зашто не сме ние, односно мојата генерација, не е на „пиедесталот“, поточно, не сме активни во смисла на луѓе кои одлучуват за репертоари, за претстави, за фестивали, за учества… И, имам впечаток како да сме затворени во круг, како да сме затворени во „нашето маало“. Ние треба да престанеме да бидеме затворени и да излеземе надвор во светот и да се натпреваруваме со тие кои, навистина, значат и култура, и театар. Со самото заокружување или затворање во себе, мислам дека театарот, малку како да тапка во место. Но, секако и сигурно дека има надеж и таа зависи од генерациите кои сега се школуваат и доаѓаат и би сакал тие да бидат поактивни. Не само да се вработат во театарот и да добиваат плата, туку да мислат за театарот, да се посветат на театарот, да го носат театарот во себеси, а во никој случај само да бидат во театарот. Има голема разлика да бидеш внатре, или да го носиш во себеси.

Елизабета Ангелеска Атанасоска
Фото: Оливер Ангелески

Тркалезна маса со екипата на „На отворено“

НУ Театар Комедија – Скопје

„На отворено“ од Славомир Мрожек
Драматизација –Дарко Јан Спасов
Режија: Андреј Цветановски
Играат: Атанас Атанасовски, Валентин Костадиновски – Тино, Сергеј Димовски, Тони Денковски.

Од тркалезната маса на критиката за претставата „На отворено“, работена како адаптација на текстот „На отворено море“, од Славомир Мрожек, во режија на Андреј Цветановски

Ана Стојаноска, театролог, водител на тркалезната маса:
-Следејќи го сето тоа што се случува на Фестивалот, некако логично беше да дојдеме до Мрожек, во целата оваа фестивалска приказна, која започна со „Магбет“, преку „Бакхи“, „Животинска фарма “… Затоа. што целиот тој свет на егзистенционализмот во театарот, односно поставеноста на луѓето во одредена ситуација, без да бидат самите прашани, дали сакаат да бидат во таа ситуација или не, логично води кон апсурд, т.е. кон она што Мрожек самиот го дефинира како црна комедија. Ова што го видовме има елементи и на драматизација. Овде, драматургот Дарко Јан Спасов вметнал одредени делови кои се типична актуелизација, која публиката ја препозна и ја коментираше и реагираше на тие коментари. Сценографијата на Сергеј Светозарев беше поставена и функционално, искористена во текот на целата претстава. Од поставеноста горе и долу, до искористувањето на целиот простор кој им беше даден на актерите и на нивната игра.

Димитар Ѓорѓиевски, актер во Прилепскиот театар:
-Сакам да ги пофалам актерите кои феноменално одиграа. Особено во миговите на претставување на гледот.За пофалба е концентрацијата, да се издржи претставата. Исто така, многу ми се допадна драматургијата. Пофалби и до Дарко, до режисерот, и до актерите. Сметам дека многу умешно беа вметнати состојбите во политиката кај нас, па и пошироко може да речам, зашто, горе- долу, проблемите се секаде исти поради тоа што политиката е секаде лоша. Се почувствува дека тие не се од Мрожек, но некако  „си пливаше“ едно со друго, така што, „возеше“ убаво. Имаше наивни моменти за кои сме можеби премногу навикнати да ги гледаме. На пример, менито го видовме по четврти пат деновиве на Фествалот. И ние го имаме во нашата претстава, во битолската го користеа, кај Шекспир, (во „Магбет“ на МНТ м.з.) . Актуелно е, ама кога се повторува три-четири пати веќе звучи премногу. Накратко, убаво актуелизирано, а сценографијата е, исто така, феноменална, музиката, исто така, освен „Ода на радоста“, е многу добра. Така што, браво! Ви честитам и продолжете така!

Игор Трпчески, актер во Прилепскиот театар:
-Се согласувам со тоа што го кажа Димитар Ѓорѓиевски –Диме, со таа разлика што, на пример, мене ми беше пренатрупана сценографијата. Доволен ќе беше само долниот дел. Ми пречеше затвореноста со мрежата. Но, актуелизацијата навистина произлезе од текстот и од состојбите кои ги има, а ги дава авторот. Во принцип, единствено ми беше спорно на крајот.  И според текст е отворено  Нели некогаш треба да се даде одговор. Што понатаму? Што направивме ? Или, до каде сме, во тој контекст. Тој дел не ми беше јасен. Но, особено во поглед на актерската игра, соработката, трансформациите и комуникацијата помеѓу актерите, задоволството и хуморот кој беше извлечен. Јас ги гледав повеќето претстави на Фестивалот, ама не доживеав хумор. Не верувам дека овде зависи од профилот на театарот кој се вика „Комедија“, туку од играта, од радоста и од тоа до каде сте стигнале. Зашто, ова е сериозен драмски текст, сериозен апсурден текст кој го донесовте на вистински начин. Се разбира, има и простор за дебатирање, од аспект на знамето. Тоа ми беше премногу. Некои елементи ми беа премногу. Сметам дека можеше со помалку елементи да се добие истиот ефект, а за да биде претставата почиста. Ова ми е прва претстава што ја гледам од режисерот Андреј Цветановски.

Тодор Кузманов, театарски критичар на Македонското радио:
-Ми пречеше што претставата насловена „ На отворено“, се одвива многу во затворено.  Која е логичната причина што тоа овде баш и заличи и доби сценографијата на оваа сцена? Таа само по себе е мала и помала не може да биде. И што е причината да мораме да се туткаме на тие седишта, горе? Сметам дека треба да биде отворена, ако веќе си „На отворено“ . Гледај да се шириш, а не да стеснуваш. Мрожек е генијален автор. И пристапот кон него е многу обрзувачки, во смисла дека треба да се профилира и режисерски и драматуршки и актерски , но со профилација која значи сензибилност, суптилност и разни други изразни сретстава. Комедијата е игра на ситуации, на мигови, на пресврти. Во театарот не е важно што ќе кажеш на сцената, вели правилото, туку мигот на исчекувањето. Публиката треба да биде наведена, да исчекува што ќе каже актерот. Самото зборување е техникалија, како и самата содржина. Актерската уметност оди во правец да се создадат сите услови за да се исчекува што ќе се каже. И во таа смисла, сите случувања на сцената може да бидат посуптилни, за да  бидат посилни. Викање и брзање на сцената не се препорачливи нешта за дигестивниот систем. Тоа е оружје на слабите актери, режисери и драматурзи. Интересен податок е дека „На морската шир“, како што е вистинскиот наслов на оваа пиеса, е напишана 1960 година. А, веќе 1963 година во Велес, на Младинската сцена ја имала својата изведба, што е феномен сам по себе. Реакција на актуелната ситуација и на актуелните европски и светски театарски движења. Кире Василев бил режисер на таа постановка. А, дебелиот бродоломник бил Боре Ангеловски и за неа добил републичка и сојузна награда во Хвар. Мрожек во нашиот театарски контекст е присутен и преку постановките на „Карол“, „Забава“,  „Емигранти“, „Полицајци“ во Велес. Постои извесен историјат на постановки на овој автор кај нас . А, за актерите јас веќе еднаш се изразив дека се максимално добри, но има дел каде треба посуптилен пренос на пресвртите и ситуациите, а недостасува и малку поголен нагласок на театарот на апсурдот. Тоа е таква апсурна ситуација, се радува дека ќе биде изеден, а Дебелиот го замолчува, велејќи му, молчи, зарем не гледаш дека е среќен? Ќе му ја расипеш среќата. Сепак, ова е инсценација која заслужува внимание и добро е што се најде во оваа селекција на Катарина Коцевска. Значи, актерите се добри и добро играат. За Атанас и за Тино веќе кажав дека тие се искусни и потврдени како првенци на театарот Комедија, но особено го поздравувам учеството во претставата на Сергеј и на Тони, како актери од помладата генерација кои се младите надежи на македонското глумиште.

Лидија Митоска Ѓорѓиевска, драматург во НТ Прилеп:
Сакам само да го споделам моето доживување како одговор на вашето гледање на сценографијата и таа притеснетост, наша, и на актерите. Како што кажавте, потесно не можеше ниту да биде. Точно, бевме некомотни и беше неугодно и мислама дека само во прилог на претставата тоа ми функционираше. Точно е дека насловот е „На отворено“ или на отворено море, но тоа беше само привид, како што се виде на крајот. Јас ја почувствував таа наша нелагодност и нелагодноста на актерите, заедничка, недостататок на комоција и чувство дека сите ќе бидеме изедени. Нели, прво се јадат тие, меѓусебе, привидно, фактички ние сме тие што се за јадење на менито. Барем мене во тој контекст ми функционираше ова што е претставата на мала сцена. Инаку, сакам да ви честитам, многу добра актерска игра, многу добра драматургија на претставата, според мене и сценографијата исто, сѐ ми функционираше беспрекорно, мислам дека сте направиле една комплетна претстава и ви благодарам.

Сашо Димоски, театролог, драматург и драмски автор:
Сакам да ја споредам оваа претстава по однос на една слика на Жерико -„Сплавот на бродот Медуза“. Мислам дека оттука поаѓа целата оваа приказна, на отворено море луѓето се оставени сами на себе, да се изедат, да се спасат оние кои ќе го преживеат канибализмот на сопствениот поредок. Во таа смисла и по однос на начинот на кој функционираат костимографијата и сценографијата, ќе се навратам на сликата на Жерико: на тој брод „Медуза“ се наоѓале благородници. Ние имаме четворица млади господа кои, де факто, се семантизирани благородноици во нашето време и го имаме тој распаднат брод или сплав, односно, остаток од некаква целина, на која се ловат меѓусебе, барајќи жртва за едниот или повеќето од нив да преживеат. Јас овде сакам да ја нагласам актерската игра. Сметам дека најмаркантен дел во целата претстава е актерската игра која во корелација со сценографијата и со костимографијата и, секако, режисерскиот и драматуршкиот ракопис на претставата, направиле една целина во која гледам една претстава во полна кондиција. И сметам дека би сакал да го нагласам ликот кој го толкува Сергеј. Сметам дека според она што јас го почувствував и може да го интерпретирам во таа претстава, тој е централна оска околу која се врти целата претстава и моите честитки за Сергеј Димовски во оваа прилика. По однос на режисерскиот ракопис имам мал проблем со темпото во претставата. Мислам дека на моменти треба да се поработи, да се стегне на одредени места, а по однос на драматуршките интервенции, ми се допаѓаа оваа директност која се однесува на нашето време, времето во кое ние живееме, особено она што се однесува на децата кои ја чекаат својата иднина, доколку ја дочекаат и не умрат од глад. Театар Комедија, ви благодарам за вечерашнава претстава.

Иван Додовски, професор по критичка теорија на Универзитетот Американ Колеџ Скопје, театролог:
Човекот е она што го јаде. Оваа претстава почнува со првата теза на Фоербах која, како што знаете, е основата на најважните прокупации на Маркс и на сѐ што произлегува во модерната филозофија и нашата размисла: како да го спасиме човекот од самиот човек. Метафората за канибализмот има своја долга историја во драмската литература и, воопшто, во литературата, во книжевноста, но, на тоа не би се навраќал. Но, прашањето е – како таа прва теза наоѓа своја драматизција во текот на оваа претстава, сѐ до самиот крај, бидејќи се очигледни интервенциите, додадените делови и современите референци што се исплетени во театарскиот семиозис на оваа претстава. Почетокот беше интересен во таа смисла, особено продолжи како една игра на марионети кои се движени од сили надвор од кругот што ние го гледаме, во кои на некој начин и самите сме заробени. Но, за жал, таа нишка се загуби. Во таа смисла, извесните современи референци се претворија во баналност и тоа е она за што јас имам најголема дилема во врска со претставата. Во таквата ситуација, се разбира, актерите се оставени на отворено море мора да се снаоѓаат. Првичниот пристап на контролиран црн хумор, на фарса, не е изигран докрај во оваа претстава. Не знам како тоа било на премиерата или, можеби, во некои други услови и овдешните услови создале потреба некои моменти да бидат преигрувани, но тоа за мене беше очигледно вечерва. И на крајот, сѐ завршува со тоа мени кое оди како фон на директните коментари на гладот во светот, на некој начин враќање на првата теза, но, за мене, кругот не е затворен. Мислам дека едно стивнување, контролата на актерската енергија е неопходна, пункција, особено во оние моменти кога апсурдноста треба да дојде до израз. Како што се движиме кон крајот, не треба да се разиграме, туку да се стегнеме, за да дојде поентата на јадењето. И покрај тоа што ние бевме заробени во онаа мрежа на сценографијата, јас лично, не доживеав дека сите ние сме заробени во глобалниот систем на канибализмот во кој живееме. Ви благодарам.

Андреј Цветановски, режисер:
Генерално, чувството кога ја создававме оваа претстава, беше да го создадеме тој не-комфорт, таа нелагодност на луѓето кои ќе дојдат да ја гледаат, зашто целото ова беше замислено како едно реално шоу во кое само се менуваат. Игрите за да се стигне до конечниот победник или губитник на тоа реално шоу и всушност да видиме дека не се тие ниту победници, ниту губитници, туку ние сме тие кои губиме од нивните игри. Само сакам да кажам дека ние имавме прекрасен процес, јас многу убаво си поминав со овие четворица актери и со соработниците, зашто, за многу кратко време, многу компактно, многу брзо и убаво се разбиравме помеѓу себе и затоа мислам дека овие четворица актери кои вечерва играа тука, беа максимално во ефектот и во потребниот елемент за да ја донесат оваа приказна. Тоа е само мое субјективно мислење.

Валентин Костадиновски – Тино, актер:
Toa што претставата е на мала сцена, тоа е проект кој треба да ја разработи малата сцена на Театар Комедија, значи има позадина. Во театарот сега имаме две претстави на мала сцена, тоа е идејата, да зажавиее малата сцена и единствената причини зошто е на мала сцена, е во врска со просторот, дека беше тесно. Претстава,  која е направена од сопствената сметка на Театар Комедија. Некој го спомна темпото. Ние наметнуваме едно брзо темпо и навикнати сме на некое брзо темпо, не сакам да го наречам темпо на камедија зашто не постои, ама сме навикнати на брзо темпо. Во оваа претстава темпото не е такво, не е на некое задоволително ниво, тоа е затоа што режисерот и ние константно се трудевме. Кога, тамам, мислиме дека има решение и ќе стигнеме до нешто, се враќаме на првото темпо, по четири идеи се враќаме како на почеток. Тоа е – нема решение, пак се враќаме на истото, само разликата е дека секој пат сме сѐ погладни и погладни. …..За мене е чудно, различно од другите претстави. Реално шоу, тоа го кажа режисерот. Поентата е дека ние воопшто не се јадеме, ви правиме филм дека ќе се изедеме, она што нам ни го прават политичарите, глумат дека се караат, а утре пијат кафе заедно, а ние ќе се заколеме брат со брат. Што се донесува до хуморот, исто така, ние се трудиме секоја претстава да ни биде различна, бидејќи комедијата не подразбира само водвиљ, се обидуваме да вметнеме апсурд и пробуваме да бидеме различен тип на комедија. Во врска со забелешката дека на крај треба да се олабавува, наместо да се стегнува, јас како Средниот, од позицијата на лик зборувам, мислам дека работата се затегнува поради гладта, поради ништо друго и тоа е единственото нешто кое градира, гладта градира. И мене, како глумец и како порив на сцената, секогаш и кога ја правевме, дека треба да биде стегната како репликата: „Ало шти вие е, ќе умреме за јадење!“ Моето глумечко чувство е дека треба да те стега, како што те стега стомакот кога си гладен, сѐ повеќе и повеќе“.

Сергеј Димовски, актер:
Ова е млада претставата. Под тоа подразбирам дека има доживеано само неколку изведби и апсурдот е една многу комплексна работа за играње, пред сѐ, апсурдот, е еден друг тип на хумор каде ти не треба да измислуваш финта на веќе напишаната финта, или да измислуваш начин на веќе постоечкиот начин за тоа да профункционира, затоа што сметам, дека таму сѐ е напишано така што само треба да го погодиш точниот начин, да ја поставите сцената и тоа да профункционира. Не треба да преигруваш работи. Да, вечерва можеби преигрувавме работи, како што кажа некој пред малку, поради тоа што кај нас во театарот на малата сцена е некако подомашно, публиката е уште поблиску до нас, сосема до мрежите и ние се стремевме во оваа прества да воведеме еден тип на филмска игра во театар. Можеби. Се разбира дека има места кои ги нагласуваме, а ги нагласуваме само поради тоа што треба да ги нагласиме и ние сметаме дека треба да се нагласат тие места и сметам дека оваа претстава ќе биде сѐ подобра со тоа како што ќе ја играме. Зашто ние сме актери, а актерот учи додека е жив.

Сашо Ристовски, директор на Театар Комедија – Скопје:
Навистина ми е драго, и е за поздравување е, дека еве после претставите имаме разговори, имаме различни мислења, имаме, пред сѐ, дебата за театарскиот производ. Јас како и во Театар Комедија, хиерархиски поставен, инаку сме си блиски, кога беше моментот, кога очекувавме сите театари да започнеме и дали да започнеме, оваа екипа застана цврсто дека сака да почне. Јас дадов потврда, и ако ја сработивме без нула денари од Министерството за култура и многу ми е драго, морам да признаам, бев скептичен и на крајот, дали ќе успееме во сето тоа, бидејќи, како што рече Андреј, беше брз процес. Успеавме, на премиерата и на секоја изведба. Јас сум горд на ова претстава. Сум горд, што во Театар Комедија се развива малата сцена, камерната сцена, сум горд на сите овде, на сите вработени во Театарот и вечерва сум горд, многу ви благодарам ,на сите што бевте храбри во моментот кога многумина чекаа да бидат храбри. Благодарност за актерскиот тим Атанас и Тино кои се водечките актери во Театар Комедија, но сакам да им се заблагодарам и на Сергеј и Тони, кои храбро влегоа во овој процерс и во сите процеси во Театар Комедија. Ви благодарам многу и вам што давате поддршка и што сте храбри, продолжуваме понатаму со здружени сили, мислењето е мислење, публиката го кажува своето, критичарите своето мислење и добро е што е различно.

Сашо Димоски, театролог, драматург и драмски автор:
Македонскиот јазик има свој правоговор кој е нормиран и мој апел е до сите актери дека тој мора да се почитува како таков. Јас имам страшен проблем кога  слушам дијалект таму каде не му е место. Апел, и генерално, тоа е до сите актери. Благодарам.

Претставата „На отворено“ од Театар Комедија – Скопје, публиката ја оцени со 3,38.

Сотир Трајков, Елизабета Ангелеска Атанасоска
Фото: Оливер Ангелески